ភ្នំពេញ ៖​ ប្រសិនជាអ្នកកំពុងទិញ ឬលក់អចលនទ្រព្យ ឬអាជីវកម្មក្នុងវិស័យអចលនទ្រព្យ អ្នកនឹងដឹងថា​ ការវាយតម្លៃទ្រព្យ សម្បត្តិពាណិជ្ជកម្ម​ គឺជាជំហានសំខាន់មួយនៅក្នុងដំណើរការប្រតិបត្តិការ ។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ចាប់តាំងពីច្បាប់ពន្ធថ្មីត្រូវបានណែនាំនៅឆ្នាំ២០២១ ការយល់ដឹងអំពីទីផ្សារនៃពន្ធលើតម្លៃសន្មតក្នុងបរិបទនៃវិស័យឧស្សាហ៍កម្មរោងចក្រ និង​គ្រឿង​បរិក្ខា​​ គឺតែងតែមានការប្រែប្រួល។ នៅពេលតម្លៃសន្មតមិនបានប្រតិបត្តិច្បាស់លាស់ វាអាចមានផលវិបាកលើបំណុលពន្ធ និង​បញ្ហា​ប្រឈម​ផ្សេង​ទៀត។

ក្នុងផ្នែកឧស្សាហកម្ម តម្លៃទិញដ៏ត្រឹមត្រូវ និងយុត្តិធម៌ត្រូវតែផ្សារភ្ជាប់ជាមួយទ្រព្យសម្បត្តិរោងចក្រ និងគ្រឿង​បរិក្ខារជាក់ស្តែង និងការកំណត់តម្លៃតាមទីផ្សារ ។ ដំណើរការនេះហៅថា តម្លៃសន្មត ឬ​ ការសន្មត់ថ្លៃទិញ។ គេប្រើតម្លៃសន្មតលើ​សម្ភារ:ការិយាល័យ បដិសណ្ឋារកិច្ច រហូតដល់វិស្វកម្មសំណង់ រោងចក្រ និង​គ្រឿង​បរិក្ខារ​ផ្សេង​ៗ​ដែល​ត្រូវ​បាន​ប្រើ​ប្រាស់​នៅ​គ្រប់​វិស័យ។ ដោយសារទ្រព្យសកម្មទាំងនេះអាចរំលោះលឿនជាងអចលនទ្រព្យផ្សេងៗទៀត គឺតម្រូវអោយមានការវាយតម្លៃដែលមានវិជ្ជាជីវ:ខ្ពស់ ។

ច្បាប់ពន្ធត្រូវបានធ្វើបច្ចុប្បន្នភាព អនុវត្តចំពោះការលក់ទ្រព្យសម្បត្តិពាណិជ្ជកម្មបានចូលជាធរមានតាំងពីខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២១។ ដូច្នេះ តើមានអ្វីផ្លាស់ប្តូរ ជំនួសឱ្យអ្នកទិញ និងអ្នក​លក់​ទទួលខុសត្រូវលើតម្លៃពន្ធរបស់ពួកគេផ្ទាល់ ។​ការធ្វើវិសោធនកម្មច្បាប់ពន្ធតម្រូវឱ្យភាគីទាំងពីរយល់ព្រមជាមួយតម្លៃសន្មត់ជាលាយលក្ខណ៍អក្សរ និង​ចម្លង​តម្លៃ​ទាំង​នេះ​នៅ​ក្នុងការប្រកាសពន្ធរបស់ពួកគេ។ ច្បាប់ការបែងចែកតម្លៃទិញទាំងនេះឥឡូវ គឺជាកាតព្វកិច្ចសម្រាប់ការលក់ និងទិញនៃការផ្គត់ផ្គង់ចម្រុះរាប់ចាប់ពីតម្លៃទិញ ១ ០០០ ០០០ ដុល្លាអា​មេ​រិ​ក (ពន្ធលើទំនិញនិងសេវាកម្ម​ ហៅថា​ GST) ឡើងទៅ។ ពីមុនមិនមានច្បាប់តម្រូវឱ្យភាគីពាក់ព័ន្ធអនុម័តការបែងចែកដូចគ្នានោះទេ។

​ហេតុផល​មួយ​ចំនួន​ដែលតម្រូវអោយមាន​ការ​វាយ​តម្លៃ​រោងចក្រ និង​ឧបករណ៍​ឱ្យ​បាន​ត្រឹម​ត្រូវ​ ៖

១. លទ្ធផលអវិជ្ជមានលើពន្ធ៖ ការកើនឡើងហានិភ័យនៃពន្ធ គឺជាបញ្ហាសំខាន់ដែលកើតឡើងសម្រាប់អ្នកទិញ ដោយសារតែអ្នកលក់បែង​ចែកតម្លៃ​ជាផលប្រយោជន៍​នៃ​ការ​កា​ត់​បន្ថ​យ​ការ​ទទួលខុសត្រូវពន្ធផ្ទាល់ខ្លួនរបស់ពួកគេ។ ផលប្រយោ​ជន៍​​ប្រកួតប្រជែងទាំងនេះអាចនាំទៅដល់ការកាត់រំលស់នាពេលអនាគតរបស់អ្នកទិញ នូវពេលពន្ធលើការសន្សំ​​​​ត្រូវ​បានរឹត​ត្បិត​កា​ន់តែខ្លាំង។ ជារឿយៗ បញ្ហាទាំងនេះ​ត្រូវបានដឹង​​ គឺវា​យឺត​ពេលទៅហើយ។ ការ​មិន​គោរព​តាម​ច្បាប់​ទាំង​នេះ​អាច​នាំ​ឱ្យ​មាន​ការ​ពិន័យ​ទៅ​ថ្ងៃ​ក្រោយ។ ជា​ធម្មតា​នៅ​ពេល​ដែល​អតិ​ថិ​ជនត្រូវបានធ្វើសវនកម្មកំឡុងពេល ៣-៥ ឆ្នាំក្រោយនៃប្រតិបត្តិ ពួកគេត្រូវរកឃើញកំហុសហើយត្រូវបានប្រឈមមុខនៃការជំពាក់ពន្ធ” ។

២. របាយការណ៍ហិរញ្ញវត្ថុ ៖ តម្លៃនៃតម្លៃសន្មត់មិនត្រឹមត្រូវក៏អាចជះឥទ្ធិពលជាសារវន្តលើប្រាក់ចំ​ណូល​ដែលបានរាយការណ៍ក្នុងកំឡុងពេលអនាគតផងដែរ។ តម្លៃនៃតម្លៃសន្មត់មិនត្រឹមត្រូវ អាចប៉ះពាល់ដល់ការវាយតម្លៃទីផ្សារ ការផ្តល់ប្រាក់កម្ចី ការធានារ៉ាប់រង និងការលក់ទ្រព្យសម្បត្តិដែលអាចនិយាយបានថាធ្លាក់ចុះ ។ តម្លៃសន្មតត្រឹមត្រូវ អាចធានាបាននូវរបាយការណ៍ត្រឹមត្រូវនៃទ្រព្យសកម្ម និងបំណុលរបស់ក្រុម​ហ៊ុនដែលទទួលបាននៅលើរបាយការណ៍ហិរញ្ញវត្ថុរបស់អ្នកទិញ។ ព័ត៌មាននេះមានសារៈសំខាន់សម្រា​ប់អ្ន​ក​​វិនិយោគ អ្នកពាក់ព័ន្ធ និងស្ថាប័ននិយតកម្ម ដើម្បីវាយតម្លៃភាពសក្តិសមផ្នែកសេដ្ឋកិច្ចនៃទ្រព្យសកម្ម និងលទ្ធផលហិរញ្ញវត្ថុនៃការទិញយក។

៣​. ផែនការអនាគត ៖ អ្នក​ដឹង​ទេ​ថា​ តើអ្នក​អាច​បន្ត​ប្រើ​ម៉ាស៊ីន​របស់​អ្នក​បាន​យូរ​ប៉ុណ្ណា​មុន​នឹង​ត្រូវ​ការ​ជួសជុល​? តម្លៃសន្មត អាចជួយបាន។ វា​ជា​ឧបករណ៍​ដ៏មាន​ប្រយោជន៍​សម្រាប់​ការ​ប៉ាន់​ប្រមាណ​អាយុកាល​ដែល​នៅ​សល់​នៃ​ទ្រព្យសម្បត្តិ​រោងចក្រ និង​គ្រឿងបរិក្ខា។ ការអះអាងនេះអាចជួយអ្នកទិញរៀបចំផែនការសម្រាប់ការចំណាយលើការថែទាំ កាត់បន្ថយពេលវេលារងចាំរបស់ទ្រព្យសកម្ម និងបង្កើនប្រសិទ្ធភាព។

៤. ការគ្រប់គ្រងហានិភ័យ ៖ ភាពសកម្មអំពីការគ្រប់គ្រងហានិភ័យគឺមានសារៈសំខាន់ក្នុងការរក្សាអាជីវកម្មដំណើរការ។ ជាមួយនឹងការវាយតម្លៃសម្រាប់រោងចក្រ និងគ្រឿងម៉ាស៊ីន អ្នកអាចឃើញហានិភ័យផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុ និងភស្តុភាកម្ម​ ហើយរៀនពីរបៀបកាត់បន្ថយ។ នៅក្នុងបរិយាកាសសេដ្ឋកិច្ចមិនច្បាស់លាស់ ការគ្រប់គ្រងហានិ​ភ័យគឺ​ជាគំនិត​សំខាន់​សម្រាប់​ក្រុមប្រតិបត្តិ ។

៥. ពន្យាពេលនៃប្រតិបត្តិការ៖ ដំណើរការនៃប្រតិបត្តិការអាចចំណាយពេលច្រើន និងធុញទ្រាន់ទាំងអ្នកទិញ និងអ្នកលក់។ ពេលវេលាគឺតែងតែមានសារ:សំខាន់ ហើយការពន្យា​រ​ពេល​ដែលមិនអាចមើលឃើញជាមុនធ្វើឱ្យភាគីពាក់ព័ន្ធទាំងអស់ខកចិត្ត និងអាចបង្កគ្រោះថ្នាក់ដល់ការលក់។ ប្រតិបត្តិការ ក៏អាចនាំឱ្យថ្លៃសេវាកើនឡើងដូចជា ថ្លៃសេវាអ្នក​បិទ​ការ​លក់​ មេធាវី និងគណនេយ្យករ។ តម្លៃសន្មត​ ច្បាស់លាស់ជាវិធីសាស្រ្តមួយដើម្បីជៀសវាងពេលវេលាភ្ញាក់ផ្អើលណាមួយ ៕