ដំណើរ១០ឆ្នាំនៃកំណើតធនាគារអភិវឌ្ឍន៍អាស៊ី(ADB)

ធនាគារអភិវឌ្ឍន៍អាស៊ីជាធនាគារដ៏ធំមួយប្រចាំតំបន់អាស៊ីប៉ាស៊ីហ្វិក ដែលជួយសមាជិក និងដៃគូរបស់ខ្លួនតាមរយៈការផ្តល់ឥណទានហិរញ្ញប្បទាន(ប្រាក់កម្ចី) ជំនួយបច្ចេកទេស ជំនួយឥតសំណង ​និងការវិនិយោគមូលធនដើម្បីជំរុញការអភិវឌ្ឍសង្គម និងសេដ្ឋកិច្ច។ នៅថ្ងៃនេះយើងនឹងស្វែងយល់ថា ធនាគារតំបន់មួយនេះមានប្រវត្តិនៃការបង្កើតឡើងយ៉ាងដូចម្តេច។

បើនិយាយពីការផ្តើមគំនិតបង្កើតធនាគារនេះ វាមានភាពស្រពេចស្រពិលថាតើនរណាជាម្ចាស់គំនិតផ្តួចផ្តើមនៃការបង្កើតធនាគារមួយនេះ។ នៅដើមឆ្នាំ១៩៥៦ រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងហិរញ្ញវត្ថុជប៉ុនឈ្មោះ Hisato Ichimada បានស្នើឱ្យបង្កើតទីភ្នាក់ងារហិរញ្ញវត្ថុថ្មីមួយសម្រាប់តំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍។ មួយឆ្នាំក្រោយមក គំនិតនេះត្រូវបានគាំទ្រដោយសេចក្តីប្រកាសមួយរបស់នាយករដ្ឋមន្រ្តីជប៉ុនលោក Nobusuke Kishi ស្តីពីការគម្រោងបង្កើតមូលនិធិពាណិជ្ជកម្មអាស៊ី ដើម្បីផ្តល់ប្រាក់កម្ចីដែលមានការប្រាក់ទាប និងរយៈពេលវែងដល់ប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍន៍នៅទ្វីបអាស៊ី។ ប៉ុន្តែដោយខ្វះការគាំទ្រទូលំទូលាយពីអន្តរជាតិ គំនិតនេះមិនបានលេចចេញជារូបរាងនោះទេ។

ក្រៅពីប្រទេសជប៉ុន នាយករដ្ឋមន្រ្តីស្រីលង្កាលោក Solomon Bandaranaike បានលើកឡើងពីលទ្ធភាពនៃការបង្កើតធនាគារអភិវឌ្ឍន៍ក្នុងតំបន់ក្នុងឆ្នាំ១៩៥៩ ប៉ុន្តែគាត់ត្រូវបានគេលបធ្វើឃាត ដែលធ្វើឲ្យគម្រោងនេះរសាត់បាត់ទៅវិញ។ នៅឆ្នាំ១៩៦២ សំណូមពរមួយត្រូវបានធ្វើឡើងជាលាយលក្ខណ៍អក្សរដោយធនាគារិកស្រីលង្កាម្នាក់ឈ្មោះ C. Loganathan ដែលគាត់ត្រូវបានគេអញ្ជើញឱ្យដាក់លិខិតនៅក្នុងវេទិការធនាគារអាស៊ីនៅឆ្នាំ១៩៦២ ហើយជាអ្នកដែលបានជ្រើសរើសប្រធានបទ “កិច្ចសហប្រតិបត្តិការសេដ្ឋកិច្ចតំបន់នៅអាស៊ី៖ ក្នុងការបង្កើតធនាគារអភិវឌ្ឍន៍សម្រាប់បណ្តាប្រទេសនៃគណៈកម្មការសេដ្ឋកិច្ចរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិក្នុងតំបន់អាស៊ី និងចុងបូព៌ា (ECAFE)” ។ ជាអកុសល លិខិតនេះមិនត្រូវបានគេដាក់បញ្ជូននោះទេ ព្រោះវេទិការធនាគារអាស៊ីនោះត្រូវបានលុបចោលដោយសារតែមានការផ្ទុះអាវុធប្រយុទ្ធគ្នារវាងឥណ្ឌានិងប៉ាគីស្ថាន។ ក្នុងពេលដំណាលគ្នានោះ អ្នកកាសែតសេដ្ឋកិច្ចជប៉ុនលោក Kaoru Ohashi ដែលដឹកនាំវិទ្យាស្ថានស្រាវជ្រាវឯកជននៅទីក្រុងតូក្យូបានប្រមូលមិត្តភក្តិមួយក្រុមដើម្បីពិភាក្សាអំពីគំនិតក្នុងការបង្កើតធនាគារអភិវឌ្ឍន៍អាស៊ីនេះ។ ពួកគាត់បានចាប់ផ្តើមប្រជុំជារៀងរាល់ខែចាប់ពីខែតុលា ឆ្នាំ១៩៦២ តរៀងមក។ លោក Takeshi Watanabe អតីតនាយកប្រតិបត្តិប្រចាំប្រទេសជប៉ុននៃធនាគារពិភពលោក និងមូលនិធិរូបិយវត្ថុអន្តរជាតិ បានចូលរួមជាមួយក្រុមនេះនៅខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ១៩៦៣ ដែលមានសមាសភាពជាមន្រ្តីក្រសួងហិរញ្ញវត្ថុ និងធនាគារិកជប៉ុន។ នៅខែសីហាឆ្នាំ១៩៦៣ ក្រុមនេះបានព្រាងឯកសារសង្ខេបមួយដែលមានចំណងជើងថា“ ផែនការឯកជនសម្រាប់ការបង្កើតធនាគារអភិវឌ្ឍន៍អាស៊ី” ដែលក្នុងនោះពួកគាត់បានលើកឡើងថាធនាគារពិភពលោកត្រូវការធនាគារអភិវឌ្ឍន៍ក្នុងតំបន់មួយដែលមានទឹកប្រាក់១ប៊ីលានដុល្លារ សម្រាប់បំពេញសកម្មភាពបន្ថែមក្នុងទ្វីបអាស៊ី ហើយពួកគាត់សម្រេចថា សហរដ្ឋអាមេរិកគួរតែចូលរួមក្នុងធនាគារនេះដើម្បីកុំឲ្យធនាគារនេះស្ថិតនៅក្រោមឥទ្ធិពលជប៉ុនខ្លាំងពេក។ ទោះជាយ៉ាងណា សហរដ្ឋអាមេរិកនៅពេលនោះមិនមានជំនឿចិត្តពេញលេញក្នុងការចូលរួមនោះទេ។

នៅខែកក្កដា ឆ្នាំ១៩៦៣ ធនាគារិកជនជាតិថៃវ័យក្មេងម្នាក់ឈ្មោះ Paul Sithi-Amnuai បានពន្យល់លម្អិតនៅក្នុងលិខិតសម្រាប់ ECAFE ដែលមានចំណងជើងថា “ករណីធនាគារក្នុងតំបន់សម្រាប់តំបន់ ECAFE – ដោយមានសេចក្តីយោងពិសេសក្នុងការអភិវឌ្ឍពាណិជ្ជកម្មក្នុងតំបន់”។ នៅខែកញ្ញា ឆ្នាំ១៩៦៣ ECAFE បានកោះប្រជុំក្រុមអ្នកជំនាញលើកិច្ចសហប្រតិបត្តិការសេដ្ឋកិច្ចក្នុងតំបន់។ នៅខែធ្នូ ឆ្នាំ១៩៦៣ ក្នុងសន្និសីទរដ្ឋមន្ត្រីលើកទី១ ស្តីពីកិច្ចសហប្រតិបត្តិការសេដ្ឋកិច្ចអាស៊ីដែលរៀបចំឡើងដោយ ECAFE នៅទីក្រុងម៉ានីល ដំណោះស្រាយមួយត្រូវបានអនុម័តយល់ព្រមលើសំណើបង្កើតធនាគារអភិវឌ្ឍន៍តំបន់អាស៊ី។ នៅខែតុលាឆ្នាំ១៩៦៤ ECAFE បានប្រមូលផ្តុំក្រុមអ្នកជំនាញដើម្បីចាប់ផ្តើមកិច្ចការនៃការធ្វើឲ្យគំនិតនេះលេចចេញជារូបរាង។ លោក Takeshi Watanabe ត្រូវបានគេអញ្ជើញឱ្យចូលរួមក្នុងក្រុមអ្នកជំនាញនេះ ហើយក្រោយមកគាត់បានក្លាយជាប្រធានទី១របស់ធនាគារអភិវឌ្ឍន៍អាស៊ី ។

នៅខែមីនា ឆ្នាំ១៩៦៥ ECAFE បានបង្កើតគណៈកម្មាធិការពិគ្រោះយោបល់ដើម្បីរៀបចំសេចក្តីព្រាងកិច្ចព្រមព្រៀងបង្កើតធនាគារអភិវឌ្ឍន៍តំបន់ដែលត្រូវបានអនុម័តនៅក្នុងសន្និសីទថ្នាក់រដ្ឋមន្រ្តី ECAFE លើកទី២ ដែលបានធ្វើឡើងនៅខែវិច្ឆិកាឆ្នាំ១៩៦៥ នៅទីក្រុងម៉ានីល។ នៅក្នុងកិច្ចប្រជុំនេះដែរ សមាជិកបានសម្រេចយកទីក្រុងម៉ានីលជាទីស្នាក់ការកណ្តាលនៃធនាគារក្នុងតំបន់នេះ។ នៅក្នុងកិច្ចប្រជុំនោះរដ្ឋាភិបាលចំនួន២២ បានចុះហត្ថលេខាលើមាត្រានៃកិច្ចព្រមព្រៀងបង្កើតធនាគារអភិវឌ្ឍន៍អាស៊ី ដែលនៅតែបើកចំហរហូតដល់ចុងខែមករាឆ្នាំ១៩៦៦។ ប្រទេសចំនួន ៩ ផ្សេងទៀតក្រោយមកបានចុះហត្ថលេខានៅទីក្រុងបាងកក។ កិច្ចព្រមព្រៀងនេះបានចូលជាធរមាននៅថ្ងៃទី២២ ខែសីហា ឆ្នាំ១៩៦៦ ជាមួយនឹងការផ្តល់សច្ចាប័ន ឬការទទួលយកហត្ថលេខីចំនួន១៥ ដែលបានត្រួសត្រាយផ្លូវសម្រាប់ការបង្កើតធនាគារអភិវឌ្ឍន៍អាស៊ី។

គូសបញ្ជាក់ថា សព្វថ្ងៃនេះ ធនាគារអភិវឌ្ឍន៍អាស៊ីមានប្រទេសជាសមាជិកចំនួន៦៨ ដែលក្នុងនោះមាន៤៩ប្រទេសស្ថិតក្នុងអាស៊ីប៉ាស៊ីហ្វិក។ កាលពីឆ្នាំ២០២០កន្លងទៅ ធនាគារអភិវឌ្ឍន៍អាស៊ីបានផ្តល់ឥណទានសម្បទានមានចំនួន ២៦,៩ប៊ីលានដុល្លារ (១៤៩គម្រោង) រួមជាមួយជំនួយបច្ចេកទេសចំនួន ២៩៣,៥៦ ប៊ីលានដុល្លារ (២៧៥គម្រោង) និងគម្រោងដែលផ្តល់ហិរញ្ញប្បទាន ដោយហិរញ្ញប្បទានឥតសំណងចំនួន ១,០៨ប៊ីលានដុល្លារ (៦២គម្រោង)។ បើនិយាយចំពោះតែប្រទេសកម្ពុជា ចាប់តាំងពីឆ្នាំ១៩៦៦ មក ធនាគារអភិវឌ្ឍន៍អាស៊ី(ADB) បានអនុម័តការផ្តល់ឥណទានសម្បទាន ហិរញ្ញប្បទានឥតសំណង និងជំនួយបច្ចេកទេស សរុបចំនួន ៤,៥ ប៊ីលានដុល្លារដល់ប្រទេសកម្ពុជា៕ប្រភព៖ ADB


របាយការណ៍ថ្មីៗ

មើលទាំងអស់ ➧

ព័ត៌មានទូទៅ

មើលទាំងអស់ ➧

កម្មវិធីជំនាញសេវាកម្មអភិវឌ្ឍន៍អាជីវកម្ម ជួយជំរុញសហគ្រាសធុនតូច និងមធ្យមឱ្យរីកចម្រើន

ព្រឹត្តិការណ៍, សេដ្ឋកិច្ច

• 09/07/2026

កម្មវិធីជំនាញសេវាកម្មអភិវឌ្ឍន៍អាជីវកម្ម ជំរុញ SME ឱ្យរីកចម្រើន ពង្រឹងសមត្ថភាពរបស់អ្នកជំនាញធុរកិច្ច ទីប្រឹក្សា គ្រូបណ្តុះបណ្តាល និងអ្នកផ្តល់សេវាកម្ម

រដ្ឋចំនួន ៤ នៅអាម៉េរិក ដាក់ពាក្យប្តឹងក្រុមហ៊ុន Meta ទារប្រាក់ពិន័យ ១,៤ ទ្រីលានដុល្លារ

ព្រឹត្តិការណ៍, អាជីវកម្មថ្មី និងនវានុវត្ត

• 09/07/2026

ក្រុមហ៊ុនបច្ចេកវិទ្យាយក្ស Meta របស់លោក Mark Zuckerberg អាចនឹងប្រឈមមុខនឹងការពិន័យជាប្រាក់រហូតដល់ ១,៤ ទ្រីលានដុល្លារ បន្ទាប់ពីរដ្ឋចំនួន ៤ របស់សហរដ្ឋអាម៉េរិកបានចោទប្រកាន់ក្រុមហ៊ុននេះថា បានបង្កើតកម្មវិធី Facebook និង Instagram ឡើងក្នុងគោលបំណងទាក់ទាញកុមារ

ដំណើរទស្សនកិច្ចរបស់មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់បារាំងនៅកម្ពុជា មិនត្រឹមតែបង្កើនពាណិជ្ជកម្ម ការវិនិយោគ តែជាផ្នែកមួយនៃតុល្យភាពភូមិសាស្ត្រនយោបាយ

ព្រឹត្តិការណ៍, សេដ្ឋកិច្ច

• 09/07/2026

ភ្នំពេញ ៖ លោក នីកូឡា ហ្វ័ររីស្យេ រដ្ឋមន្ត្រីប្រតិភូអមរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងអឺរ៉ុប និងការបរទេស ទទួលបន្ទុកពាណិជ្ជកម្មបរទេស និងទាក់ទាញការវិនិយោគ មានដំណើរទស្សនកិច្ចនៅកម្ពុជាក្នុងសប្ដាហ៍នេះ នាថ្ងៃទី៩ និងទី១០ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៦ ក្នុងគោលបំណងពង្រឹងទំនាក់ទំនងសេដ្ឋកិច្ចរវាងបារាំង -កម្ពុជា ព្រមទាំងបង្កើនការវិនិយោគរបស់បារាំងនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជាផងដែរ ។ នេះតាមសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានរបស់ស្ថានទូតបារាំងប្រចាំកម្ពុជា។​ ទាក់ទងនឹងដំណើរទស្សនកិច្ចនេះ

ការកែច្នៃគ្រាប់ស្វាយចន្ទីនៅក្នុងស្រុក នឹងជួយបង្កើតតម្លៃបន្ថែមដល់សេដ្ឋកិច្ចជាតិ

ព្រឹត្តិការណ៍, សេដ្ឋកិច្ច

• 09/07/2026

ការជំរុញការកែច្នៃគ្រាប់ស្វាយចន្ទីនៅក្នុងស្រុក ស្របតាម «គោលនយោបាយជាតិស្តីពីស្វាយចន្ទី» គឺជាសោរគន្លឹះក្នុងការបំប្លែងកម្ពុជាពីប្រទេសនាំចេញវត្ថុធាតុដើមឆៅទៅជា “អធិរាជកែច្នៃ និងនាំចេញ” ផលិតផលសម្រេច ដែលជាក្បាលម៉ាស៊ីនរុញច្រានការធ្វើពិពិធកម្មសេដ្ឋកិច្ច

ជំនន់​នៃកា​រផ្គត់ផ្គង់​លំនៅឋានមុន​វិបត្តិកូវីដ១៩​ បានបន្សល់ទុកបញ្ហា​ទីផ្សារមក​ដល់ពេលបច្ចុប្បន្ន​

ព្រឹត្តិការណ៍, អចលនទ្រព្យ

• 09/07/2026

មុន​វិបត្តិ​កូវីដ១៩ អ្នកអភិវឌ្ឍន៍​សំណង់ និងអចលនទ្រព្យ​ ជាពិសេស ​លំនៅឋាន​ បាន​នាំគ្នា​សម្រុក​សាងសង់​​ និងអភិវឌ្ឍ ដែលធ្វើឱ្យវិស័យ​នេះ​មានកំណើនកើនឡើងយ៉ាង​ខ្ពស់ដល់ចំណុច​កំពូល

ប៊ុល​ហ្ការី​ បង្ហោះ​ផ្កាយ​រណប​ថ្មី​​ចំនួន ​១០​ ​គ្រឿង និងត្រៀម​ពង្រីកសក្ដានុពលរបស់ខ្លួន​ក្នុង​វិស័យ​យោធា​

ព្រឹត្តិការណ៍, អាជីវកម្មថ្មី និងនវានុវត្ត

• 09/07/2026

កាលពីថ្ងៃអង្គារ​សប្ដាហ៍នេះ​ មេដឹកនាំ​ប្រទេស​ប៊ុលហ្ការី​ បាន​បង្ហាញ​វត្តមាន​នៅក្នុង​ព្រឹត្តិការណ៍​បាញ់​បង្ហោះ​ផ្កាយ​រណប​ថ្មី​ៗ​ចំនួន​១០​គ្រឿង​ទៀត​របស់​ខ្លួន​ចូល​ទៅក្នុង​លំហ​អាកាស​

ក្រុមហ៊ុន LG បោះទុន ១ ពាន់លានដុល្លារ សាងសង់រោងចក្រផលិតឈីបនៅវៀតណាម

ព្រឹត្តិការណ៍, សេដ្ឋកិច្ច

• 09/07/2026

ក្រុមហ៊ុនកូរ៉េខាងត្បូង LG Innotek បោះទុន ១ ពាន់លានដុល្លារ ដើម្បីសាងសង់រោងចក្រផលិតឈីបពាក់កណ្តាលចម្លង (semiconductor) នៅក្នុងទីក្រុងហាយហ្វុង ប្រទេសវៀតណាម

លោក ដូណាល់ ត្រាំ បញ្ជាឱ្យកាត់ផ្តាច់ពាណិជ្ជកម្មជាមួយ អេស្ប៉ាញ ជុំវិញរឿងចំណាយលើណាតូ និងសង្រ្គាមអ៊ីរ៉ង់

ព្រឹត្តិការណ៍, សេដ្ឋកិច្ច

• 09/07/2026

ប្រធានាធិបតីអាម៉េរិក លោក ដូណាល់ ត្រាំ បញ្ជារដ្ឋាភិបាលរបស់លោកឱ្យផ្អាករាល់សកម្មភាពពាណិជ្ជកម្មភ្លាមៗជាមួយអេស្ប៉ាញ ពាក់ព័ន្ធនឹងការបដិសេធមិនព្រមបង្កើនការចំណាយទៅលើណាតូ និង បដិសេធអាម៉េរិកពីការប្រើប្រាស់មូលដ្ឋានទ័ពអាកាសរបស់ខ្លួន

BYD Sealion 5 EV ប្រភេទ SUV រថយន្តអគ្គិសនីសុទ្ធ បើកបរបានឆ្ងាយចាប់ផ្តើមបង្ហាញខ្លួនហើយ

ព្រឹត្តិការណ៍, អាជីវកម្មថ្មី និងនវានុវត្ត

• 09/07/2026

BYD ដែលជាក្រុមហ៊ុនផលិតរថយន្តអគ្គិសនីដ៏ធំនៅក្នុងសកលលោក បាននាំយកសែស្រឡាយថ្មីរបស់ខ្លួន BYD Sealion 5 EV ជាប្រភេទរថយន្ត SUV ប្រើអគ្គិសនីសុទ្ធ បើកបរបានឆ្ងាយចូលទីផ្សារកម្ពុជា

ឆមាសទី ១ ឆ្នាំ ២០២៦ កម្ពុជារកចំណូលបានជាង ៣៦០ លានដុល្លារពីការនាំចេញអង្ករ

ព្រឹត្តិការណ៍, សេដ្ឋកិច្ច

• 09/07/2026

កម្ពុជារកចំណូលបានជាង ៣៦៧ លានដុល្លារពីការនាំចេញអង្ករប្រមាណ ៦៣០ ៣១៩ តោន ទៅកាន់ទីផ្សារអន្តរជាតិ ក្នុងរយៈពេល ៦ ខែ ឆ្នាំ២០២៦