បរទេស៖ យោងតាមប្រភពពីព័ត៌មានពី BBC បានរាយការណ៍ថា ប្រធានាធិបតីសហរដ្ឋអាម៉េរិក Donald Trump បានយល់ព្រមជាមួយនឹង Elon Musk ក្នុងការបិទដំណើរការទីភ្នាក់ងារសហរដ្ឋអាមេរិក​សម្រាប់​អភិវឌ្ឍន៍​អន្តរជាតិ (USAID)។

ប្រធានាធិបតីសហរដ្ឋអាម៉េរិក Donald Trump និងទីប្រឹក្សាកំពូលរបស់គាត់គឺមហាសេដ្ឋី Elon Musk បានរិះគន់យ៉ាងខ្លាំងចំពោះទីភ្នាក់ងារសហរដ្ឋអាមេរិកសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍន៍អន្តរជាតិ (USAID) ហើយវិធានការក្នុងការ​បិទដំណើរការ​នឹង​ប៉ះពាល់​យ៉ាង​ខ្លាំង​ដល់​កម្មវិធី​មនុស្សធម៌​ជុំវិញ​ពិភពលោក។ ទន្ទឹមនឹងនេះ គេសង្ស័យថា រដ្ឋបាល Trump គ្រោងនឹងបញ្ចូលទីភ្នាក់ងារនេះជាមួយក្រសួងការបរទេសសហរដ្ឋអាម៉េរិក។

គួរឲ្យបញ្ជាក់ដែរថា ទីភ្នាក់ងារសហរដ្ឋអាមេរិកសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍន៍អន្តរជាតិ (USAID) ត្រូវបានបង្កើតឡើងនៅដើមទសវត្សរ៍ឆ្នាំ១៩៦០ ដើម្បីគ្រប់គ្រងកម្មវិធីជំនួយមនុស្សធម៌ជុំវិញពិភពលោកក្នុងនាមរដ្ឋាភិបាលសហរដ្ឋអាម៉េរិក។ ​USAID មានមូលដ្ឋាននៅក្នុងប្រទេសជាង ៦០ ជាមួយនឹងបុគ្គលិកប្រហែល ១ ម៉ឺននាក់។ យ៉ាងណាមិញ ការងារភាគច្រើនត្រូវបានអនុវត្តដោយអង្គការផ្សេងទៀតដែលត្រូវបានចុះកិច្ចសន្យា និងផ្តល់មូលនិធិដោយ USAID ។ មិនត្រឹមតែប៉ុណ្ណោះ គម្រោង និងសកម្មភាពជាច្រើនស្ថិតនៅក្រោមជំនួយ USAID។ USAID មិនត្រឹមតែផ្តល់ស្បៀងអាហារដល់ប្រទេសដែលកំពុងមានប្រជាជនអត់ឃ្លានប៉ុណ្ណោះទេ ​ប៉ុន្តែវាក៏ដំណើរការប្រព័ន្ធវិភាគទិន្នន័យ ដើម្បីស្វែងរកកន្លែងកំពុងខ្វះខាតស្បៀងផងដែរ។ លើសពីនេះ ថវិកាភាគច្រើនរបស់ USAID ត្រូវបានចំណាយនៅក្នុងកម្មវិធីសុខាភិបាលដូចជា ផ្តល់នូវវ៉ាក់សាំងការពារជំងឺស្វិតដៃជើងដល់ប្រទេសដែលកំពុងមានជំងឺនេះ និងជួយបញ្ឈប់ការរឹករាលដាលនៃមេរោគដែលបង្កឱ្យមានជំងឺរាតត្បាត។

ក្រៅពីនេះ អង្គការសប្បុរសធម៌អន្តរជាតិរបស់ BBC ក៏ទទួលបានមូលនិធិពីជំនួយខាងក្រៅ និងការរួមចំណែកដោយស្ម័គ្រចិត្តពី USAID ផងដែរ។ យោងតាមរបាយការណ៍ឆ្នាំ២០២៤ បានឲ្យដឹងថា USAID គឺជាម្ចាស់ជំនួយធំទី២ របស់អង្គការសប្បុរសធម៌មួយនេះ ជាមួយនឹងការបរិច្ចាគ ៣,២៣ លានដុល្លារអាម៉េរិក។ សហរដ្ឋអាម៉េរិកបានចំណាយប្រាក់ចំនួន ៦៨ ពាន់លានដុល្លារអាម៉េរិកលើជំនួយអន្តរជាតិក្នុងឆ្នាំ២០២៣ ហើយភាគច្រើននៃប្រាក់ទាំងនោះត្រូវបានចំណាយនៅអាស៊ី អនុតំបន់សាហារ៉ា អាហ្រ្វិក និងអឺរ៉ុប ជាមួយនឹងកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងមនុស្សធម៌ជាចម្បងនៅអ៊ុយក្រែន។ ជាក់ស្តែង សហរដ្ឋអាម៉េរិកគឺជាអ្នកចំណាយដ៏ធំបំផុតរបស់ពិភពលោកលើការអភិវឌ្ឍន៍អន្តរជាតិ។

យ៉ាងណាមិញ Donald Trump បានរិះគន់ចំពោះការចំណាយនៅក្រៅប្រទេសនេះច្រើនឆ្នាំំមកហើយ។ គេកំពុងព្រួយបារម្ភថា ការលុបចោលទីភ្នាក់ងារនេះនឹងទទួលបានជោគជ័យ ដោយសារការស្ទង់មតិរកឃើញថា អ្នកបោះឆ្នោតអាម៉េរិកភាគច្រើនចង់ឲ្យប្រទេសកាត់បន្ថយការចំណាយទៅលើជំនួយបរទេស។ ទន្ទឹមនឹងនេះ បន្ទាប់ពីការវិលត្រឡប់មកកាន់តំណែងជាប្រធានាធិបតីវិញ សកម្មភាពទីមួយរបស់ Trump គឺការចុះហត្ថលេខាលើបទបញ្ជាប្រតិបត្តិដែលផ្អាកការចំណាយអន្តរជាតិស្ទើរតែទាំងអស់ក្នុងរយៈពេល ៩០ ថ្ងៃ។ បន្ទាប់មក អនុស្សរណៈ​មួយ​ត្រូវបាន​ចេញ​ដោយ​ក្រសួងការបរទេស​ដែល​ផ្អាកផ្តល់ជំនួយអន្តរជាតិដល់គម្រោង ឬ ការងារជាច្រើន។ សេចក្តីប្រកាសនេះបានបង្កការភ្ញាក់ផ្អើលជាខ្លាំងដល់អន្តរជាតិ និងបណ្តាលឱ្យមានការរំខានយ៉ាងទូលំទូលាយដល់ការអភិវឌ្ឍន៍ពិភពលោក។ កម្មវិធីដែលត្រូវបានបញ្ឈប់ជំនួយទាំងនោះរួមមាន ការផ្តល់ថ្នាំ ឬ ការព្យាបាលដល់ប្រទេសក្រីក្រ និងការដំឡើងការផ្គត់ផ្គង់ទឹកស្អាតជាដើម។

កាលពីថ្ងៃចន្ទ Elon Musk លើកឡើងថា ទាក់ទងនឹងកិច្ចការរបស់ USAID ខ្លួនបានពិភាក្សាលម្អិតជាមួយប្រធានាធិបតី ហើយគាត់បានយល់ព្រមថាអាម៉េរិកគួរតែបិទវា។ យ៉ាងណាមិញ Trump មិនអាចគ្រាន់តែលុបចោល USAID តាមរយៈការចុះហត្ថលេខារបស់គាត់លើបទបញ្ជាប្រតិបត្តិនោះទេ ហើយការប៉ុនប៉ងនេះនឹងប្រឈមមុខនឹងការប្រឆាំងខ្លាំងក្លាពីតុលាការ និងសភា។ ទោះបីជាសេតវិមានមានឥទ្ធិពលយ៉ាងសំខាន់លើ USAID ប៉ុន្តែអំណាចមានដែនកំណត់របស់វា។ កាលពីឆ្នាំ ១៩៦១ សភាបានអនុម័តច្បាប់ជំនួយបរទេស ដែលច្បាប់នោះបានកំណត់ឱ្យបង្កើតទីភ្នាក់ងាររដ្ឋាភិបាលមួយ និងផ្តល់ភារកិច្ចក្នុងការគ្រប់គ្រងការចំណាយនៅក្រៅប្រទេស។ ភ្លាមៗនោះ ទីភ្នាក់ងារ USAID ត្រូវបានបង្កើតឡើង បន្ទាប់ពីបញ្ជាប្រតិបត្តិដែលចេញដោយអតីតប្រធានាធិបតី John F Kennedy។ ក្រោយមក ច្បាប់មួយទៀតត្រូវបានអនុម័តនៅឆ្នាំ ១៩៩៨ សម្រាប់បញ្ជាក់ពីជំហររបស់ USAID ជាទីភ្នាក់ងារប្រតិបត្តិឯករាជ្យមានសិទ្ធរបស់ខ្លួន។ ដូច្នោះហើយ ការបិទទីភ្នាក់ងារ USAID ទាំងស្រុងទំនងជាទាមទារឱ្យមានការអន្តរាគមន៍ពីសភា ប៉ុន្តែគណបក្សសាធារណរដ្ឋរបស់ Trump ទទួលបានសំឡេងតិចតួចនៅក្នុងសភាទាំងពីរ។ ទន្ទឹមនឹងនេះ ជម្រើសមួយក្នុងចំណោមជម្រើសដែលកំពុងត្រូវបានពិចារណាដោយរដ្ឋបាល Trump គឺធ្វើឱ្យ USAID ក្លាយជាផ្នែកមួយនៃក្រសួងការបរទេសជាជាងអង្គការរដ្ឋាភិបាលដាច់ដោយឡែក៕