បរទេស ៖ នៅក្នុងអំឡុងឆ្នាំដែលមានការរាតត្បាតនៃជំងឺកូវីដ-១៩ ឆ្នាំ២០២១ ថ្វីត្បិតតែសេដ្ឋកិច្ចពិភពលោកជួបផលលំបាកក្តី ប៉ុន្តែខ្ទង់ចំណាយយោធារបស់ពិភពលោកក៏បានកើនឡើងទៅដល់ ២ទ្រីលានដុល្លារជាលើកដំបូង ដោយគ្រាន់តែសហរដ្ឋអាមេរិកបានចំណាយរហូតដល់ប្រមាណ ៨០១ពាន់លានដុល្លារ។

សហរដ្ឋអាមេរិកនៅតែជាអ្នកនាំមុខគេចំពោះខ្ទង់ចំណាយយោធា​ ដោយយោងតាមទិន្នន័យដែលបានបង្ហាញដោយ SIPRI (Stockholm International Peace Research Institute) បានបញ្ជាក់ថា ពេញមួយឆ្នាំ២០២១ អាមេរិកចាយលុយរហូតទៅដល់៨០១ពាន់លានដុល្លារ ពោលគឺជាខ្ទង់ចំណាយយ៉ាងសន្ធឹកសន្ទាប់បំផុត ដែលស្មើនឹងប្រមាណ៣៩ភាគរយនៃការចំណាយសរុបរបស់ពិភពលោកលើវិស័យយោធា។

តើថវិកាដែលបានចំណាយយ៉ាងច្រើនសន្ធឹកសន្ធាប់ទាំងនេះត្រូវបានប្រើប្រាស់ទៅលើអ្វីខ្លះ ? តាមការបង្ហាញនៅក្នុងវិដេអូស្រាវជ្រាវមួយដែលបានធ្វើឡើងដោយ Business Insider បានបញ្ជាក់ពីកិច្ចការងារមួយចំនួនដែលយោធាបានប្រើប្រាស់លុយទាំងជាង ៨០០ពាន់លានដុល្លារដូចបង្ហាញនៅខាងក្រោម ៖

កម្លាំងយោធាអាមេរិកត្រូវបានចាត់ទុកថាជាមហាអំណាចទី១របស់ពិភពលោកទាំងចំនួនកងកម្លាំង ទាំងបច្ចេកវិទ្យា និងចំនួនសព្វាវុធទំនើប។ ការចំណាយយោធាប្រចាំឆ្នាំភាគច្រើនត្រូវបានគេមើលឃើញថាធ្វើឡើងនៅក្នុងសកម្មភាពអភិវឌ្ឍ និងផលិតបច្ចេកវិទ្យាអាវុធថ្មី ដើម្បីផ្គត់ផ្គង់ក្នុងស្រុក និងលក់ចេញទៅក្រៅប្រទេស បូករួមចាប់តាំងពីដ្រូន (យន្តហោះគ្មានមនុស្សបើក) រថក្រោះ យន្តហោះចម្បាំង មីស៊ីល រហូតទៅដល់នាវាផ្ទុកយន្តហោះចម្បាំងដែលជាខ្ទង់ចំណាយធំៗបំផុត។

ចំណាយមានច្រើនច្រក ប៉ុន្តែនៅចំពោះមុខជាក់ស្តែងនោះគឺជាផែនការសម្រេចឲ្យបាននូវនាវាផ្ទុកយន្តហោះចម្បាំងចំនួន១១គ្រឿង ដែលក្នុងនោះមួយគ្រឿងៗមានតម្លៃចន្លោះពី ១០ ទៅ ១៣ពាន់លានដុល្លារ។ នាវានីមួយៗអាចផ្ទុកយន្តហោះចម្បាំងទំនើបៗដល់ទៅ៨០គ្រឿង មីស៊ីលរាប់រយគ្រាប់ កាំំភ្លើងធំ ឧទ្ធម្ភាគចក្រ និងសំភារៈយោធាជាច្រើនប្រភេទទៀត។

ជាការកត់សម្គាល់ គ្រាន់តែចំណាយទៅលើការរៀបចំបង្កន់សម្រាប់ប្រាស់នៅលើនាវាដែលមានចំនួនរហូតដល់ប្រមាណ ៧០០កន្លែងនោះមានចំនួនគ្រាស់គ្រែលរួចទៅហើយ ពោលគឺបង្កន់មួយឈុតត្រូវចំណាយប្រមាណ ៤០ម៉ឺនដុល្លារឯណោះ។ គួរឲ្យដឹងដែរថា បច្ចុប្បន្ននេះ នៅទូទាំងពិភពលោកមាននាវាផ្ទុកយន្តហោះចម្បាំងត្រឹមតែ ២២គ្រឿងប៉ុណ្ណោះ ខណៈដែលអាមេរិកកំពុងដំណើរការ និងសាងសង់សរុប១០គ្រឿងទៅហើយនោះ។

បើយើងក្រឡេកទៅមើលកម្មវិធីអភិវឌ្ឍ និងការផលិតយន្តហោះចម្បាំងរបស់អាមេរិកវិញ ក្រសួងការពារជាតិបានបង្កើតផែនការចំណាយដល់ទៅ ១,៧ទ្រីលានដុល្លារសម្រាប់តែបច្ចេកវិទ្យាយន្តហោះដែលមានល្បឿនលឿនជាងសម្លេង។ យ៉ាងណាក្តី ខ្ទង់ចំណាយដ៏សំខាន់បំផុតនៃកម្មវិធីនេះគឺជាប្រតិបត្តិការថែរក្សា និងប្រតិបត្តិការហោះហើរតែម្តង។ គេដឹងថា គ្រាន់តែយន្តហោះ F-35 ត្រូវចំណាយសម្រាប់ការហោះហើរម្តងមួយម៉ោងគិតជាលុយប្រមាណជា ៣៥ ០០០ដុល្លារធៀបទៅនឹងការចំណាយរបស់ F-16 ក្នុងការហោះហើរម្តងគឺត្រឹមតែ ២២ ០០០ដុល្លារ។ យន្តហោះ F-35 ដែលស្ថិតនៅក្នុងប្រតិបត្តិការដោយយោធាអាមេរិកបច្ចុប្បន្នមានចំនួន៥០០គ្រឿង។

ងាកទៅមើលកម្មវិធីផលិត និងអភិវឌ្ឍយន្តហោះគ្មានមនុស្សបើក ឬដ្រូនវិញ អាមេរិកបានប្រើប្រាស់ថវិកាជាតិប្រមាណជា ៧,៥ពាន់លានដុល្លារគិតត្រឹមក្នុងឆ្នាំ២០២១ ដែលជាទំហំចំណាយខ្ពស់បំផុតគិតចាប់តាំងតែពីពេលដែលកម្មវិធីនេះបានដាក់ឲ្យដំណើរការកាលពីឆ្នាំ២០១៣មក។ បច្ចេកវិទ្យាកាន់តែទំនើប ខ្ទង់ចំណាយកាន់តែច្រើន ហើយវាត្រូវបានប្រើប្រាស់កាន់តែច្រើនដូចគ្នានៅក្នុងសមរភូមិនានាដែលមានវត្តមានយោធារបស់អាមេរិក។

គួរឲ្យដឹងដែរថា ក្នុងខ្ទង់ចំណាយទាំង៨០០ពាន់លានដុល្លារ ក្រសួងការពារជាតិបានចំណាយប្រមាណជា ៥៥៩ពាន់លានដុល្លារសរុបទៅលើប្រាក់ខែយោធាបូករួមទាំងកុងត្រាយោធានានាដោយក្នុងនោះមានទំហំរៀងគ្នា ១៦០,៣ពាន់លានដុល្លារ និង៣៩៨,៧ពាន់លានដុល្លារ ហើយក្នុងនោះ កងកម្លាំងទ័ពអាកាសអាមេរិកដែលជាអ្នកទទួលបានចំណែកចំណាយនេះច្រើនជាងគេ៕