បរទេស៖ ចក្រភពអង់គ្លេសផ្លាស់ប្តូរនាយករដ្ឋមន្ត្រីចំនួន ៥ រូបហើយក្នុងរយៈពេលជិតមួយទសវត្សរ៍ចុងក្រោយនេះ ខណៈដែលសេដ្ឋកិច្ចវិទូព្រមានថា មេដឹកនាំដែលឡើងកាន់តំណែងបន្តបន្ទាប់នឹងត្រូវប្រឈមមុខនឹងបញ្ហាសេដ្ឋកិច្ចដដែលៗដូចនឹងនាយករដ្ឋមន្ត្រីៗមុនៗដែរ។ នេះបើយោងតាមការរាយការណ៍ពី BBC។

បច្ចុប្បន្ននេះ លោក Andy Burnham ត្រូវបានមើលឃើញថាអាចនឹងមានឱកាសខ្ពស់ក្នុងការក្លាយជានាយករដ្ឋមន្ត្រីថ្មី។ ទន្ទឹមនឹងនេះ BBC បានលើកឡើងពីបញ្ហាប្រឈមផ្នែកសេដ្ឋកិច្ច ៦ ចំណុចដែលនាយករដ្ឋមន្ត្រីបន្ទាប់របស់ចក្រភពអង់គ្លេសត្រូវប្រឈមមុខរួមមាន៖

១. ច្បាប់សារពើពន្ធ និងបំណុលរដ្ឋ៖ លោក Andy Burnham សន្យាថានឹងស្តារសេដ្ឋកិច្ចឡើងវិញ ប៉ុន្តែតែ​ក៏ត្រូវគោរព​​ច្បាប់របស់​រដ្ឋាភិបាល​លើ​ការ​ខ្ចី​ប្រាក់ និង​ការ​ចំណាយផងដែរ។ នេះមានន័យថា ការខ្ចីថវិកាសម្រាប់តែការវិនិយោគប៉ុណ្ណោះ មិនមែនសម្រាប់ការចំណាយប្រចាំថ្ងៃឡើយ ដើម្បីកាត់បន្ថយសមាមាត្របំណុលជាតិ។

ដូច្នោះហើយ លោក Burham ត្រូវមានការប្រុងប្រយ័ត្នខ្ពស់មិនហ៊ានធ្វើឱ្យទីផ្សារសញ្ញាបណ្ណ (អ្នកផ្តល់កម្ចីដល់រដ្ឋាភិបាល) មានការមិនពេញចិត្តឡើយ ជាពិសេសគ្រាន់តែការប្រាក់របស់បំណុលចាស់មានចំណែក ១០ ភាគរយនៅក្នុងថវិកាជាតិរួចទៅហើយ។

ប្រសិនបើលោក Burnham ប្រកាសខ្ចីលុយសម្រាប់ចំណាយខ្ជះខ្ជាយដោយគ្មានការប្រុងប្រយ័ត្ន នោះទីផ្សារសញ្ញាបណ្ណនឹងបាត់បង់ទំនុកចិត្ត និងទាមទារការប្រាក់ខ្ពស់ជាងមុន។ មិនត្រឹមតែប៉ុណ្ណោះ ថវិកាបម្រុងដែលធ្លាប់មានត្រូវបានរងផលប៉ះពាល់ដោយសារសង្គ្រាមនៅមជ្ឈិមបូព៌ា ខណៈដែលបំណុលរដ្ឋបន្តកើនឡើងធ្វើឱ្យរដ្ឋាភិបាលគ្មានថវិកាគ្រប់គ្រាន់ដោះស្រាយបញ្ហាប្រឈមដែលពាក់ព័ន្ធ, ជួសជុលហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធដែលទ្រុឌទ្រោម​, និងកង្វះខាតលំនៅឋានដ៏រ៉ាំរ៉ៃនោះទេ។

២. ប្រាក់ចំណូលគ្រួសារ និងកម្រិតជីវភាព៖ ចាប់តាំងពីវិបត្តិហិរញ្ញវត្ថុឆ្នាំ ២០០៨ មក កម្រិតជីវភាពរស់នៅរបស់ពលរដ្ឋអង់គ្លេសកើនឡើងយឺតខ្លាំងមកពីមូលេហេតុដូចជា៖ ការខ្វះខាតការវិនិយោគបន្ទាប់ពីអនុវត្តវិធានការសន្សំសំចៃ, ការចាកចេញពីសហភាពអឺរ៉ុប (Brexit), ការរាតត្បាតកូវីដ-១៩, និង ការឡើងថ្លៃតម្លៃថាមពល។

មិនត្រឹមតែប៉ុណ្ណោះ តម្លៃអាហារបានហក់ឡើងដល់ទៅ ៤០ ភាគរយ ក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយនេះ។ ប្រាក់ខែរបស់ពលរដ្ឋឡើងមិនទាន់នឹងការឡើងថ្លៃនៃតម្លៃទំនិញនោះទេ។

ចាប់តាំងពីឆ្នាំ ២០២៤ មក ប្រាក់ពលកម្មប្រចាំសប្តាហ៍កើនឡើងមិនដល់ ១ ភាគរយផង ឬជាមធ្យមប្រហែល ៤៩៤ ផោន (៦៥០ ដុល្លារអាម៉េរិក) ដែលមិនសូវខុសពីកាលពីឆ្នាំ ២០១៩ នោះទេ ហើយពួកគេត្រូវបង់ពន្ធក្នុងកម្រិតខ្ពស់បំផុតមួយក្នុងរយៈពេលជាច្រើនទសវត្សរ៍ចុងក្រោយនេះ។

៣. បញ្ហាកាត់បន្ថយការងារ៖ ការជ្រើសរើសបុគ្គលិកធ្លាក់ចុះដល់កម្រិតទាបបំផុតក្នុងរយៈពេល ៥ ឆ្នាំនេះដែលប៉ះពាល់ខ្លាំងដល់យុវជន។ ការកើនឡើងនៃប្រាក់ឈ្នួលអប្បបរមា និងពន្ធធ្វើឱ្យវិស័យលក់រាយ និងបដិសណ្ឋារកិច្ចកាត់បន្ថយបុគ្គលិកយ៉ាងច្រើន។

អង់គ្លេសកំពុងជួបប្រទះនឹងការកើនឡើងនៃចំនួនយុវជនដែលគ្មានការងារធ្វើ,​ គ្មានការសិក្សា, និងខ្វះខាតការបណ្តុះបណ្តាល។ ដូច្នោះហើយ នាយករដ្ឋមន្ត្រីបន្ទាប់នឹងត្រូវសម្រេចចិត្តលើរបៀបក្នុងការអនុវត្តវិធានការ ហើយវានឹងពាក់ព័ន្អការចំណាយផងដែរ។

៤. ការចំណាយលើវិស័យការពារជាតិ៖ រដ្ឋាភិបាលមានគម្រោងបង្កើនការចំណាយលើវិស័យការពារជាតិឱ្យដល់ ៣.៥ ភាគរយនៃ GDP នៅឆ្នាំ ២០៣៥។ នេះមានន័យថា រដ្ឋាភិបាលត្រូវការពន្ធរាប់ពាន់លានផោនបន្ថែមទៀត ទើបអាចចំណាយលើវិស័យការពារជាតិបាន។

អតីតរដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិ លោក John Healey ធ្លាប់លាលែងពីតំណែង ដោយសារក្រសួងហិរញ្ញវត្ថុមិនព្រមទម្លាក់កញ្ចប់ថវិកាគ្រប់គ្រាន់ដើម្បីការពារប្រទេស ចំពេលមានការគំរាមកំហែងកើនឡើង។

៥. ការកើនឡើងនៃកញ្ចប់ថវិកាសម្រាប់គាំទ្រសុខុមាលភាពពលរដ្ឋ៖ គេព្យាករណ៍ថា ការចំណាយរបស់រដ្ឋាភិបាលលើផ្នែកសុខុមាលភាពនឹងកើនឡើងជាង ២៥ ភាគរយចន្លោះឆ្នាំ ២០២៥ ដល់ ២០៣០ ជាពិសេសលើការកើនឡើងនៃប្រាក់ឧបត្ថម្ភអ្នកជំងឺ និងសោធននិវត្តន៍។

គេប៉ាន់ប្រមាណថា ប្រព័ន្ធបង់ប្រាក់សោធននិវត្តន៍នឹងកើនឡើងទ្វេដងក្នុងរយៈពេល ៥០ ឆ្នាំខាងមុខ ដោយសារ ច្បាប់ Triple Lock របស់អង់គ្លេសជាទូទៅតម្រូវឱ្យដំឡើងលុយទៅមនុស្សចាស់ជារៀងរាល់ឆ្នាំ។ វានឹងក្លាយជាបន្ទុកដ៏ធ្ងន់ធ្ងរសម្រាប់ថវិកាជាតិ ដែលទាមទារឱ្យមានការកែទម្រង់ ប៉ុន្តែវាជារឿងរសើបផ្នែកនយោបាយព្រោះអាចធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់ក្រុមអ្នកបោះឆ្នោតវ័យចំណាស់។

៦. វិបត្តិលំនៅឋាន៖ ទោះបីជាតម្លៃផ្ទះឡើងថ្លៃយឺតជាងមុនក្តី ប៉ុន្តែអ្នកទិញផ្ទះជាលើកដំបូងជាពិសេសយុវជន ប្រឈមនឹងតម្លៃជួលផ្ទះខ្ពស់ ធ្វើឱ្យពិបាកសន្សំប្រាក់កក់។ ការសាងសង់ផ្ទះថ្មីៗ ធ្លាក់ចុះ ៦ ភាគរយកាលពីឆ្នាំ ២០២៥ ដែលទាបជាងគោលដៅ ៣០០,០០០ ខ្នងរបស់រដ្ឋាភិបាល។ ទន្ទឹមនឹងនេះ លោក Burnham មានបំណងចង់សាងសង់លំនៅឋានសង្គមកិច្ចបន្ថែម ប៉ុន្តែវាមិនមែនជារឿងងាយស្រួលឡើយ។

ជារួម ផែនការដ៏ធំរបស់លោក Andy Burnham ក្នុងការស្រោចស្រង់សេដ្ឋកិច្ចអង់គ្លេសត្រូវការការចំណាយលុយច្រើន ដើម្បីបង្កើតចំណូលមកវិញ ប៉ុន្តែបញ្ហាសំខាន់គឺ តើត្រូវយកប្រភពថវិកានោះចេញពីណា ក្នុងស្ថានភាពដែលសេដ្ឋកិច្ចកំពុងជួបការលំបាកបែបនេះ?