បរទេស៖ យោងតាមប្រភពពីមូលនិធិរូបិយវត្ថុអន្តរជាតិ (IMF)  បានរាយការណ៍ថា សេដ្ឋកិច្ចរបស់ប្រទេសហ្គីយ៉ាណា (Guyana) បានកើនឡើង ៣ ដងចាប់តាំងពីប្រទេសនេះបានចាប់ផ្តើមទាញយកប្រេងនៅចុងឆ្នាំ ២០១៩ ។

កាល​ពី​ថ្ងៃ​ចន្ទ សប្ដាហ៍នេះ ទិន្នន័យមួយត្រូវ​បាន​ចេញ​ផ្សាយ​ដោយ IMF បង្ហាញថា កំណើនសេដ្ឋកិច្ចហ្គីយ៉ាណានឹងបន្តកើនឡើងដោយមានគាំទ្រពីផែនការទំនើបកម្មរបស់រដ្ឋាភិបាល និងការពង្រីកវិស័យប្រេង និងហ្គាស។

IMF ព្យាករណ័ថា កំណើន GDP សរុបពិតប្រាកដនឹងកើនឡើង ៣៨,៤ ភាគរយនៅឆ្នាំ២០២៣ ហើយជាមធ្យម ២០ ភាគរយក្នុងមួយឆ្នាំក្នុងអំឡុងឆ្នាំ២០២៤-២០២៨។ លើសពីនេះ ទស្សនវិស័យកំណើនរយៈពេលមធ្យមដ៏អំណោយផលរបស់ហ្គីយ៉ាណា ត្រូវបានអមដោយហានិភ័យវិជ្ជមាន (ការរកឃើញប្រេងបន្ថែមទៀតដែលនឹងបន្តធ្វើឱ្យប្រសើរឡើងនូវទស្សនវិស័យកំណើន) និងហានិភ័យអវិជ្ជមាន (សម្ពាធអតិផរណា និងការឡើងថ្លៃនៃអត្រាប្តូរប្រាក់លើសកម្រិត)។

ការប្រែប្រួលអាកាសធាតុមិនល្អ និងការប្រែប្រួលតម្លៃទំនិញក៏អាចជះឥទ្ធិពលអវិជ្ជមានដល់សេដ្ឋកិច្ចផងដែរ។ មិនត្រឹមតែប៉ុណ្ណោះ បញ្ហាប្រឈមដ៏សំខាន់មួយសម្រាប់ហ្គីយ៉ាណា គឺការគ្រប់គ្រងលំហូរប្រាក់ចំណូលដ៏ធំរបស់ខ្លួន ដើម្បីធានាបាននូវស្ថិរភាពម៉ាក្រូសេដ្ឋកិច្ច និងនិរន្តរភាព ខណៈដែលកំពុងវិនិយោគទៅលើធនធានមនុស្ស ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធរូបវន្ត និងស្ថាប័នប្រកបដោយស្ថិរភាព។

IMF ទទួលស្គាល់លើការរួមបញ្ចូលគ្នានៃគោលនយោបាយឆ្នាំ២០២៣ របស់ហ្គីយ៉ាណា ដោយសាររដ្ឋាភិបាលកំពុងបង្កើនការចំណាយដើម្បីបំពេញតម្រូវការអភិវឌ្ឍន៍ដ៏ធំរបស់ប្រទេស ហើយថែមទាំងបង្កើន GDP មិនមែនប្រេងផងដែរ។ ការប្តេជ្ញាចិត្តរបស់រដ្ឋាភិបាលចំពោះការរឹតបន្តឹងសារពើពន្ធ បានអនុញ្ញាតឱ្យផ្លូវសេដ្ឋកិច្ចមានកំណើនប្រកបដោយតុល្យភាពជាងមុន ដើម្បីសម្រេចបានសមតុល្យសារពើពន្ធសរុបសូន្យត្រឹមឆ្នាំ ២០២៨ ។ ទុនបម្រុងអន្តរជាតិសរុប និងការសន្សំសំខាន់ៗនៅក្នុងមូលនិធិធនធានជាតិទំនងជានឹងកើនឡើងនៅក្នុងរយៈពេលមធ្យម។

ទន្ទឹមនឹង IMF បានផ្តល់យោបល់ថា ហ្គីយ៉ាណាគួរអនុម័តក្របខ័ណ្ឌសារពើពន្ធរយៈពេលមធ្យមដ៏ទូលំទូលាយមួយ (MTFF) ដែលគួរតែរួមបញ្ចូលការធ្វើទំនើបកម្មបន្ថែមទៀតនូវក្របខ័ណ្ឌគ្រប់គ្រងហិរញ្ញវត្ថុសាធារណៈ ដើម្បីមានមូលដ្ឋាននៃសារពើពន្ធរយៈពេលមធ្យម និងគោលដៅប្រតិបត្តិការច្បាស់លាស់។ បន្ថែមពីនេះ ហ្គីយ៉ាណាគួរពិនិត្យមើលការចំណាយតាមកាលកំណត់ ដើម្បីធានាស្ថិរភាពម៉ាក្រូសេដ្ឋកិច្ច និងរក្សាការប្រកួតប្រជែងនៃការវិនិយោគសាធារណៈ។ មិនត្រឹមតែប៉ុណ្ណោះ ហ្គីយ៉ាណាគួរបន្តតាមដានយ៉ាងដិតដល់នូវសូចនាករម៉ាក្រូសេដ្ឋកិច្ច និងហិរញ្ញវត្ថុរបស់ខ្លួន ហើយប្រទេសនេះត្រូវបានណែនាំឱ្យរឹតបន្តឹងគោលនយោបាយរូបិយវត្ថុរបស់ខ្លួនផងដែរ។

គួរឲ្យបញ្ជាក់ផងដែរថា ហ្គីយ៉ាណា ឬ Guyana គឺជាប្រទេសមួយនៅទ្វីបអាមេរិកខាងត្បូង ដែលមានប្រជាជនប្រហែល ៨ សែននាក់។ មូលនិធិរូបិយវត្ថុអន្តរជាតិ IMF បានព្យាករណ៍ថា សេដ្ឋកិច្ចប្រទេសនេះនឹងកើនឡើង ៣៨ ភាគរយនៅចុងឆ្នាំនេះ ដែលជាល្បឿនលឿនខ្លាំងបំផុត។ បន្ថែមពីលើនេះ BMI ដែលជាអង្គភាពស្រាវជ្រាវរបស់ Fitch Solutions ក៏បានលើកឡើងដែរថា Guyana នឹងមានកំណើនសេដ្ឋកិច្ចឡើងខ្លាំងនៅឆ្នាំនេះ ដោយមើលឃើញថា ការផលិតប្រេងនៅក្នុងប្រទេសនេះកើនឡើងពី ៣៩០ ០០០ បារ៉ែលក្នុងមួយថ្ងៃ ដល់ជាង ១ លានបារ៉ែលក្នុងមួយថ្ងៃនៅឆ្នាំ២០២៧៕