សណ្តាប់ធ្នាប់ពិភពលោក ជាពាក្យដែលសហរដ្ឋអាមេរិកយកធ្វើជាគោលការណ៍ និងជាខែលអស់រយៈពេលជាច្រើនទសវត្សរ៍មកហើយក្នុងនាមជាមេដឹកនាំផង និងជាមហាអំណាចទាំងសេដ្ឋកិច្ច និងសព្វាវុធផង។ ជាក់ស្តែងដូចមនុស្សគ្រប់គ្នាបានមើលឃើញរួចមកហើយ ទាំងបេសកកម្មនៅអ៊ីរ៉ាក់អ៊ីរ៉ង់ នៅលីប៊ី នៅស៊ីរី និងអាហ្គានីស្ថានជាដើម។

ស្ថិតនៅក្នុងគោលការណ៍របស់ខ្លួន ដើម្បីធានាឲ្យបាននូវអំណាចពេញដៃក្នុងការគ្រប់គ្រងពិភពលោកស្របតាមគោលនយោបាយរបស់ខ្លួន សហរដ្ឋអាមេរិកបានចំណាយទាំងកម្លាំងកាយ កម្លាំងចិត្ត និងផ្លូវកាទូតផង សេដ្ឋកិច្ចផង រួមជាមួយនយោបាយយ៉ាងសកម្មបំផុតដើម្បីធ្វើយ៉ាងណាអាចពង្រាយឥទ្ធិពលរបស់ខ្លួនឲ្យបានកាន់តែច្រើន ខណៈដែលប៉ូលនៃមហាអំណាចថ្មីៗក៏មានរូបរាងកើនឡើងកាន់តែច្រើនបូករួមទាំងរុស្ស៊ី ឥណ្ឌា និងមហាយក្សចិនផងដែរ។

គិតត្រឹមតែក្នុងវិស័យយោធាប៉ុណ្ណោះ អាមេរិកបានខិតខំចំណាយពេលវេលា និងថវិការាប់រយរាប់ពាន់លានដុល្លារជារៀងរាល់ឆ្នាំ ដោយធ្វើយ៉ាងណាឲ្យកម្លាំងរបស់ខ្លួននៅស្ថិតនៅក្នុងកម្រិតកំពូលលើសមហាអំណាចថ្មីៗ។ ជាក់ស្ដែង កាលពីឆ្នាំ២០២១កន្លងមកនេះថវិកាជាតិនៃរដ្ឋាភិបាលក្រុងវ៉ាស៊ិនតោនសម្រាប់វិស័យយោធាមានទំហំរហូតទៅដល់ ៨០០ពាន់លានដុល្លារ ខណៈដែលមហាអំណាចយោធា៩ប្រទេសផ្សេងទៀតដែលឈរនៅលេខរៀងបន្ទាប់ពីអាមេរិកបូកបញ្ចូលគ្នាក៏មិនមានទំហំដល់កញ្ចប់នេះនៅឡើយ។

អាមេរិកបានចំណាយលុយភាគច្រើនទៅលើសព្វាវុធទំនើបៗ​ ដែលមានតម្លៃថ្លៃបំផុតលើពិភពលោក ជាពិសេសទៅលើកិច្ចការងារស្រាវជ្រាវ និងអភិវឌ្ឍសព្វាវុធថ្មី រាប់ចាប់ពីអាវុធដ៏មានទីផ្សារ និងលក់ដាច់បំផុត ដូចជា យន្តហោះចម្បាំង F-35 ដែលមានតម្លៃយ៉ាងហោចណាស់ ៨៩លានដុល្លារក្នុងមួយគ្រឿង និងអាវុធដ៏កម្រ និងមានតម្លៃថ្លៃបំផុតរបស់អាមេរិក ដូចជា Ford carrier នាវាផ្ទុកយន្តហោះចម្បាំង ដែលមានតម្លៃរហូតទៅដល់១៣ពាន់លានដុល្លារក្នុងមួយគ្រឿង។

ក្នុងនាមជាមេដឹកនាំពិភពលោកមួយដែលតែងតែប្រកាសថា ខ្លួនគឺជាអ្នកជួយរៀបចំសណ្តាប់ធ្នាប់ និងជួយដោះស្រាយបញ្ហាធំៗចំពោះមុខ ប៉ុន្តែក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានទសវត្សរ៍ចុងក្រោយនេះខណៈពិភពលោកកំពុងប្រឈមបញ្ហាសន្តិសុខ និងសណ្តាប់ធ្នាប់ដ៏ធ្ងន់ធ្ងរនោះ អាមេរិកបែរជាចាត់ខ្ទង់ចំណាយយ៉ាងសន្ធឹកសន្ធាប់ទៅលើការពង្រឹងលើវិស័យយោធារបស់ខ្លួនទៅវិញ។ ជាក់ស្ដែងខណៈពេលនេះ បញ្ហាបម្រែបម្រួលអាកាសធាតុ កំពុងធ្វើឲ្យពិភពលោកប្រឈមទៅនឹងការធ្លាក់ចូលទៅក្នុងវិបត្តិដ៏ធ្ងន់ធ្ងរមួយមិនអាចត្រឡប់ក្រោយបានប្រសិនបើមិនមានចំណាត់ការច្បាស់លាស់ណាមួយក្នុងពេលដែលពេលនេះ ហើយវាធ្វើឲ្យមានផលប៉ះពាល់ដល់ GDP ពិភពលោកដល់ទៅ១,៥ភាគរយរួចទៅហើយព្រមទាំងបញ្ហាដ៏ស្មុគ្រស្មាញដ៏ធំមួយទៀតគឺបញ្ហាអត់ឃ្លានរបស់មនុស្សរាប់រាយលាននាក់នៅក្នុងពិភពលោកផងដែរ ដែលចាំបាច់ត្រូវការខ្ទង់ចំណាយបន្ទាន់រាប់ពាន់លានដុល្លារជារៀងរាល់ឆ្នាំ។

តើកញ្ចប់ថវិកា ៨០០ពាន់លានដុល្លារជារៀងរាល់ឆ្នាំដែលអាមេរិកតែងចំណាយលើការពង្រឹងវិស័យយោធា អាចមានសារសំខាន់យ៉ាងណាចំពោះការចូលរួមដោះស្រាយបញ្ហា និងវិបត្តិដែលកំពុងប្រឈម?

ធនាគារពិភពលោកបានបង្ហាញតួលេខប្រចាំឆ្នាំអំពីសារពើពន្ធរបស់ខ្លួនកាលពីខែកញ្ញាថា ឆ្នាំ២០២២នេះ ធនាគារបានចំណាយលុយដល់ទៅ៣១,៧ពាន់លានដុល្លាររួចទៅហើយទៅកាន់បណ្តាប្រទេសជាច្រើន ដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាបម្រែបម្រួលអាកាសធាតុ ពោលគឺស្ថិតនៅក្នុងអត្រាកើនឡើងខ្ពស់រហូតដល់អាចបំបែកកំណត់ត្រាកាលពីឆ្នាំមុនៗ ឬច្រើនជាងតួលេខកាលពីឆ្នាំចាស់ដល់ទៅ១៩ភាគរយ។

ដោយឡែកសម្រាប់បញ្ហាប្រឈមអសន្តិសុខស្បៀង និងមានមនុស្សរាប់រយលាននាក់អត់ឃ្លាន ដែលកំពុងត្រូវការហិរញ្ញវត្ថុជាចាំបាច់ក្នុងការដោះស្រាយបន្ទាន់ក៏ជាចំណុចអាទិភាពដែលត្រូវតែដោះស្រាយផងដែរ។ ជាក់ស្ដែង នៅក្នុងចំណោមនៃចំនួនប្រជាជនប្រមាណជា ៨២៨លាននាក់កំពុងរស់នៅក្នុងស្ថានភាពខ្វះខាតម្ហូបអាហារ មានប្រជាជាតិជាង ៣៤៥លាននាក់កំពុងរស់នៅក្នុងស្ថានភាពអត់ឃ្លានខ្លាំង។ នេះបើផ្អែកតាមទិន្នន័យចុងក្រោយចេញដោយអង្គការស្បៀងអាហារពិភពលោកWFP កាលពីពេលកន្លងទៅនេះ។

ប្រភពដដែលបានឲ្យដឹងទៀតថា ជារៀងរាល់ឆ្នាំមានមនុស្សប្រមាណជាង ១០០លាននាក់ត្រូវការជំនួយចាំបាច់ពីកម្មវិធីស្បៀងអាហារ បើមិនដូច្នេះទេពួកគេនឹងដាច់ពោះស្លាប់ជាមិនខាន ហើយជាលទ្ធផល WFP បានចំណាយលុយរាប់ពាន់លានដុល្លារដើម្បីទប់ស្កាត់គ្រោះដ៏អាក្រក់មួយនេះ។

កាលពីឆ្នាំ២០២១ អង្គការ WFP បានចំណាយដល់ទៅ ៩,៦ពាន់លានដុល្លារ ដើម្បីបំពេញកិច្ចខិតខំនេះទាំងដែលតម្រូវការថវិកាជាក់ស្តែងមានទៅដល់ ១៤,៨ពាន់លានដុល្លារ ហើយបើតាមការសិក្សាស្រាវជ្រាវរបស់ WFP បានឲ្យដឹងទៀតដែរថា ពិភពលោកត្រូវការថវិកាជំនួយយ៉ាងហោចណាស់៤០ពាន់លានដុល្លារជារៀងរាល់ឆ្នាំរហូតដល់ឆ្នាំ២០៣០ ទើបអាចលុបចោលនូវគ្រោះអត់ឃ្លានចេញពីពិភពលោកបានទាំងស្រុង។ ផ្អែកតាមតួលេខខាងលើនេះយើងអាចមើលឃើញថា ប្រសិនបើអាមេរិកសុខចិត្តដកតែពាក់កណ្តាលនៃកញ្ចប់ថវិកាយោធារបស់ខ្លួនមកជួយដោះស្រាយបញ្ហាចម្បងចំពោះមុខ ជាពិសេសដូចជា បញ្ហាបម្រែបម្រួលអាកាសធាតុ និងបញ្ហាអត់ឃ្លាន(អសន្តិសុខស្បៀង) នោះគេជឿជាក់ថា ពិភពលោកនឹងអាចដោះស្រាយវិបត្តិ និងភាពប្រឈមបានច្រើនប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាព និងឆាប់រហ័សតាមផែនការជាក់ជាមិនខាន៕