សេដ្ឋកិច្ច៖ ពិភពលោកកំពុងស្ថិតនៅក្នុងវិបត្តិសកលប៉ុន្តែកម្ពុជានឹងនៅតែមានឳកាសនិងសក្តានុពលក្នុងវិស័យមួយចំនួនដើម្បីអាចទាក់ទាញវិនិយោគបរទេស។

នៅក្នុងអត្ថបទមួយដែលបានចេញផ្សាយដោយគេហទំព័រព័ត៌មានស្តីអំពីវិនិយោគនៅកម្ពុជាជាភាសាអង់គ្លេស Estatedia បានចេញផ្សាយនូវអត្ថបទមួយជាមួយនឹងចំណងជើងធំៗថា៖ “International investment experts hails Cambodia’s investment environment and see a boon for the agriculture sector during crisis” ឬមានន័យថាក្រុមអ្នកជំនាញវិនិយោគអន្តរជាតិលើកសរសើរពីបរិយាកាសវិនិយោគនិងសក្តានុពលវិស័យកសិកម្មនៅកម្ពុជាក្នុងអំឡុងវិបត្តិសកល។

Estatedia បានលើកឡើងអំពីទស្សនៈវិស័យរបស់ពាណិជ្ចករអន្តរជាតិ២រូបចំពោះដំណើរការនៃការវិនិយោគនៅកម្ពុជានិងក៏ដូចជាបានចង្អុលបង្ហាញនូវវិស័យសក្តានុពលសម្រាប់ទាញយកចំណេញក្នុងពេលដែលសកលកំពុងជួបវិបត្តិផងដែរ។

ក្នុងនោះលោក Chris Robinson ដែលជាប្រធានផ្នែកកិច្ចការងាររៀបចំការរួមបញ្ចូលគ្នា និងការទិញយក​ (Corporate Mergers & Acquisitions)នៃក្រុមហ៊ុន DFDL ដែលមានបទពិសោធក្នុងប្រតិបត្តិការវិនិយោគក្នុងប្រទេសកម្ពុជាអស់រយៈពេលជាយូរមកហើយនោះបានលើកសរសើរយ៉ាងខ្លាំងអំពីបរិយាកាសវិនិយោគនៅក្នុងទីផ្សារកម្ពុជាសម្រាប់អ្នកវិនិយោគពីក្រៅប្រទេស។

លោកបានថ្លែងបែបនេះថា៖ទីផ្សារ​កម្ពុជា​បាន​វិវឌ្ឍ​យ៉ាង​ខ្លាំង​ក្នុង​មួយ​ទសវត្សរ៍​កន្លង​មក​នេះ។ តាមរយៈការខិតខំប្រឹងប្រែងធ្វើខ្លួនទៅជាប្រទេសសេរីភាវូបនីយកម្មទីផ្សារដោយអនុញ្ញាតឱ្យមានការវិនិយោគពីបរទេសស្ទើរតែគ្រប់វិស័យកម្ពុជាបានទាក់ទាញការវិនិយោគផ្ទាល់ពីបរទេសក្នុងកម្រិតដ៏រឹងមាំ ជាពិសេសក្នុងវិស័យផលិតកម្ម អចលនទ្រព្យ និងសំណង់ កសិកម្ម និងវិស័យសេវាកម្ម។

លោកបានបន្តទៀតថា ដោយមានឧបសគ្គតិចតួចក្នុងការបញ្ចូលខ្លួនក្នុងទីផ្សារធ្វើអាជីវកម្មនៅកម្ពុជា យើងអាចឃើញមានការកើនឡើងយ៉ាងខ្លាំងនៅក្នុងសកម្មភាពដែលទាក់ទងទៅនឹងអាជីវកម្មបែបច្របាច់បញ្ចូលគ្នា និងការទិញយក (M&A)ក្នុងរយៈពេលពី៥ទៅ៦ឆ្នាំចុងក្រោយនេះ ជាពិសេសនៅក្នុងវិស័យដែលបទសក្តានុពលខ្លាំង ដូចជា សេវាកម្មហិរញ្ញវត្ថុ ទូរគមនាគមន៍ និងសង្វាក់ផលិតកម្មផង។

ខណៈពេលដែលចំណាប់អារម្មណ៍វិនិយោគដ៏ធំបំផុតនៅកម្ពុជាមានប្រភពមកពីប្រទេសជិតខាងអាស៊ីខាងជើង និងអាស៊ានក្នុងប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយនេះ យើងបានឃើញសញ្ញាណនៃការកើនឡើងនៃការវិនិយោគពីក្រុមហ៊ុនអូស្ត្រាលីក្នុងឧស្សាហកម្មជាច្រើនទៀត ជាពិសេសក្នុងវិស័យរ៉ែ ការអប់រំ ទេសចរណ៍ ភស្តុភារ ការគ្រប់គ្រងខ្សែសង្វាក់ផ្គត់ផ្គង់ ការគ្រប់គ្រងអចលនទ្រព្យ និងការថែទាំសុខភាពជាដើមនេះបើយោងតាមការបញ្ជាក់បន្ថែមដោយលោក Robinson។

គួរឲ្យដឹងដែរថាលោកChris មានបទពិសោធន៍ជាង២៥ ឆ្នាំមកហើយនៅក្នុងអាជីវកម្មបែបរួមបញ្ចូលគ្នា និងការទិញភាគហ៊ុនឯកជន ទីផ្សារមូលធន អភិបាលកិច្ច ការរៀបចំរចនាសម្ព័ន្ធឡើងវិញ ការងារ ព្រមទាំងសេវាកម្មការស៊ើបអង្កេតអាជីវកម្មផ្សេងៗទៀតផង។

ដោយឡែកចំពោះសក្តានុពលរបស់កម្ពុជាក្នុងស្ថានភាពវិបតិ្តពិភពលោកជាពិសេសផ្តោតសំខាន់ទៅលើវិបត្តិស្បៀងអាហារនោះលោក Robert Chelliah បានបង្ហាញនូវជំនឿជាក់ជាក់ស្តែងវាអាចនឹងក្លាយជាឳកាសទៅវិញសម្រាប់កម្ពុជាទៅវិញក្នុងការទាក់ទាញអ្នកវិនិយោគនិងអតិថជនពីក្រៅប្រទេសដើម្បីវិនិយោគនិងប្រមូលទិញផលិតផលមួយចំនួននៅក្នុងវិស័យកសិកម្មកម្ពុជា។

លោក Robert Chelliah ស្ថាបនិកក្រុមហ៊ុនអូស្ត្រាលី Lexmin បានលើកឡើងថាក្តីបារម្ភកាន់តែមានការកើនឡើងចំពោះបញ្ហាវិបត្តិស្បៀងអាហាររបស់សកលោកហើយក្នុងពេលជាមួយគ្នានេះក្រៅតែតំរូវការគ្រប់ទីកន្លែងហើយនោះតំរូវការនៃអាហារូបត្ថម្ភកម្រិតខ្ពស់របស់ចំណីអាហារក៏មានកើនឡើងដូចគ្នាដែរខណៈដែលត្រឹមទីផ្សារសហរដ្ឋអាមេរិកប៉ុណ្ណោះអាហារប៉ប៉នប្រភេទនេះមានរហូតទៅដល់៥៤ពាន់លានដុល្លារជារៀងរាល់ឆ្នាំ។

លោកពន្យល់ថានេះគឺជាឳកាសសម្រាប់វិស័យកសិកម្មរបស់កម្ពុជាដែលមានសក្តានុពលបំផុតក្នុងការទទួលយកទីផ្សារដ៏ធំនេះដោយក្នុងនោះលោក Robert បានពោលថា៖
កម្ពុជាជាគោលដៅដ៏មានអំណោយផលបំផុតក្នុងវិស័យនេះ ទាំងគុណភាពដីផងពិសេសដីកសិកម្មនៅតាមតំបន់ភ្នំ ទាំងកម្លាំងពលកម្មផង និងធនធានធម្មជាតិដ៏សំបូរបែបផងហើយមិនត្រឹមប៉ុណ្ណោះកម្ពុជាគឺជាប្រទេសដែលផ្តល់ភាពងាយស្រួលខ្លាំងមែនទែនចំពោះការបង្កើតក្រុមហ៊ុនអាជីវកម្មថ្មីៗ។

ទោះបីជាយ៉ាងណាក្តីលោកបានបង្ហាញអំពីការប្រកួតប្រជែងមួយចំនួនជាមួយនឹងប្រទេសជិតខាងខ្លះដែរក៏ប៉ុន្តែកម្ពុជានៅតែជាគោលដៅដែលនាំមុខគេក្នុងការផលិតអាហារដែលមិនមានជាតិគិមីឬហៅថាជាផលិតអាហារសរីរាង្គដែលក្នុងនោះអតិថិជនជាច្រើនផ្តោតសំខាន់ជាងគេគឺអង្កររបស់កម្ពុជា។

គួរឲ្យដឹងដែរថារបាយការណ៍របស់ CDC កាលពីឆ្នាំ២០២២ដែលបានចេញផ្សាយនៅលើសៀវភៅវិនិយោគនៅកម្ពុជាឬ Handbook on Investing in Cambodia សម្រាប់ឆ្នាំ២០២២បានបង្ហាញថាផលិតផលកសិកម្មរបស់កម្ពុជាចំនួន៩ស្ថិតនៅក្នុងបញ្ជីដែលមានសក្តានុពលក្នុងការការអភិវឌ្ឍនិងការនាំចេញនាពេលអនាគតដែលក្នុងនោះមានដូចជាស្វាយដំណាប់ចេកបឺរស្វាយចន្ទីដំឡុងជ្វាម្ទេសស្ករត្នោតល្ងនិងផ្លែមៀ។

កម្ពុជាបានអនុម័តគម្រោងវិនិយោគសំខាន់ៗដែលមានតម្លៃសរុប ៤.៦៨ ពាន់លានដុល្លារក្នុងឆ្នាំ ២០២២ ពោលគឺស្ថិតនៅក្នុងអត្រាកើនឡើង ៧.៥ ភាគរយលើសពី ៤.៣៥៥ ពាន់លានដុល្លារដែលធ្វើបានកាលពីក្នុងឆ្នាំ ២០២១ ទោះបីជាស្ថិតនៅក្នុងបរិបទនៃលក្ខខណ្ឌមិនអំណោយរបស់សេដ្ឋកិច្ចក្នុងតំបន់ និងពិភពលោកក៏ដោយ៕