សំណល់រឹង គឺជាបញ្ហាប្រឈមដ៏ធំមួយដែលកម្ពុជាក៏ដូចជាពិភពលោកកំពុងតែរកដំណោះស្រាយដើម្បីទប់ទល់ ខណៈដែលការកើនឡើងនៃចំនួនសំណល់រឹងដ៏ច្រើនលើសលប់ពីមួយឆ្នាំទៅមួយឆ្នាំ បានបង្កជាការព្រួយបារម្ភជាខ្លាំងទៅដល់សុខមាលភាពប្រជាជាតិនាពេលអនាគត។

បើតាមគោលនយោបាយស្ដីពីការគ្រប់គ្រងសំរាម សំណល់រឹងនៅទីប្រជុំជនឆ្នាំ ២០២០-២០៣០ បានឱ្យដឹងថា បច្ចុប្បន្នសំណល់រឹងក្នុងទីប្រជុំជនមានប្រមាណ ២លានតោនក្នុងមួយឆ្នាំ ដែលត្រូវបាន​ប្រមូល​ទៅចាក់នៅទីលានសំរាមទូទាំងប្រទេស ដែលចំនួននេះមានការកើនឡើងក្នុងអាត្រា ១៥%ក្នុង​មួយ​ឆ្នាំ។ ដោយឡែក ការអនុវត្តសេវាកម្មប្រមូលសំរាមនាពេលបច្ចុប្បន្នត្រូវបានប៉ានស្មានថាក្នុងចំនួន ៦០%ប៉ុណ្ណោះនៃសំណល់រឹងដែលបានបង្កើតសរុប ខណៈដែលគេប៉ានស្មានថាចំនួន​សំណល់រឹង​សរុបក្នុងទីប្រជុំជនអាចមានចំនួនជាង ៣លានតោនក្នុងមួយឆ្នាំ។

លោក សម ផល្លា ជានាយកនៃអង្គការអប់រំបរិស្ថាន និងកែច្នៃដែលធ្វើការផ្ដោតលើការកែច្នៃសំណល់រឹងឱ្យអស់ពីលទ្ធភាព ដើម្បីកាត់បន្ថយការប៉ះពាល់នៃសំណល់ទាំងនោះទៅលើបរិស្ថាន។

អ្នកជំនាញរូបនេះបានមានប្រសាសន៍ថា ៖

“នៅក្នុង​អង្គការ​យើងមានគម្រោងកែច្នៃសំណល់ជីវៈ ដោយយើងមើលឃើញថាសំណល់ជីវៈគឺជាប្រភព​សំណល់​ធំនៅក្នុងចំណោម​សំណល់ទាំងអស់ ដូច្នេះបានជាយើងបង្កើតគម្រោងនេះដើម្បីកាត់បន្ថយ​សំណល់​​ជីវៈចេញពីទីលានកុំឱ្យ​វាឆាប់ពេញ”

លោកបន្តផងដែរថា ៖

“ប្រសិនបើសំណល់នៅសល់ក្នុងទីលានច្រើនវាអាចបង្កើតជា Green House Gas ដែលមានផ្ទុកនូវសារធាតុមេតាន ហើយយើងក៏អាចកាត់បន្ថយនៅទឹកសម្អុយរបស់​សំណល់ជីវៈ ដោយការយកសំណល់ជីវៈទៅជាជីកំប៉ុសផងដែរ”

សកម្មភាពកែច្នៃដែលអង្គការរបស់លោកផ្ដោតនោះគឺ ការច្នៃសំណល់ជីវៈទៅជាជីកំប៉ុស។ ការជ្រើសរើសយកកែច្នៃជីកំប៉ុសនេះក៏ដោយសារតែលោកមើលឃើញថា សំណល់ប្រភេទនេះ ជាសំណល់ដែលមានច្រើនជាងសំណល់ផ្សេងៗ ព្រមទាំងជាសំណល់ដែលមានក្លិនផងដែរ។

លោក សម ផល្លា បានឱ្យដឹងទៀតថា ជីកំប៉ុសមានសារៈប្រយោជន៍ខ្លាំងណាស់ ហើយការផលិតទៀតសោតក៏មិនអស់ច្រើនដែរ ព្រោះវត្ថុធាតុដើមគឺយកកាកសំណល់ផ្ទះបាយស្រាប់ៗមកធ្វើ ហើយការធ្វើជីកំប៉ុសក៏ជាវិធីក្នុងការកែច្នៃមួយដែលងាយស្រួលជាងប្រភេទសំណល់ផ្សេងៗទៀត​ដែរ។ ប៉ុន្តែ តាមការសង្កេតរបស់លោក ការកែច្នៃសំណល់ជីវៈគឺមានតិចតួចណាស់ ដែលសូម្បីតែកសិករ ខ្លួនឯងក៏ទិញជីគីមីគេមកប្រើ ហើយបោះចោលសំណល់ពីផ្ទះបាយដែរ។

ជាមួយនឹងបទពិសោធន៍កែច្នៃ និងអប់រំកន្លងមក លោក សម ផល្លា បានអំពាវនាវឱ្យពលរដ្ឋរៀនធ្វើជីកំប៉ុសដោយខ្លួនឯង សម្រាប់ដាក់ដំណាំខ្លួនឯង មិនថាក្នុងទ្រង់ទ្រាយតូចឬធំនោះឡើយ ព្រោះនោះជាការប្រើប្រាស់ធនធានឱ្យអស់ពីលទ្ធភាព និងថែមទាំងកាត់បន្ថយសំណល់ជីវៈចូលទៅ ក្នុងទីលានផងដែរ។ ម្យ៉ាងទៀត លោកសំណូមពរ​ឱ្យប្រជាជនរៀនបែងចែកសំរាមមុននឹងវេចខ្ចប់ដាក់ឱ្យ ក្រុមហ៊ុនសំរាម ប្រមូល។ ការបែងចែកនេះ គឺលោកចង់បានន័យថា ប្រភេទប្លាស្ទីកដែលអាចលក់បានសូមឱ្យអ្នក ប្រើប្រាស់ទុកផ្សេង ហើយប្រភេទដបដាក់ផ្សេង និងប្រភេទសំណល់ជីវៈដែលជាសំណល់សើម ដាក់ផ្សេងជាដើម។

គួរបញ្ជាក់ផងដែរថា នៅពេលបច្ចុប្បន្ននេះ ការបង្កើតសំរាមជាមធ្យមក្នុងមនុស្សម្នាក់ប្រហែល ០,៨០ គីឡូក្រាមក្នុងមួយថ្ងៃសម្រាប់រាជធានី / ក្រុង ស្រុក ដែលមានមានការអភិវឌ្ឍខ្លាំង។ រីឯតំបន់ដែលមានការអភិវឌ្ឍមធ្យមមានចំនួនពី ០,៥០គីឡូក្រាម​ ទៅ ០,៨០ គីឡូក្រាមក្នុងមួយថ្ងៃ។

ទន្ទឹមនឹងការកើនឡើងយ៉ាងគំហុកនៃសំណល់រឹងទាំងនេះ រដ្ឋាភិបាល ក្រសួង និងស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធបាន ចេញសកម្មភាពលើកទឹកចិត្តឱ្យមានការកែច្នៃសំណល់ទាំងនោះសម្រាប់ប្រើប្រាស់ឡើងវិញ ប៉ុន្តែការកែច្នៃគឺនៅមានក្នុងកម្រិតតិចតួចនៅឡើយ ដោយក្នុងចំណោមបរិមាណសំរាម ៦០%-៧០% ដែលត្រូវបានប្រមូលទៅចាក់ចោលនៅទីលាន មានសំរាមប្រមាណជា ២០%ប៉ុណ្ណោះ ដែលបានដកហូតមកប្រើប្រាស់៕