អាថ៍កំបាំងនៅពីក្រោយល្បឿននៃកំណើនសេដ្ឋកិច្ចខុសគ្នារវាងបណ្តាប្រទេសលើពិភពលោក

បរទេស ៖ បច្ចុប្បន្ននេះ នៅក្នុងពិភពលោកមានប្រទេសសរុបរហូតដល់ទៅ២៥៦ ប៉ុន្តែប្រទេសទាំងនេះមានកំណើនសេដ្ឋកិច្ចមិនដូចគ្នាទេ ពោលគឺពីសម័យកាលមួយទៅសម័យកាលមួយ ពីទសវត្សរ៍មួយទៅទសវត្សរ៍មួយ អាស្រ័យទៅលើកត្តាជាច្រើន បូករួមទាំងសន្តិភាព ស្ថិរភាពនយោបាយ សាសនា ជំនាញ និងធនធានមនុស្ស។ ប៉ុន្តែ ក្នុងករណីដែលពិភពលោកមិនមានសង្គ្រាម​ អ្នកជំនាញសេដ្ឋកិច្ចភាគច្រើនបានមើលឃើញថា របៀបដែលអាចធ្វើឲ្យកំណើនសេដ្ឋកិច្ចរបស់ប្រទេសជាតិមួយស្ទុះឡើងខ្លាំងគឺអាស្រ័យទៅលើលក្ខណៈពិសេសរបស់ខ្លួន ឬចំណុចពិសេសណាមួយដែលអំណោយផលជាងគេបំផុត។ ឧទាហរណ៍ ប្រទេសដែលសំបូរប្រេងកាត ប្រទេសដែលសំបូរទៅដល់ធនធានមនុស្សខ្លាំង ប្រទេសដែលមានប្រជាជនច្រើនជាងគេជាដើម។

ទោះបីជាយ៉ាងណាក្តី លោកសាស្ត្រាចារ្យ Ricardo Hausmann អតីតប្រធានមជ្ឈមណ្ឌលសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍអន្តរជាតិនៃសកលវិទ្យាល័យល្អបំផុតរបស់ពិភពលោក Harvard University មិនបានគាំទ្រនូវគំនិតបែបបុរាណនេះទេដោយលោកជឿជាក់ថា ការផ្តោតទៅលើជំនាញពិសេសតែមួយ ឬពីរ ដែលហៅថា Specialzation គឺមិនគ្រប់គ្រាន់ទេ ហើយប្រទេសដែលចង់ទទួលបានកំណើនសេដ្ឋកិច្ចលឿនមិនគួរមើលរំលងនូវរបៀបនៃការរៀបចំសេដ្ឋកិច្ចតាមបែបចម្រុះវិញ Diversification។

លោកសាស្ត្រាចារ្យដែលបានធ្វើការពន្យល់ទ្រឹស្តីនេះនៅឯជំនួបជាមួយនឹងអ្នកជំនាញសេដ្ឋកិច្ចមួយនៃវេទិកា World Economic Forum កាលពីប៉ុន្មានឆ្នាំកន្លងមកលើប្រធានពិភាក្សាដើម្បីស្វែងរកអាថ៍កំបាំងនៃការបង្កើនល្បឿនសេដ្ឋកិច្ចរបស់ប្រទេសនានាក្នុងពិភពលោកសម័យទំនើប (Secrets’ to Economic Growth) ដោយក្នុងនោះមានទាំងការលើកជាឧទាហរណ៍ជាក់ស្តែងជាមួយនឹងប្រទេសមហាអំណាចសេដ្ឋកិច្ចមួយចំនួនផងដែរ។

កាលពីអតីតកាល សេដ្ឋកិច្ចនៃប្រទេសក្រីក្របំផុតលើពិភពលោក និងសេដ្ឋកិច្ចរបស់ប្រទេសដែលជាអ្នកមានបំផុត គឺខុសគ្នាក្នុងទំហំត្រឹមតែ៤ដងប៉ុណ្ណោះ។ នេះជាការស្រាវជ្រាវ និងអះអាងដោយលោកសាស្ត្រាចារ្យរូបនេះ ប៉ុន្តែសម័យបច្ចុប្បន្ននេះបើយើងពិនិត្យទៅមើលសេដ្ឋកិច្ចរបស់ម៉ាឡាវីដែលជាប្រទេសក្របំផុតធៀបទៅនឹងប្រទេសកាណាដាដែលមានសេដ្ឋកិច្ចខ្លាំងបំផុតនោះគឺមានទំហំខុសគ្នាដល់ទៅ២៥០ដង។ តើអ្វីដែលជាអាថ៍កំបាំងនៃគម្លាតសេដ្ឋកិច្ចដ៏ធំសម្បើមនេះ?

លោកសាស្ត្រាចារ្យបានពន្យល់ជាមួយនឹងឧទាហរណ៍ជាច្រើនដែលក្នុងនោះបើបកស្រាយឲ្យងាយយល់គឺលោកបានសង្កត់ធ្ងន់ថា ប្រទេសដែលមានកំណើនសេដ្ឋកិច្ចយឺតជាប្រទេសដែលបានគិតគូរអំពីការបង្កើនជំនាញតិចតួច និងវិនិយោគតែទៅលើផលិតកម្មដែលផលិតនូវទំនិញសំភារៈ ឬឧបករណ៍ទាំងឡាយណាដែលប្រទេសផ្សេងទៀតសុទ្ធតែអាចផលិតបានដូចគ្នា។

ខុសពីប្រទេសដែលមានកំណើនសេដ្ឋកិច្ចខ្លាំង ដូចជាកាណាដា និងបារាំង រួមជាមួយនឹងបណ្តាប្រទេសជាច្រើនទៀត ជាឧទាហរណ៍ ពួកគេបានបង្កើតនូវប្រព័ន្ធសេដ្ឋកិច្ចដ៏រឹងមាំ និងមានកម្លាំងតាមរយៈការធ្វើឲ្យុមានភាពចម្រុះក្នុងការផលិតវត្ថុដែលជាទូទៅមិនងាយនឹងអ្នកណាសុទ្ធតែអាចធ្វើបាននោះទេ។

លោកសាស្ត្រាចារ្យក៏បានលើកឡើងចំៗអំពីផលិតផលដែលអាចទទួលស្គាល់បាន ដូចជាការផលិតយន្តហោះប៊ូអ៊ីងយ៉ាងដូច្នោះដែរ។ ដូច្នេះ ដើម្បីផលិតបានយន្តហោះមួយគ្រឿងថ្វីត្បិតតែរោងចក្រធំស្ថិតនៅក្នុងប្រទេសកំណើតក្តី ប៉ុន្តែដោយឡែកវត្ថុធាតុដើម និងគ្រឿងបន្លាស់ផ្សេងទៀតត្រូវបានបែងចែកពង្រាយទៅតាមទីតាំងជាច្រើនលើពិភពលោកដើម្បីកាត់បន្ថយចំណាយកាន់តែតិច និងប្រើប្រាស់លទ្ធភាពនៃវត្ថុធាតុដើម និងការចំណាយពន្ធឲ្យបានតិចបំផុតតាមដែលអាចធ្វើទៅបាន។

បារាំង ដែលជាប្រទេសគេស្គាល់ថាជាទូទៅមានភាពល្បីល្បាញក្នុងការផលិតស្រាក្រហម និងឈឺសដ៏ល្បីអស់រយៈពេលជាយូរមកហើយនោះ ប៉ុន្តែបើយើងទៅពិនិត្យទៅលើសង្វាក់ផលិតកម្មទាំងអស់របស់បារាំងដែលទាញចំណូលចូលសេដ្ឋកិច្ចជាតិនោះ ផលិតផលទាំងពីរនេះមានចំណែកតិចតួចបំផុតធៀបទៅនឹងផលិតផលឧស្សាហកម្ម និងផលិតផលទំនើបៗផ្សេងៗ។

លោក Hausmann ក៏បានប្រដូចការបង្កើនល្បឿនសេដ្ឋកិច្ចរបស់ប្រទេសជាតិនីមួយៗទៅនឹងចំនួនអក្សរផងដែរ។ ឧទាហរណ៍ថា ប្រទេសមួយអាចផលិតបានអក្សរតែមួយនោះជាលទ្ធផលដែលយើងនឹងអាចទទួលបានពាក្យ ឬអក្សរតែមួយគត់។ បើប្រទេសនោះអាចផលិតជាតួអក្សរចំនួន៣ នោះគេនឹងអាចបង្កើតបានជាផលិតផល ឬជាពាក្យចំនួន៣ ឬ៤ ខណៈដែលបើគេផលិតបាន ៤អក្សរ នោះគេនឹងអាចទទួលបានពាក្យសរុបពី៨ ទៅ ៩ ខណៈដែលបើប្រទេសនោះអាចផលិតបាន១០អក្សរពួកគេនឹងអាចបង្កើតបានទៅជាពាក្យដល់ទៅ៤០០ ឬ៥០០អក្សរ។

ការបកស្រាយខាងលើនេះ លោកសាស្ត្រាចារ្យបានសន្និដ្ឋានជារួមថា នៅពេលដែលប្រទេសជាតិមួយមានបុគ្គលិកជំនាញកាន់តែច្រើន នោះពួកគេនឹងអាចបង្កើតបាននូវផលិតផលចំបាច់ថ្មីៗកាន់តែច្រើន និងជាផលិតផលដែលប្រទេសផ្សេងមិនអាចធ្វើបាននោះឡើយ។ ទាំងអស់នេះហើយដែលជាអាថ៍កំបាំងដ៏សំខាន់បំផុតសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍប្រទេសជាតិប្រកបដោយចីរភាពនិងប្រសិទ្ធភាពខ្ពស់៕


របាយការណ៍ថ្មីៗ

មើលទាំងអស់ ➧

ព័ត៌មានទូទៅ

មើលទាំងអស់ ➧

អ្នកជំនាញណែនាំដល់កសិករឱ្យចេះប្រើឱកាសដាំដំណាំតាមរដូវកាល និងក្នុងបរិបទមានបម្រែបម្រួលអាកាសធាតុ

ព្រឹត្តិការណ៍, សេដ្ឋកិច្ច

• 19/07/2024

កសិករអាចកាត់បន្ថយការប្រើប្រាស់ទឹកបានតាមរយៈការប្រើប្រាស់ប្រព័ន្ធស្រោចស្រពតាមបច្ចេកទេសកសិកម្មទំនើប ដែលអាចជួយសន្សំទឹកបានរហូតដល់៤០ភាគរយ

ចំណេះដឹង ៖ ផ្អកដំឡូងឈើ ជាចំណីដ៏ល្អសម្រាប់ការចិញ្ចឹមជ្រូក មាន់ និងទា

ជំនួញ, ព្រឹត្តិការណ៍

• 19/07/2024

ជំនួសឱ្យការប្រើប្រាស់ចំណីសម្រេចដែលមានតម្លៃថ្លៃ គេអាចកែច្នៃមើម និងស្លឹកដំឡូងឈើ ធ្វើជាចំណីដ៏មានប្រូតេអ៊ីនខ្ពស់សម្រាប់ចិញ្ចឹមសត្វជ្រូក មាន់ និងទា

លុចសំបួរ ជាប្រទេស​តូច​​មួយ​ក្នុង​សហភាព​អឺរ៉ុប​ ប៉ុន្តែជា​ប្រទេស​មានជាងគេ​បំផុត​លើ​ពិភពលោក

ព្រឹត្តិការណ៍, អាជីវកម្មថ្មី និងនវានុវត្ត

• 19/07/2024

យោងតាម IMF បានឲ្យដឹងថា ​ផលិតផលសរុបក្នុងស្រុក (GDP) នៅប្រទេសលុចសំបួរមានជាង ១៣០ ០០០ ដុល្លារសម្រាប់មនុស្សម្នាក់

ចំណេះដឹង ៖ ស្វែងយល់ពីអាជ្ញាធរហិរញ្ញវត្ថុនៅកម្ពុជា

ព្រឹត្តិការណ៍, ហិរញ្ញវត្ថុ

• 19/07/2024

ធនាគារជាតិនៃកម្ពុជា គឺជាធនាគារកណ្ដាលតែមួយគត់របស់កម្ពុជា ដែលដើរតួនាទីជាអាជ្ញាធររូបិយវត្ថុ និងអាជ្ញាធរត្រួតពិនិត្យប្រព័ន្ធធនាគារនៅកម្ពុជា

​៦ខែ ដើមឆ្នាំ២០២៤​ ​ចិន​ឈរ​លើលំដាប់ទី​២ ក្នុងការបណ្តាក់ទុន​វិនិយោគនៅកម្ពុជា​ច្រើន​ជាង​គេ​

ព្រឹត្តិការណ៍, អចលនទ្រព្យ

• 19/07/2024

ចិននៅតែឈរ​លំដាប់ខ្ពស់​ដែលមាន​វិនិយោគិន​ដាក់ទុន​វិនិយោគ​នៅកម្ពុជា​ច្រើនជាងគេ ជាក់ស្ដែង​៦ខែ ចិនបានដាក់ទុន​ជាង ​១,៣ពាន​លានដុល្លារ​

កូរ៉េផ្តល់ជំនួយឥតសំណង៨លានដុល្លារជួយកម្ពុជា កសាងសមត្ថភាពបណ្តុះបណ្តាលធនធានមនុស្ស

ព្រឹត្តិការណ៍, សេដ្ឋកិច្ច

• 19/07/2024

ប្រទេសកូរ៉េបានផ្តល់ជំនួយឥតសំណងចំនួន៨លានដុល្លារអាមេរិកជួយកម្ពុជាលើការកសាងសមត្ថភាព និងបណ្តុះបណ្តាលធនធានមនុស្សខាង ICT និងបច្ចេកទេសវិជ្ជាជីវៈ

វិស័យធានារ៉ាប់រង ជាសូចនាករក្នុងការវាស់វែងភាពរីកចម្រើនរបស់ប្រទេសមួយ

ព្រឹត្តិការណ៍, ហិរញ្ញវត្ថុ

• 19/07/2024

នៅក្នុងប្រទេសដែលមានការអភិវឌ្ឍតិចតួច វិស័យធានារ៉ាប់រងមិនទាន់អាចមានលទ្ធភាពរីកលូតលាស់ខ្លាំងក្លានោះទេ

ធនាគារជាតិនៃកម្ពុជាគ្រោងដាក់ឱ្យប្រើប្រាស់ប្រព័ន្ធបាគង ដើម្បីសម្រួលដល់ការទូទាត់របស់ភ្ញៀវទេសចរ

ព្រឹត្តិការណ៍, ហិរញ្ញវត្ថុ

• 19/07/2024

ធនាគារជាតិនៃកម្ពុជាគ្រោងដាក់ឱ្យប្រើប្រាស់ប្រព័ន្ធបាគងសម្រាប់ភ្ញៀវទេសចរអន្តរជាតិ ដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាការប្រើប្រាស់រូបិយបណ្ណចាស់ៗ ទក់ រហែក

កូរ៉េ នឹងជួយបណ្តុះបណ្តាលពលករកម្ពុជាឱ្យមានជំនាញខាងកសិកម្មដើម្បីចូលរួមកសាងសេដ្ឋកិច្ចជាតិ

ព្រឹត្តិការណ៍, សេដ្ឋកិច្ច

• 19/07/2024

សាធារណរដ្ឋកូរ៉េ នឹងជួយបណ្តុះបណ្តាលពលករ/កសិករកម្ពុជាឱ្យមានជំនាញខាងកសិកម្មច្បាស់លាស់ ដើម្បីចូលរួមកសាងសេដ្ឋកិច្ច និងអភិវឌ្ឍជាតិ

តម្លៃប្រេងសកលធ្លាក់ចុះបន្តិច ខណៈដែលការនាំចូលប្រេងរបស់ចិនកើនឡើងយឺតជាងការរំពឹងទុក

ព្រឹត្តិការណ៍, សេដ្ឋកិច្ច

• 19/07/2024

តម្លៃប្រេងឆៅម៉ាក Brent ធ្លាក់ចុះត្រឹម៨៥,៦៣ ដុល្លារក្នុងមួយបារ៉ែល ខណៈដែលតម្លៃប្រេងឆៅម៉ាក WTI ធ្លាក់ចុះ នៅត្រឹម ៨២,៤៦ ដុល្លារក្នុងមួយបារ៉ែល