សេដ្ឋកិច្ច
ហិរញ្ញវត្ថុ
អចលនទ្រព្យ
ជំនួញ
អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម
អាជីវកម្មថ្មី និងនវានុវត្ត
មាតិកាឌីជីថល
Khmer Insider
មរតកគំនិត
កម្ពុជា 360°
វិថីហិរញ្ញវត្ថុ
បើទោះបីជាបច្ចុប្បន្ន ការកើនឡើងនៃតម្លៃថាមពលបានប៉ះពាល់ទៅដល់ស្ទើរគ្រប់ទីកន្លែងនៅទូទាំងពិភពលោកក្តី ប៉ុន្តែយោងតាមអ្នកជំនាញបានធ្វើការប្រៀបធៀបទំហំនេះហាក់ដូចជាមិនទាន់អាចអាក្រក់ដូចទៅនឹងវិបត្តិថាមពលកាលពីទសវត្សឆ្នាំ១៩៧៣នៅឡើយនោះទេ។
The WEFORUM បានសរសេរថា ហេតុការណ៍រាំងខ្ទប់ការផលិតប្រេងកាលពីទសវត្សឆ្នាំ៧០ មិនត្រឹមតែបានធ្វើឲ្យសកលលោកបានជួបប្រទះទៅនឹងវិបត្តិនៃការកើនឡើងនៃតម្លៃប្រេងសាំងជាលើកដំបូងក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រនោះទេ វាថែមទាំងបានកើតឡើងផ្ទួនៗជាប់គ្នា២ដងត្រឹមរយៈពេល៦ឆ្នាំ ហើយមិនត្រឹមតែប៉ុណ្ណោះក៏បានបង្កឲ្យកើតចេញទៅជាវិបតិ្តសេដ្ឋកិច្ចសកលដ៏ធ្ងន់ធ្ងរផងដែរ។
ជាលទ្ធផលដែលបានមកពីបទពិសោធដ៏ជូរចត់នេះ ពិភពលោកបានបង្កើតបានទៅជាអង្គភាពជំនាញមួយដែលប្រើប្រាស់សម្រាប់កិច្ចការងារការពារ និងទប់ទល់ទៅនឹងបញ្ហាផលិតកម្មបញ្ហាកើនឡើងនៃតម្លៃថាមពលព្រមទាំងបញ្ហាផ្សេងទៀតផងដែលមានឈ្មោះថាទីភ្នាក់ងារថាមពលអន្តរជាតិ ឬហៅកាត់ថា IEA (International Energy Agency)។
សូមរំលឹកឡើងវិញខ្លះៗអំពីវិបត្តិប្រេងកាលពីឆ្នាំ១៩៧៣ ដែលបានចាប់ផ្តើមភ្លាម និងបានបង្កទៅជាបញ្ហាវិបត្តិសេដ្ឋកិច្ចសកលភា្លមតែម្តង។ផលិតផលសរុបនៃបណ្តាប្រទេសសេដ្ឋកិច្ចលើលោកបានដាំក្បាលចុះ ជាពិសេសប្រទេសមហាអំណាចសេដ្ឋកិច្ចដូចជា ជប៉ុន ធ្លាក់ចុះ៧ភាគរយ អាមេរិកធ្លាក់ចុះ៤,៧ភាគរយ និងនៅអឺរ៉ុបដល់ទៅ២,៥ភាគរយ។
ឥទ្ធិពលនៃវិបត្តិបានធ្វើឲ្យមានការខ្វះខាតថាមពលអគ្គិសនីស្ទើរគ្រប់ប្រទេសទាំងអស់ក្នុងនោះសូម្បីសហរដ្ឋអាមេរិកបានចេញការកំណត់ការប្រើប្រាស់ប្រេងសាំងឲ្យនៅកម្រិតទាបបំផុត ខណៈនៅបារាំងការិយាល័យនានាត្រូវបិទអគ្គិសនីទាំងអស់ចាប់ពីម៉ោង១០យប់ ហើយនៅអង់គ្លេសឯណោះវិញ រដ្ឋាភិបាលប្រកាសកាត់បន្ថយថ្ងៃធ្វើការងារមកត្រឹមតែ៣ថ្ងៃក្នុងមួយសប្តាហ៍ និងកាត់បន្ថយការប្រើប្រាស់អគ្គិសនីដែលមិនចាំបាច់។
តម្លៃប្រេងនៅគ្រានោះបានកើនឡើងស្ទើរគុណនឹង៤ដង ចន្លោះពីខែតុលាឆ្នាំ១៩៧៣ ទៅដល់ខែមករា ឆ្នាំ១៩៧៤ ពោលគឺពីតម្លៃប្រមាណជា ២,៩ដុល្លារក្នុងមួយបារ៉ែលទៅដល់១១,៦៥ដុល្លារក្នុងមួយបារ៉ែល។
គួរឲ្យដឹងដែរថា វិបត្តិប្រេងកាតឆ្នាំ១៩៧៣ គឺបានចាប់ផ្តើមឡើងភ្លាមៗនៅក្នុងពេលដែលសង្គ្រាមរវាងបណ្តាប្រទេសនៅអារ៉ាប់ជាមួយនឹងអ៊ីស្រាអ៊ែរកាលពីខែតុលាឆ្នាំ១៩៧៣។ បណ្តាប្រទេសក្នុងតំបន់អារ៉ាប់ដែលជាអ្នកផលិតប្រេងច្រើនជាងគេបំផុតនោះបានសម្រេចរាំងខ្ទប់ការផលិតប្រេងចេញរហូតដល់ខែមីនាឆ្នាំ១៩៧៤ ដើម្បីប្រឆាំងទៅនឹងអាមេរិក និងបណ្តាប្រទេសលោកខាងលិចដែលនាំគ្នាគាំទ្រអ៊ីស្រាអ៊ែរ។
មកដល់ឆ្នាំ១៩៧៩ វិបត្តិប្រេងបានកើតឡើងសាជាថ្មីដោយសារតែព្រឹត្តិការណ៍ធ្វើបដិវត្តនៅក្នុងប្រទេសអ៊ីរ៉ង់លប់បំបាត់ចោលការគ្រប់គ្រងដោយព្រះមហាក្សត្រដែលវាបានធ្វើឲ្យមានភាពវឹកវរយ៉ាងខ្លាំងនៅក្នុងប្រទេសផលិតប្រេងដ៏សំខាន់មួយនេះ។ ហេតុការណ៍នេះបានរុញឲ្យផលិតកម្មផលិតប្រេងបាត់បង់កម្លាំងដល់ទៅ៧ភាគរយនៃចំណែកទីផ្សារសកល ហើយនៅពេលនោះតម្លៃប្រេងបានកើនឡើងដល់ទៅទ្វេដងក្នុងរយៈពេលត្រឹមតែមួយឆ្នាំនេះ ឬប្រមាណជា៤០ដុល្លារក្នងមួយបារ៉ែល។
តើ IEA កើតឡើងក្នុងពេលណានិងដើម្បីអ្វី?
វិបត្តិឆ្នាំ១៩៧៣-១៩៧៤ ពិភពលោក តាមរយៈរដ្ឋាភិបាលទាំងឡាយបានឈានទៅដល់ការយល់ព្រមសហការគ្នាបង្កើតបានទៅជាទីភ្នាក់ងារថាមពលអន្តរជាតិហៅកាត់ថា IEA កាលពីខែវិច្ឆិកាឆ្នាំ១៩៧៤។ អង្គការនេះមានតួនាទីសំខាន់ក្នុងការថែរក្សាសន្តិសុខនៃការផ្គត់ផ្គង់ប្រេងក្នុងទីផ្សារសកលលោក ព្រមទាំងជាទីកន្លែងសម្រាប់គ្រប់គ្រងទៅលើបញ្ហាជាច្រើនទៀតដែលពាក់ព័ន្ធរួមមានទាំងសន្តិសុខថាមពលអគ្គិសនីរហូតទៅដល់សន្តិសុខនៃការវិនិយោគលើវិស័យថាមពល ដែលក្នុងនោះក៏មានរួមទាំងបញ្ហាបម្រែបម្រួលអាកាសធាតុ និងការបំពុលបរិយាកាសផងដែរ។
មានទីស្នាក់ការកណ្តាលនៅក្នុងទីក្រុងប៉ារីស បច្ចុប្បន្ន IEA មានសមាជិកសរុប ៣១ប្រទេសដែលក្នុងនោះមានទាំងមហាអំណាចសេដ្ឋកិច្ចដូចជា អាល្លឺម៉ង់ ជប៉ុន កាណា ដាន័រវេស ញូវស៊ីឡេន អង់គ្លេស និងសហរដ្ឋអាមេរិក។ គិតមកដល់ទល់បច្ចុប្បន្ននាយកប្រតិបត្តិរបស់ IEA បានផ្លាស់ប្តូរមេដឹកនាំចំនួន៧រូបរួចមកហើយដែលមានដូចជាលោក Ulf Lantzke ជនជាតិអាល្លឺម៉ង់ ពីឆ្នាំ១៩៧៥-១៩៨៤); លោកស្រី Helga Steeg ជនជាតិអាល្លឺម៉ង់ ពីឆ្នាំ១៩៨៤-១៩៩៤ លោក Robert Priddle ជនជាតិអង់គ្លេស ពីឆ្នាំ១៩៩៤-២០០៣ លោក Claude Mandil ជនជាតិបារាំង ពីឆ្នាំ២០០៣-២០០៧ លោក Nobuo Tanaka ជនជាតិជប៉ុន ពីឆ្នាំ២០០៧-២០១១ លោកស្រី Maria van der Hoeven ជនជាតិហូឡង់ ពីឆ្នាំ២០១១-២០១៥ និងលោកសាស្ត្រាចារ្យ Dr Fatih Birol ជនជាតិតួកគីចាប់តាំងពីឆ្នាំ២០១៥ មកទល់បច្ចុប្បន្ន៕
អ្នកសារព័ត៌មានអន្តរជាតិ
របាយការណ៍ថ្មីៗ
មើលទាំងអស់ ➧
អ្នកជំនាញ ៖ ចង់មានសុវត្ថិភាពគណនីហិរញ្ញវត្ថុគប្បីបង្កើនប្រសិទ្ធភាពលេខសម្ងាត់ឱ្យបានរឹងមាំ
• 09/04/2026
ព័ត៌មានទូទៅ
មើលទាំងអស់ ➧
គ្រឹះស្ថានធនាគារ និងហិរញ្ញវត្ថុ គ្មានសិទ្ធិបង្ខំឱ្យអតិថិជនលក់ទ្រព្យ ដើម្បីយកលុយសងត្រលប់មកវិញឡើយ
Top News, ព្រឹត្តិការណ៍, ហិរញ្ញវត្ថុ
• 12/08/2026
មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់នៃសមាគមធនាគារនៅកម្ពុជាបានអះអាងថា គ្មានគ្រឹះស្ថានណាមួយមានសិទ្ធិបង្ខំឱ្យអតិថិជនលក់ទ្រព្យធានាដើម្បីយកលុយមកសងធនាគារ ឬមីក្រូហិរញ្ញវត្ថុនោះទេ
ឥណ្ឌា ផ្តើមផលិតយន្តហោះចម្បាំងរុស្ស៊ី ម៉ូដែល Su-30MKI ឡើងវិញ ក្រោយខកខានជាច្រើនឆ្នាំ
ព្រឹត្តិការណ៍, អាជីវកម្មថ្មី និងនវានុវត្ត
• 12/08/2026
រដ្ឋាភិបាលទីក្រុងញូវដេលី កាលពីពេលថ្មីៗនេះបានប្រកាសថានឹងចាប់ដំណើរការផលិតយន្តហោះចម្បាំងរុស្ស៊ី Su-30MKI សាឡើងវិញបន្ទាប់ពីបានបញ្ចប់ផលិតកម្មផលិតយន្តហោះម៉ូដែលមួយនេះតាំងពីឆ្នាំ២០២១
អាមេរិក និងអ៊ីស្រាអែល ធានាដឹកជញ្ជូនសារធាតុនុយក្លេអ៊ែរចេញពីទីតាំងសម្ងាត់មួយនៅស៊ីរី
ព្រឹត្តិការណ៍, អាជីវកម្មថ្មី និងនវានុវត្ត
• 12/08/2026
សហរដ្ឋអាមេរិក និងអ៊ីស្រាអែល បានឈានដល់កិច្ចព្រមព្រៀងជាមួយរដ្ឋាភិបាលអន្តរកាលរបស់ប្រទេសស៊ីរី ដើម្បីអនុញ្ញាតឱ្យក្រុមអធិការកិច្ចអន្តរជាតិប្រមូលយកសារធាតុវិទ្យុសកម្មចេញពីទីតាំងនុយក្លេអ៊ែរសម្ងាត់មួយ
កសិករជាជនជាតិដើមភាគតិច ទំពូន នៅខេត្តរតនគិរី កំពុងទទួលជីវភាពប្រសើរ ក្រោយពេលប្រើសេវាឥណទានផ្លូវការ
Top News, ព្រឹត្តិការណ៍, ហិរញ្ញវត្ថុ
• 11/08/2026
ប្រជាជននៅក្នុងខេត្តរតនគិរី នាពេលបច្ចុប្បន្ន បាន និងកំពុង បន្តភាពរីកចម្រើន និងអភិវឌ្ឍន៍ ទាំងក្នុងសកម្មភាពរស់នៅប្រចាំថ្ងៃ ក៏ដូចជាការប្រកបមុខរបរដើម្បីលើកស្ទួយកម្រិតជីវភាពឱ្យកាន់តែល្អប្រសើរ
កម្មវិធីពិសេសរបស់ AMS ECONOMY
ព័ត៌មានសង្ខេប
Account
Security
Favourite Content