ប្រអប់ថ្ម ឬជម្រកត្រីសិប្បនិម្មិត គឺជាគម្រោងដែលផ្ដួចផ្ដើមគំនិតឡើងដោយអង្គការអភិរក្សសមុទ្រ​កម្ពុជា (Marine Conservation Cambodia) ក្នុងកិច្ចការពារជីវៈចម្រុះក្រោមបាតសមុទ្រ ជាពិសេស ប្រភេទសត្វសមុទ្រដែលជិតផុតពូជឱ្យបន្តមានវត្តមាននៅដែនទឹកកម្ពុជា។

ធ្វើចេញពីស៊ីម៉ង់ត៍ មានរូបរាងជ្រុងវែង ដែលគេចំណាំប្រើប្រាស់ធ្វើជា​បង្គោលរបង ពេលនេះបានក្លាយ​ទៅជាជម្រកដ៏មានប្រសិទ្ធភាពសម្រាប់ធនធានក្រោមបាតសមុទ្រ ក្នុងនោះរួមមានស្មៅ​សមុទ្រផង​ដែរ។

បើតាមកញ្ញា​ ថាប់ រចនា នាយិការប្រតិបត្តិនៃអង្គការអភិរក្សសមុទ្រកម្ពុជា (MCC) បានឱ្យដឹងថា ប្រអប់ថ្ម បានដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការទប់ស្កាត់បទល្មើសនេសាទខុសច្បាប់ ដោយប្រើប្រាស់ មធ្យោបាយអូសសំណាញ់ទ្រង់ទ្រាយធំ ដែលវិធីសាស្ត្រនេះបានប៉ះពាល់យ៉ាងខ្លាំងទៅដល់ធនធាននៅបាតសមុទ្រ ជាពិសេសគឺស្មៅសមុទ្រ ដែលជាចំណីរបស់សត្វកម្រមួយចំនួន។

ចំពោះការសាងសង់ប្រអប់ថ្ម គឺធ្វើឡើងដោយទុកប្រហោងតូចល្មសម្រាប់ដាក់ខ្សែចងភ្ជាប់គ្នា ហើយក្រោយពេលទម្លាក់ចូលទៅក្នុង​ទឹកសមុទ្រហើយ ក្រុមអ្នកជ្រមុជទឹកនឹងមានភារកិច្ចតម្រៀប​ប្រអប់ទាំងនោះគរលើគ្នា និងចង់ឱ្យ​ជាប់គ្នាតែម្ដង។

កញ្ញា ថាប់ រចនា បានរៀបរាប់ទៀតថា៖

«ជម្រកសិប្បនិម្មិតមួយត្រូវចំណាយប្រអប់ថ្មប្រមាណជា២០ដុំ ដែលមានទម្ងន់សរុបចន្លោះ២ ទៅ៣តោន ហើយទម្ងន់នេះសមល្មមនឹងអាចទប់កម្លាំងទាញ​របស់ទូក​ នេសាទខុសច្បាប់បាន។ នៅពេលជម្រកត្រីសិប្បនិម្មិតត្រូវបានទម្លាក់ចូលទៅក្នុងសមុទ្រហើយ វានឹងក្លាយទៅជាកន្លែង​លាក់ខ្លួន ការពារសុវត្ថិភាព ផ្ដល់ជាចំណីអាហារ និងដើរតួនាទី​សំខាន់​ក្នុងការចម្រោះគុណភាពទឹក»។

កញ្ញាបន្តឱ្យដឹងថា ៖ មួយរយៈពេលខ្លីក្រោយពីទម្លាក់ជម្រកសិប្បនិម្មិតនេះជាច្រើនទីតាំងនៅជុំវិញកោះអាចម៍សេះរួច ក្រុមអ្នកស្រាវជ្រាវក៏បានបន្តតាមដាន និងឃើញថា រុក្ខជាតិជាច្រើនចាប់ផ្ដើមដុះលូតលាស់មកវិញ ហើយមិនយូរប៉ុន្មាន ក្រុមការងារអភិរក្សក៏បានប្រទះឃើញវត្តមានរបស់ថនិកសត្វដ៏កម្រមួយគឺ «ជ្រូកទឹក» ហែលមកលេង និងរកចំណីនៅតំបន់ជុំវិញកោះមួយនេះ។

បើតាមកញ្ញា រចនា ជ្រូកទឹកបានបាត់វត្តមានពីដែនសមុទ្រកម្ពុជាជាច្រើនឆ្នាំមកហើយ រហូតដល់​មានការសន្មត់ថា ថនិកសត្វប្រភេទនេះបានផុតពូជ។ ប្រភេទចំណីដ៏សំខាន់បំផុតរបស់ជ្រូក​ទឹកគឺស្មៅសមុទ្រ ហើយការលេចឡើងនៃវត្តមានរបស់ជ្រូកទឹក ក៏បានន័យថានៅទីនេះមាន​ចំណីសម្រាប់ពួកវា។

ប្រភេទសត្វកម្រមួយទៀតដែលក្រុមការងារអភិរក្សបានប្រទះឃើញដែរនោះគឺ ផ្សោតទឹកប្រៃ (Irrawaddy dolphins)ដែលកញ្ញា រចនា អះអាងថា មានរហូតទៅដល់ប្រមាណ ៥០ក្បាល។ ជារឿយៗ ផ្សោតទាំងនោះហែលជាហ្វូងៗ បណ្ដែតខ្លួនលេងនៅជុំវិញកោះអាចម៍សេះ ព្រមទាំងរកចំណីនៅទីនេះផងដែរ។

គួរឱ្យដឹងផងដែរថា តាមរយៈកិច្ចសហប្រតិបត្តិការរវាងរដ្ឋបាលជលផលជាមួយនឹងអង្គការអភិរក្ស​សមុទ្រកម្ពុជា រហូតមកដល់ពេលនេះបានទម្លាក់ប្រអប់ថ្មចំនួន២០០ជម្រកហើយ នៅក្នុងទីតាំងភូមិសាស្ត្រ ខេត្តកែប ហើយនឹងបន្តកិច្ចសហការនេះដើម្បីទម្លាក់ឱ្យបានចំនួន ៥០០០ពាន់ជម្រកទៀតក្នុងរយៈពេល៥ ឆ្នាំ ដោយពង្រីកទៅខេត្តផ្សេងៗទៀតដូចជា ខេត្តកោះកុង កំពត និងព្រះសីហនុជាដើម។

លើសពីកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងរបស់អង្គការអភិរក្សសមុទ្រ និងរដ្ឋបាលជលផល កញ្ញា រចនា ក៏បានកត់សម្គាល់ឃើញពីការចូលរួមយ៉ាងផុសផុលរបស់ប្រជានេសាទនៅក្នុងតំបន់នោះផងដែរ។ នេះចាត់ទុកថាជាលទ្ធផលល្អមួយនៅពេលដែលប្រជនជនបានយល់ដឹងអំពីសារៈ​សំខាន់នៃកិច្ច​ការពារធនធាន​ជលផលក្នុងតំបន់របស់ពួកគេ៕