ភ្នំពេញ ៖ ផ្សោត ជាប្រភេទថនិកសត្វទឹកសាបដ៏កម្រនៅលើពិភពលោក ដែលគេប្រទះឃើញរស់នៅតាមដងទន្លេចំនួន ៣ ប៉ុណ្ណោះនៅក្នុងតំបន់អាស៊ី ក្នុងនោះមានដូចជាទន្លេឥរ៉ាវ៉ាឌី ក្នុងប្រទេសភូមាទន្លេមហាខាម (Mahakam) ក្នុងប្រទេសឥណ្ឌូនេស៊ី និងនៅទន្លេមេគង្គលើ ក្នុងតំបន់កាំពី ខេត្តក្រចេះ ប្រទេសកម្ពុជា ដែលផ្តល់ប្រយោជន៍ដ៏សំខាន់សម្រាប់ពលរដ្ឋរស់នៅក្នុងសហគមន៍ ក៏ដូចជាសម្រាប់ប្រទេសជាតិផងដែរ។

លោក ផៃ សុម៉ានី អនុប្រធាននាយកដ្ឋានអភិរក្សជលផល នៃក្រសួងកសិកម្ម រុក្ខាប្រមាញ់ និងនេសាទ បានមានប្រសាសន៍ឱ្យដឹងថា វត្តមានសត្វផ្សោត គឺពិតជាមានសារៈសំខាន់ខ្លាំងណាស់សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ក្នុងនោះមាន ១​.​នាំយកមកវិញ​នូវកិត្យានុភាព និងកិត្តិនាមជាតិ ដែលកាលពី ៥ ទៅ ៦ ទសវត្សរ៍កន្លងមក បើគេនិយាយពីប្រទេសកម្ពុជា គឺគេនិយាយពីភ្នក់ភ្លើងសង្គ្រាម ហើយប្រទេសមួយចំនួនទៀតមិនសូវបានស្គាល់កម្ពុជានោះទេ ក៏ប៉ុន្តែវត្តមានសត្វផ្សោតក្នុងទន្លេមេគង្គលើ បាន និងកំពុងទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរជាតិ និងអន្តរជាតិ មកទស្សនា ហើយក៏បាននាំកិត្យានុភាពទៅដល់វេទិការអន្តរជាតិ ឱ្យស្គាល់ប្រទេសកម្ពុជាសាជាថ្មីឡើងវិញ។ 

ចំណែកសារៈសំខាន់ទី២ កិច្ចការសំខាន់ក្នុងការការពារសត្វផ្សោត គឺការពារអន្លង់ទឹកជ្រៅ ដែលជាជម្រករបស់ប្រភេទត្រីធំៗ មាននន័យថា កន្លែងដែលមានផ្សោតគឺត្រូវបានពារពារធ្វើជាកន្លែងជម្រករបស់ផ្សោត ជាពិសេសអាចការពារប្រភេទត្រីពូជផ្សេងៗដែលអនុគ្រោះដល់ប្រជាជននៅក្នុងសហគមន៍អាចនេសាទសម្រាប់ទទួលទានបានជារៀងរហូត។ ដោយឡែក សារៈសំខាន់ទី៣ គឺសម្រាប់បរិស្ថាន មានន័យថា វត្តមានសត្វផ្សោតនៅតំបន់ណា អាចបញ្ជាក់ថា ជាតំបន់ ឬជាទន្លេដែលមានសុវត្ថិភាព មានប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ីល្អ ជាទីកន្លែងដែលជួយផ្តល់នូវបរិស្ថានល្អសម្រាប់មនុស្ស និងសត្វគ្រប់ប្រភេទរស់នៅ។ ម៉្យាងទៀត បើនិយាយអំពីតម្លៃវិទ្យាសាស្រ្តវិញ សត្វផ្សោតទន្លេមេគង្គគឺផ្តល់ឱកាសឱ្យសិស្ស-និស្សិតទាំងអស់ អាចមកស្រាវជ្រា ស្វែងយល់ពីវិទ្យាសាស្រ្តដ៏កម្រនៃការរស់នៅរបស់ពពួកសត្វប្រភេទនេះ។

ជាមួយគ្នានេះ ដើម្បីអភិរក្សសត្វផ្សោតឱ្យបន្តមានវត្តមាននៅកម្ពុជាជារៀងរហូត និងមានចំនួនកាន់តែច្រើនឡើងៗ រាជរដ្ឋាភិបាល បានចេញអនុក្រឹត្យស្តីពីការបង្កើតតំបន់គ្រប់គ្រង និងការពារសត្វផ្សោតទន្លេមេគង្គ កាលពីខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០១២ ដោយកំណត់ទំហំផ្ទៃទន្លេមេគង្គស​ម្រាប់សត្វផ្សោតរស់នៅ គឺការកំណត់យកដងទន្លេលើចាប់ពីក្បាលកោះទ្រុងខេត្តក្រចេះ បន្តទៅដល់ទល់ដែនប្រទេសឡាវ ដែលជាកំណាត់ទន្លេត្រូវបានបែងចែកជាតំបន់ទំនាប់ និងតំបន់ស្នូល។ តំបន់ដែលត្រូវបានកំណត់ គឺហាមដាច់ខាតចំពោះការប្រើប្រាស់មងចាប់ត្រីគ្រប់ប្រភេទ ប៉ុន្តែលើកលែងនៅតំបន់ទ្រនាប់រដូវប្រាំង គឺអនុញ្ញាតឱ្យប្រជានេសាទប្រើប្រាស់មងដែលមានក្រឡាតូច ៤ស.ម ចុះក្រោមប៉ុណ្ណោះ ប៉ុន្តែតម្រូវឱ្យម្ចាស់មងត្រូវនៅជាមួយមង បើមិននៅជាមួមងទេ ក៏ចាត់ទុកថាជាការប្រព្រឹត្តសកម្មភាពនេសាទខុសច្បាប់ ហើយឆ្មាំទន្លេមានសិទ្ធិរឹបអូសយកមងទាំងអស់នោះបាន។

គួរបញ្ជាក់ថា ក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយនេះ វត្តមានសត្វផ្សោតមានចំនួនកើនឡើង និងថយចុះមិនស្ថិតស្ថេរនោះទេ ដូចជា ក្នុងឆ្នាំ២០២១ មានចំនួន១០១ក្បាល ឆ្នាំ២០២២ មានចំនួន៩៦ក្បាល ឆ្នាំ២០២៣ មានចំនួន ៩៩ក្បាល ឆ្នាំ២០២៤ មានចំនួន ១០៤ក្បាល ដោយឡែកឆ្នំា២០២៥ នេះ ចំនួនផ្សោតមានការកើនឡើងខ្លាំងដល់ចំនួន១១១ក្បាល ដែលជាការកត់សម្គាល់ឃើញមានវត្តមានកូនផ្សោតទើបកើតថ្មីចំនួន០៧ក្បាលថែមទៀត។

លោក ផៃ សុម៉ានី បានបញ្ជាក់អំពីលទ្ធផលវិជ្ជមានដែលទទួលបានពីការថែទាំ និងការកើនឡើងនូវចំនួនសត្វផ្សោតនៅទន្លេមេគង្គលើក្នុងខេត្តក្រចេះ ១១១ក្បាលនេះថា គិតចាប់ពីដើមឆ្នាំ២០២៥ រហូតមកដល់ពេលបច្ចុប្បន្ននេះមិនមានផ្សោតណាស្លាប់នោះទេ ដែលទាំងនេះបានកើតចេញពីកិច្ចខិតខំតាមដាន និងអនុវត្តរបស់មន្ត្រីជំនាញប្រចាំតំបន់ រួមជាមួយនឹងកិច្ចសហការរបស់ប្រជានេសាទ ជាពិសេស ក្រោមការយកចិត្តទុកដាក់ ពិនិត្យតាមដាន និងដាក់បទបញ្ជាយ៉ាងមានប្រសិទ្ធភាពរបស់ ឯកឧត្តម ឌិត ទីណា រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងកសិកម្ម រុក្ខាប្រមាញ់ និងនេសាទ ទៅលើកិច្ចការអភិរក្សសត្វផ្សោត ផ្តល់ភារកិច្ចដល់មន្ត្រីឆ្មាំទន្លេធ្វើការល្បាត ២៤ម៉ោង លើ ២៤ម៉ោង ជារៀងរាល់ថ្ងៃ ចំណែកឯតំបន់ផ្សេងៗទៀត គឺល្បាតទៅតាមចរន្តទឺកខាងលើ ចរន្តទឹកខាងក្រោម ហើយនឹងដាក់ទីតាំងយាមបន្តវេណជាដើម។ អត្ថបទ ៖ វិន ឈុនហ៊ាត