ចំណេះដឹង ៖ ស្វែងយល់ពីប្រវត្តិទីផ្សារភាគហ៊ុន

ទីផ្សារភាគហ៊ុន គឺជាផ្នែកសំខាន់មួយនៃសេដ្ឋកិច្ចពិភពលោកនាពេលបច្ចុប្បន្ននេះ។ ប្រទេសនៅជុំវិញពិភពលោកពឹងផ្អែកលើទីផ្សារភាគហ៊ុនជាផ្នែកមួយសម្រាប់កំណើនសេដ្ឋកិច្ច។ គ្រប់ក្រុមហ៊ុនយក្សនៅលើពិភពលោកសុទ្ធសឹងមានដាក់លក់ភាគហ៊ុននៅក្នុងទីផ្សារភាគហ៊ុន។ ក្នុងអត្ថបទនេះយើងនឹងស្វែងយល់អំពីប្រវត្តិនៃទីផ្សាភាគហ៊ុន។

ទីផ្សារភាគហ៊ុនមិនមានរូបរាងពិតប្រាកដនោះទេគិតត្រឹមសតវត្សរ៍ទី១៥។ ទោះយ៉ាងណាក៏ដោយ គេឃើញមានឧទាហរណ៍មួយចំនួននៃទីផ្សារដំបូងដែលស្រដៀងនឹងទីផ្សារភាគហ៊ុន។ នៅទសវត្សរ៍ឆ្នាំ១១០០ បារាំងមានប្រព័ន្ធមួយដែលមានអ្នកគ្រប់គ្រងបំណុលកសិកម្មនៅទូទាំងប្រទេសជំនួសឲ្យធនាគារ។ រូបភាពនេះត្រូវបានគេមើលឃើញថាជាឧទាហរណ៍ដ៏សំខាន់ដំបូងបង្អស់នៃឈ្មួញកណ្តាល។ ក្រោយមកពាណិជ្ជករនៃទីក្រុង Venice ត្រូវបានគេឃើញថាបានជួញដូរមូលបត្ររដ្ឋាភិបាលតាំងពីដើមសតវត្សរ៍ទី១៣ ។ មិនយូរប៉ុន្មានធនាគារិកនៅតាមទីប្រជុំជនជិតខាងរបស់ប្រទេសអ៊ីតាលី ក៏បានចាប់ផ្តើមជួញដូរមូលបត្ររដ្ឋផងដែរ។

ទោះយ៉ាងណាក៏ដោយ គេទទួលស្គាល់ជាទូទៅថាទីក្រុង Antwerp នៃប្រទេសបែលហ្ស៊ិកមានប្រព័ន្ធផ្សារភាគហ៊ុនដំបូងគេនៅលើពិភពលោក។ ទីក្រុង Antwerp គឺជាមជ្ឈមណ្ឌលពាណិជ្ជកម្មនៃប្រទេសបែលហ្ស៊ិក ហើយក៏វាជាទីតាំងរស់នៅរបស់ គ្រួសារ Van der Beurze ដែលជាត្រកូលមានឥទ្ធិពលធំមួយក្នុងទ្វីបអឺរ៉ុប។ ប៉ុន្តែទីផ្សារភាគហ៊ុនដំបូងទាំងនេះមិនមានការជួញដូរភាគហ៊ុនក្រុមហ៊ុនឯកជននោះទេ ទោះបីហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ និងស្ថាប័នមានលក្ខណៈប្រហាក់ប្រហែលនឹងទីផ្សារភាគហ៊ុននាពេលបច្ចុប្បន្ននេះក៏ដោយ។ ផ្ទុយទៅវិញទីផ្សារទាំងនេះមានការជួញដូរទាក់ទងនឹងកិច្ចការរបស់រដ្ឋាភិបាល អាជីវកម្មនិងបំណុលបុគ្គល។

ក្រុមហ៊ុន East India Company ត្រូវបានគេទទួលស្គាល់ជាទូទៅថាជាក្រុមហ៊ុនពាណិជ្ជកម្មសាធារណៈដំបូងបង្អស់នៅលើពិភពលោក។ ក្រុមហ៊ុន East India Company គឺជាក្រុមហ៊ុនឯកជនមួយ ដែលទទួលបានសិទ្ធិរកស៊ីពីព្រះមហាក្សត្រយានីអេលីសាបិតទី១ នៅថ្ងៃទី៣១ ខែធ្នូ ឆ្នាំ១៦០០ ។ ក្រុមហ៊ុននេះកើតចេញពីក្រុមអាជីវករមួយក្រុមនៅទីក្រុងឡុងដែលធ្វើជំនួញទិញគ្រឿងទេសនៅតាមកោះនានាក្នុងប្រទេសឥណ្ឌូនេស៊ីសព្វថ្ងៃ។ ដោយឡែកការធ្វើដំណើរតាមផ្លូវទឹកពីទ្វីបអឺរ៉ុបមកទ្វីបអាស៊ីមិនមែនជារឿងងាយស្រួលនោះទេកាលពីសម័យនោះ ពោលគឺមានគ្រោះថ្នាក់ និងហានិភ័យខ្ពស់។ មានកប៉ាល់ជាច្រើនដែលធ្វើដំណើរចេញទៅរមែងមិនបានត្រឡប់មកវិញ ដោយសារគ្រោះថ្នាក់តាមផ្លូវ ដែលធ្វើឲ្យវិនិយោគិនខាតបង់ប្រាក់ទាំងអស់ដែលបានចំណាយលើកប៉ាល់ទាំងនោះ។ ដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហានេះ ក្រុមហ៊ុន East India Company បានប្រើរូបមន្តមួយគឺ ជំនួសឱ្យការវិនិយោគក្នុងកប៉ាស់មួយ ហើយប្រថុយនឹងការបាត់បង់ប្រាក់ទាំងអស់ វិនិយោគិនអាចទិញភាគហ៊ុនពីម្ចាស់កប៉ាស់ជាច្រើន។ ទោះបីជាកប៉ាល់មួយត្រូវបានបាត់បង់ក្នុងចំណោមកប៉ាល់៣ ឬ៤ក៏ដោយ ក៏វិនិយោគិននៅតែអាចរកប្រាក់ចំណេញបាន។ និយាយជារួមទៅ វិនិយោគិនអាចទិញភាគហ៊ុន និងមូលបត្របំណុលពីក្រុមហ៊ុន East India Company ហើយវិនិយោគិនម្នាក់ៗនឹងមានសិទ្ធិទទួលបានភាគរយថេរនៃប្រាក់ចំណេញរបស់ក្រុមហ៊ុន East India Company ។ រូបមន្តនេះទទួលបានជោគជ័យយ៉ាងខ្លាំង ហើយត្រូវបានក្រុមហ៊ុនផ្សេងទៀតនៅទូទាំងប្រទេសអង់គ្លេស បារាំង ប៊ែលហ្សិក និងហូល្លង់ យកគំរូតាម។

ចំពោះទីតាំងជួញដូរនៅពេលនោះ ហាងកាហ្វេគឺជាទីតាំងនៃការជួញដូរភាគហ៊ុន ដោយសារតែវិនិយោគិនមកហាងកាហ្វេដើម្បីជួបជុំគ្នាទិញ និងលក់ភាគហ៊ុន។ ប៉ុន្តែពិភពជំនួញទាំងនេះនឹងកាន់តែមានប្រសិទ្ធិភាពជាងមុនប្រសិនបើមានទីតាំងទីផ្សារច្បាស់លាស់ដែលអ្នកជំនួញអាចរកស៊ីជួញដូរបានដោយមិនចាំបាច់ដើររកតាមហាងកាហ្វេដែលមានមនុស្សច្រើននោះទេ។

ក្រោមហេតុផលនេះ ផ្សារហ៊ុនក្រុងឡុងដ៍(London Stock Exchange)ត្រូវបានបង្កើតឡើងជាផ្លូវការនៅឆ្នាំ១៨០១ ។ ដោយឡែកមុនឆ្នាំ១៨២៥ ក្រុមហ៊ុនផ្សេងៗមិនត្រូវបានអនុញ្ញាតឱ្យដាក់លក់ភាគហ៊ុននៅក្នុងផ្សារមូលបត្រក្រុងឡុងនេះទេ ដែលនេះបានលេចចេញជាការបង្កើតផ្សារហ៊ុនញូវយ៉ក ឬ New York Stock Exchange (NYSE)ក្នុងឆ្នាំ ១៨១៧ ហើយផ្សារហ៊ុនទីក្រុងឡុងដ៍គឺជាទីផ្សារភាគហ៊ុនដ៏សំខាន់សម្រាប់ទ្វីបអឺរ៉ុប ខណៈផ្សារហ៊ុនញូវយ៉កគឺជាផ្សារហ៊ុនដ៏សំខាន់សម្រាប់ទ្វីបអាមេរិក និងពិភពលោក។

បន្ទាប់ពីបានគ្របដណ្តប់សេដ្ឋកិច្ចពិភពលោកអស់រយៈពេលច្រើនជាង១សតវត្សរ៍មក ទីផ្សារភាគហ៊ុនញូវយ៉ក(NYSE)បានប្រឈមនឹងគូប្រជែងលើកដំបូងរបស់ខ្លួននៅក្នុងទសវត្សរ៍ឆ្នាំ១៩៧០ ។ នៅឆ្នាំ១៩៧១ មានស្ថាប័នធំចំនួនពីរ គឺសមាគមជាតិអ្នកចែកចាយមូលបត្រ និងអាជ្ញាធរនិយ័តករឧស្សាហកម្មហិរញ្ញវត្ថុ (National Association of Securities Dealers and Financial Industry Regulatory Authority)បានបង្កើតផ្សារហ៊ុន NASDAQ ។ NASDAQ ត្រូវបានរៀបចំខុសគ្នាពីផ្សារហ៊ុនធម្មតា។ ឧទាហរណ៍ជំនួសឱ្យការមានទីតាំងជួញដូរ NASDAQ ធ្វើការទាំងស្រុងនៅលើបណ្តាញកុំព្យូទ័រ ហើយរាល់ការជួញដូរទាំងអស់ត្រូវបានធ្វើឡើងតាមប្រព័ន្ធអេឡិចត្រូនិក។ ការធ្វើពាណិជ្ជកម្មតាមអេឡិចត្រូនិកបានផ្តល់ឱ្យ NASDAQ នូវគុណសម្បត្តិសំខាន់ៗមួយចំនួនលើគូប្រកួតប្រជែង។ ទោះជាយ៉ាងណា ការប្រកួតប្រជែងរវាង NASDAQ និង NYSE កើតមានការផ្លាស់ប្តូរកាន់តែប្រសើរ។ ឧទាហរណ៍នៅឆ្នាំ២០០៧ NYSE បានរួមបញ្ចូលជាមួយ Euronext ដើម្បីបង្កើត NYSE Euronext ដែលជាផ្សារភាគហ៊ុនមហាសមុទ្រអាត្លង់ទិកដំបូងគេនៅលើពិភពលោក។

សព្វថ្ងៃនេះស្ទើរតែគ្រប់ប្រទេសទាំងអស់នៅលើពិភពលោកសុទ្ធតែមានទីផ្សារភាគហ៊ុនផ្ទាល់ខ្លួន។ ដូចជាទីផ្សារភាគហ៊ុនធំៗ នៅក្នុងប្រទេសអភិវឌ្ឍន៍មួយចំនួន រួមមាន កាណាដា ជប៉ុន ហុងកុង និងសីង្ហបុរីជាដើម បានបង្កើតឡើងក្នុងអំឡុងសតវត្សរ៍ទី១៩ និង២០ ។  សព្វថ្ងៃនេះជារៀងរាល់ថ្ងៃប្រាក់រាប់ទ្រីលានដុល្លារត្រូវបានគេជួញដូរនៅលើផ្សារភាគហ៊ុននៅជុំវិញពិភពលោក។ គូសបញ្ជាក់ថា ប្រទេសកម្ពុជាក៏មានទីផ្សារភាគហ៊ុនផ្ទាល់ខ្លួនផងដែរ ដែលមានឈ្នោះជាផ្លូវការថា ​ផ្សារមូលបត្រកម្ពុជា។ សព្វថ្ងៃនេះមានក្រុមហ៊ុនចំនួន១៣កំពុងដាក់លក់មូលបត្រនៅក្នុង​ផ្សារមូលបត្រកម្ពុជា ដែលមាន៧ក្រុមហ៊ុនដាក់លក់មូលបត្រកម្មសិទ្ធិ និងមាន៦ក្រុមហ៊ុនផ្សេងទៀតដាក់លក់មូលបត្របំណុល៕


របាយការណ៍ថ្មីៗ

មើលទាំងអស់ ➧

ព័ត៌មានទូទៅ

មើលទាំងអស់ ➧

ធនាគារ វីង បើកសម្ពោធសាខាថ្មីក្នុងក្រុងកំពង់ឆ្នាំង

ព្រឹត្តិការណ៍, អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម

• 14/06/2024

សេវាធនាគារដ៏សម្បូរបែបរបស់ធនាគារ វីង ឥឡូវនេះបានពង្រីកទៅដល់ក្រុងកំពង់ឆ្នាំងហើយ ដើម្បីជួយសម្រួលប្រជាជនក្នុងខេត្តនេះជាមួយនឹងតម្រូវការសេវាហិរញ្ញវត្ថុប្រចាំថ្ងៃកាន់តែប្រសើរ

៤០ឆ្នាំក្នុងនាមជារោងចក្រពិភពលោក តែមិនប្រាកដថាអាចបន្តភាពជោគជ័យក្នុងទីផ្សាររថយន្តអគ្គិសនីនោះឡើយ

ព្រឹត្តិការណ៍, សេដ្ឋកិច្ច

• 14/06/2024

រថយន្តអគ្គិសនីរបស់ចិន មិនប្រាកដថាអាថវាយឡុកទីផ្សារពិភពលោកបានជោគជ័យដូចជាទីផ្សារផលិតផល និងទំនិញរបស់ខ្លួនដែលធ្លាប់ធ្វើបានជាង៤០ឆ្នាំនោះឡើយ

ព្រែកជីកហ្វូណនតេជោ នឹងផ្លាស់ប្ដូរមុខមាត់ និងមានដង្ហើមសេដ្ឋកិច្ចដូចព្រែកជីក Rhine–Main–Danube នៅអាល្លឺម៉ង់

ព្រឹត្តិការណ៍, សេដ្ឋកិច្ច

• 14/06/2024

ព្រែកជីកហ្វូណនតេជោ នឹងផ្លាស់ប្ដូរមុខមាត់កម្ពុជាថ្មី និងមានដង្ហើមសេដ្ឋកិច្ចដូចព្រែកជីក Rhine–Main–Danube នៅប្រទេសអាល្លឺម៉ង់ ក្រោយពេលស្ថាបនារួច

ពូជកូនឈើហូបផ្លែកាន់តែមានតម្រូវការទីផ្សារនារដូវវស្សា

ជំនួញ, ព្រឹត្តិការណ៍

• 14/06/2024

សម្រាប់រដូវវស្សាដែលមានភ្លៀងធ្លាក់ច្រើន និងមានប្រភពទឹកគ្រប់គ្រាន់ ជាអំណោយផលមួយសម្រាប់បងប្អូនប្រជាកសិករ ក៏ដូចជាអ្នកដែលចូលចិត្តដាំដំណាំ និងដើមឈើហូបផ្លែ

អ្នកជំនាញលើកទឹកចិត្តឱ្យគ្រឹះស្ថានផ្ដល់កម្ចី និងអតិថិជនបើកចិត្តជជែកគ្នា ដើម្បីចៀសវាងកើតមានបញ្ហាណាមួយ

ព្រឹត្តិការណ៍, ហិរញ្ញវត្ថុ

• 14/06/2024

បញ្ហាមួយអាចកើតឡើង ប្រសិនបើអតិថិជនមិនមានលទ្ធភាពសង ទៅកាន់គ្រឹះស្ថានផ្ដល់កម្ចីតាមកិច្ចសន្យា ហើយភាគីទាំងពីរមិនបានជជែកគ្នាដើម្បីរកដំណោះស្រាយ។

សកម្មភាពសាងសង់ផ្ទះរបស់ប្រជាពលរដ្ឋតាមបណ្ដាខេត្ត​ធ្លាក់ចុះ​ជាង​ឆ្នាំមុន​

ព្រឹត្តិការណ៍, អចលនទ្រព្យ

• 14/06/2024

ប្រជាពលរដ្ឋ​ដែលសាងសង់ផ្ទះថ្មី​នៅក្នុង​ឆ្នាំ ២០២៤​នេះឃើញថា​មាន​ចំនួន​តិចជាង​ឆ្នាំ ២០២៣​ ដែលធ្វើឱ្យការលក់​គ្រឿងសំណង់​និងចំណូល​អ្នក​សាងសង់​ថយចុះ

តម្លៃប្រេងបន្តឡើងថ្លៃ ខណៈដែលការផ្គត់ផ្គង់អាចនឹងត្រូវបានរឹតបន្តឹងរហូតដល់ត្រីមាសទី៣ឆ្នាំនេះ

ព្រឹត្តិការណ៍, អាជីវកម្មថ្មី និងនវានុវត្ត

• 14/06/2024

តម្លៃប្រេងម៉ាក West Texas Intermediate (WTI) ឡើងថ្លៃ ០,៧៧ ភាគរយ ឬ ៧៨,៥០ ដុល្លារក្នុងមួយបារ៉ែល ខណៈដែលតម្លៃប្រេងម៉ាក Brent ឡើងថ្លៃ ០,៨៣ ភាគរយ ឬ ៨២,៦០ ដុល្លារក្នុងមួយបារ៉ែល

វិស័យ SMEs ជាកម្លាំងជំរុញដ៏សំខាន់ក្នុងដំណើររបស់កម្ពុជាឆ្ពោះទៅការសម្រេចបានគោលដៅជាប្រទេសមានចំណូលមធ្យមកម្រិតខ្ពស់នៅឆ្នាំ២០៣០

ព្រឹត្តិការណ៍, សេដ្ឋកិច្ច

• 14/06/2024

សហគ្រាសធុនមីក្រូ តូច និងមធ្យមគឺជាកម្លាំងជំរុញដ៏សំខាន់ក្នុងដំណើររបស់កម្ពុជាឆ្ពោះទៅការសម្រេចបានគោលដៅជាប្រទេសមានចំណូលមធ្យមកម្រិតខ្ពស់នៅឆ្នាំ២០៣០

ស្វែងយល់ពីសារៈសំខាន់នៃចំណេះដឹងហិរញ្ញវត្ថុ

ព្រឹត្តិការណ៍, ហិរញ្ញវត្ថុ

• 14/06/2024

ភ្នំពេញ ៖ ចំណេះដឹងហិរញ្ញវត្ថុគឺជាបំណិនជីវិតមួយ ដែលបុគ្គលគ្រប់រូបត្រូវការសម្រាប់ការរស់នៅប្រចាំថ្ងៃ ព្រោះវាជួយឱ្យបុគ្គលនីមួយៗគ្រប់គ្រងលុយកាក់បានល្អប្រសើរជាងមុន ជួយឱ្យសម្រេចចិត្តផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុបានត្រឹមត្រូវ ...

Window to the World ផ្តល់ឱកាសដល់សិស្សនៅតំបន់ដាច់ស្រយាលក្នុងខេត្តតាកែវចំនួន២០នាក់ មកទស្សនកិច្ចសិក្សាអប់រំនៅរាជធានីភ្នំពេញ

ព្រឹត្តិការណ៍, អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម

• 13/06/2024

Window to the World ផ្តល់ឱកាសដល់សិស្សនៅតំបន់ដាច់ស្រយាលក្នុងខេត្តតាកែវចំនួន២០នាក់ មកទស្សនកិច្ចសិក្សាអប់រំនៅរាជធានីភ្នំពេញ