ភ្នំពេញ៖ ក្រសួងពាណិជ្ជកម្មនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា និងស្ថានទូតអង់គ្លេសប្រចាំនៅកម្ពុជា បានរៀបចំវេទិកាពាណិជ្ជកម្ម និងវិនិយោគរួមគ្នារវាង កម្ពុជា-ចក្រភពអង់គ្លេស លើកទី៣ (Joint Trade and Investment Forum –  Third JTIF) ក្រោមប្រធានបទ «ទស្សនវិស័យកម្ពុជា-ចក្រភពអង់គ្លេស៖ ភាពជាដៃគូឆ្ពោះទៅមុខក្នុងបរិបទនៃការផ្លាស់ប្តូរ សកល» នៅសាលសន្និបាត ភីអេចហ្គ្រេនហល បុរី ប៉េងហួត បឹងស្នោ រាជធានីភ្នំពេញ។

កិច្ចពិភាក្សាខាងលើនេះមានចំនួន ២បានត្រូវធ្វើឡើងនៅក្នុងវេទិកា រួមមាន៖  ១. កិច្ចពិភាក្សាស្តីពីភាពជោគជ័យនៃពាណិជ្ជកម្ម៖ បរិវត្តកម្មកាលានុវត្តភាព​ទៅជាសមិទ្ធផលពាណិជ្ជកម្មដែលផ្តោតសំខាន់លើការដោះស្រាយបញ្ហាហិរញ្ញវត្ថុ ការកាត់បន្ថយហានិភ័យអាជីវកម្ម និងការពង្រីងធុរកិច្ចនៅក្នុងវិស័យសក្តានុពល ដែលអ្នកចូលរួមនឹងទទួលបានការយល់ដឹងអំពីតម្រូវការទីផ្សារ និងសារៈសំខាន់នៃភាពជាដៃគូ ដែលជួយជំរុញឲ្យទទួលបានសមិទ្ធផលពាណិជ្ជកម្ម វិនិយោគជាក់ស្តែង និង ២.កិច្ចពិភាក្សា ស្ដីពីចលករជំរុញពាណិជ្ជកម្ម៖ ការជំនះឧបសគ្គ និងកត្តាជំរុញ ដែលផ្តោតសំខាន់លើយុទ្ធសាស្ត្រពង្រឹងស្តង់ដារអនុលោមភាព ហិរញ្ញវត្ថុ ពាណិជ្ជកម្ម គយ និងភស្តុភារកម្ម ដែលគាំទ្រដោយបរិយាកាសធុរកិច្ចអំណោយផល។

វេទិកាពាណិជ្ជកម្ម និងវិនិយោគរួមគ្នារវាងចក្រភពអង់គ្លេស និងកម្ពុជា ត្រូវបានបង្កើតឡើងដើម្បីពង្រឹងទំនាក់ទំនងពាណិជ្ជកម្ម និងវិនិយោគរវាងប្រទេសទាំងពីរ។ វេទិកានេះប្រមូលផ្តុំនូវតំណាងរាជរដ្ឋាភិបាល និងវិស័យឯកជនរបស់ចក្រភពអង់គ្លេស និងកម្ពុជា ដើម្បីជំរុញកំណើនប្រកបដោយចីរភាព និងបរិយាបន្នតាមរយៈភាពជាដៃគូរយៈពេលវែង កិច្ចសន្ទនាគោល នយោបាយ និងកិច្ចសហការអាជីវកម្ម។

យោងសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានរួមរវាងក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម និងស្ថានទូតអង់គ្លេស​កាលពីថ្ងៃទី២៩ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៦ បានឱ្យដឹងថា៖ តាមរយៈការរៀបចំវេទិកានេះ ប្រទេសទាំងពីរបញ្ជាក់ សារជាថ្មីនូវការប្តេជ្ញាចិត្តរបស់ខ្លួនក្នុងការពង្រឹងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការ សេដ្ឋកិច្ច ការលើកកម្ពស់កំណើនប្រកបដោយចីរភាព និងការបង្កើតកាលានុវត្តភាពថ្មីៗសម្រាប់ធុរកិច្ច។

វេទិកានេះរៀបចំឡើងក្នុងខណៈពេលដ៏សំខាន់ក្នុងស្ថានភាពនៃការអភិវឌ្ឍនិងមហិច្ឆតារបស់ប្រទេសកម្ពុជា ខណៈពេលដែលប្រទេសកម្ពុជាកំពុងបោះជំហានឆ្ពោះទៅកាន់ការចាកចេញពីប្រទេសអភិវឌ្ឍន៍ តិចតួចនៅឆ្នាំ២០២៩ និងការប្រកាសរបស់កម្ពុជាក្នុងការដាក់ពាក្យចូលរួមកិច្ចព្រមព្រៀងគ្រប់ជ្រុង ជ្រោយ និងជឿនលឿនសម្រាប់ភាពជាដៃគូអន្តរប៉ាស៊ីហ្វិក (CPTPP) នាពេលថ្មីៗនេះ។ ប្រទេសកម្ពុជា និងចក្រភពអង់គ្លេសបានគូសបញ្ជាក់ពីការប្តេជ្ញាចិត្តរួមគ្នារបស់ខ្លួន ចំពោះការធ្វើពាណិជ្ជកម្មដែលអាច ព្យាករណ៍បាន និងផ្អែកលើច្បាប់ ជាមូលដ្ឋានសម្រាប់កំណើន និងទំនុកចិត្តរបស់វិនិយោគិន។

វេទិកាពាណិជ្ជកម្ម និងវិនិយោគរួមគ្នា គឺជាវេទិកាទ្វេភាគីចម្បងរវាងប្រទេសកម្ពុជា និងចក្រភព អង់គ្លេស សម្រាប់កិច្ចសន្ទនាគោលនយោបាយ កិច្ចសហប្រតិបត្តិការលើច្រកចូលទីផ្សារ និងការចូល រួមរបស់វិស័យសាធារណៈ-ឯកជន។ វេទិកានេះប្រមូលផ្តុំមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់ អ្នករៀបចំបទប្បញ្ញត្តិ វិនិយោគិន និងថ្នាក់ដឹកនាំអាជីវកម្ម ដើម្បីជំរុញពាណិជ្ជកម្មទ្វេភាគី កាត់បន្ថយរបាំង និង ពាណិជ្ជកម្ម និងវិនិយោគរយៈពេលវែងរវាងប្រទេសទាំងពីរ។

សេចក្តីប្រកាសពត៌មានបានឱ្យដឹងទៀតថា៖កិច្ចប្រជុំ JTIF លើកទី៣ នឹងត្រួសត្រាយផ្លូវដើម្បីប្រែក្លាយកាលានុវត្តភាពទៅជាការធ្វើពាណិជ្ជកម្ម និង វិនិយោគឱ្យបានកាន់តែច្រើនរវាងប្រទេសកម្ពុជា និងចក្រភពអង់គ្លេស តាមរយៈកិច្ចសហប្រតិបត្តិការ ផ្នែកបទប្បញ្ញត្តិ ភាពជាដៃគូនិងគំនិតផ្តួចផ្តើមនានាដើម្បីពង្រឹងទីផ្សារ ការវិនិយោគ និងការប្រើប្រាស់ ច្រកទីផ្សារ។ កិច្ចសន្ទនារបស់យើងមានគោលបំណងធ្វើឱ្យមានការធ្វើពាណិជ្ជកម្ម និងការវិនិយោគ កើតឡើងជារូបរាងពិតប្រាកដ តាមរយៈការលុបបំបាត់ឧបសគ្គ និងបង្កើនការប្រើប្រាស់ក្របខណ្ឌ អនុគ្រោះពាណិជ្ជកម្ម ដូចជាគម្រោងពាណិជ្ជកម្មប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍន៍ (DCTS)។

ប្រភពដដែលនេះ បានឱ្យដឹងថា៖វេទិកានេះរំលេចនូវវឌ្ឍនភាពសម្រេចបានជាក់ស្តែងចាប់តាំងពីវេទិកា JTIF លើកទី២ ដែលបានរៀបចំ ឡើងកាលពីខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២៤ ដែលក្នុងនោះរួមមាន៖ ការពង្រឹងការសម្របសម្រួលគោលនយោបាយ ដែលគ្របដណ្តប់លើវិស័យជាអត្ថប្រយោជន៍សំខាន់ៗរបស់ប្រទេសទាំងពីរ រួមមាន ការសម្របសម្រួល ការនាំចេញ គោលនយោបាយពន្ធដារ ការដាក់ចេញប្រភេទទិដ្ឋាការលើកទឹកចិត្តវិនិយោគ រួមជាមួយ នឹងការកសាងសមត្ថភាពនិងអភិវឌ្ឍជំនាញ ការរៀបចំកិច្ចសន្ទនាស្តីពីការអភិវឌ្ឍទីផ្សារមូលធននិង កិច្ចសហប្រតិបត្តិការគយ និងការចូលរួមកាន់តែស៊ីជម្រៅរវាងធុរកិច្ចអង់គ្លេស និងកម្ពុជាក្នុងសេវាកម្ម ហិរញ្ញវត្ថុ កម្មន្តសាល ការកែច្នៃកសិកម្ម បច្ចេកវិទ្យា និងការផ្តល់សេវាកម្មផ្នែកច្បាប់ និងវិជ្ជាជីវៈ។

លោកជំទាវ ចម និម្មល រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងពាណិជ្ជកម្មកម្ពុជា បានមានប្រសាសន៍ថា៖ វេទិកាពាណិជ្ជកម្ម និងវិនិយោគរួមគ្នា បានក្លាយជាថ្នាលចម្បងក្នុងការលើកកម្ពស់ភាពជាដៃគូពាណិជ្ជកម្ម និងវិនិយោគរវាងកម្ពុជា – ចក្រភពអង់គ្លេស។ ដោយផ្តោតលើការអនុវត្តបានជាក់ស្តែង និងការចូលរួមដោយសកម្មនិងជាប្រចាំ វេទិកានេះបានប្រមូលផ្តុំអ្នករៀបចំគោលនយោបាយ តួអង្គពាក់ព័ន្ធ និងភាគីវិស័យឯកជន ដើម្បីរួមគ្នាដោះស្រាយបញ្ហាប្រឈម និងកាលានុវត្តភាពដែលបង្កើតបានជាមូលដ្ឋានគ្រឹះដ៏រឹងមាំឈានទៅសម្រេច​​បានសមិទ្ធផលសម្រាប់ការធ្វើពាណិជ្ជកម្មនិងវិនិយោគឱ្យកាន់តែមានភាពទូលំទូលាយ និងល្អប្រសើរជាងមុន។

លោកជំទាវបានសង្កត់ធ្ងន់ថា ៖

«ខ្ញុំជឿជាក់ថាវេទិកានេះនឹងអាចបង្កើតនូវកាលានុវត្តភាពថ្មីៗ ដើម្បីជំរុញ និងពង្រឹងភាពជាដៃគូពាណិជ្ជកម្ម ព្រមទាំងកការវិនិយោគរវាងប្រទេសទាំងពីរនៅក្នុងបរិបទសកលលោកដែលកំពុងផ្លាស់ប្តូរជាបន្តបន្ទាប់»។

លោកស្រី Rhiannon Harries អនុប្រធានពាណិជ្ជកម្មទទួលបន្ទុកតំបន់អាស៊ីប៉ាស៊ីហ្វិក (អាស៊ីអាគ្នេយ៍) បានមានប្រសាសន៍ថា៖វេទិកាពាណិជ្ជកម្ម និងវិនិយោគរួមគ្នារវាងចក្រភពអង់គ្លេស និងកម្ពុជា គឺជាឱកាស សម្រាប់ប្រទេសរបស់យើង ដើម្បីពង្រឹងទំនាក់ទំនងសេដ្ឋកិច្ចរបស់យើង ដោះស្រាយបញ្ហាដ៏សំខាន់មួយកកមប្រឈមរួមគ្នា និងរៀបចំផែនការសម្រាប់អនាគតប្រកបដោយចីរភាព។

លោកស្រីបញ្ជាក់ថា ៖

«វេទិការនេះបានឆ្លុះបញ្ចាំងពីការចូលរួមកាន់តែខ្លាំងឡើងរបស់យើងជាមួយតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ដ៏ទូលំទូលាយ ដែលយើងចែករំលែកទំនាក់ទំនងពាណិជ្ជកម្មប្រចាំឆ្នាំចំនួន ៥៧ពាន់លានផោន ដែលបញ្ជាក់ពីការប្តេជ្ញាចិត្តរបស់យើងក្នុងនាមជាដៃគូសន្ទនាថ្មីបំផុតរបស់អាស៊ាន»។

ឯកឧត្តម Dominic Williams MBE ឯកអគ្គរាជទូតអង់គ្លេសប្រចាំនៅកម្ពុជា បានមានប្រសាសន៍ថា៖ ពាណិជ្ជកម្ម និងការវិនិយោគ គឺជាផ្នែកមួយដ៏សំខាន់នៃទំនាក់ទំនងរវាងចក្រភពអង់គ្លេស និងកម្ពុជា។

ឯកឧត្តម បញ្ជាក់ថា ៖

«យើងទាំងពីរជាប្រទេសដែលមានសេដ្ឋកិច្ចបើកចំហរ និងផ្តោតលើការនាំចេញ ដែលជឿជាក់លើប្រព័ន្ធ ពាណិជ្ជកម្មដែលមានមូលដ្ឋានលើច្បាប់អន្តរជាតិ។ យើងទាំងពីរមានបំណងចង់ពង្រឹងភាពជាដៃគូ សេដ្ឋកិច្ចរបស់យើង និងផ្តល់នូវវិបុលភាព និងការងារកាន់តែច្រើនដល់ប្រជាជននៃប្រទេសទាំងពីរ»។

ឯកឧត្តមឯកអគ្គរាជទូតបានបន្តថា៖ឯកឧត្តមមានសេចក្តីសោមនស្សរីករាយជាមួយនឹងកិច្ចសហការយ៉ាងជិតស្និទ្ធរបស់យើងជាមួយរាជរដ្ឋាភិបាល លើរបៀបវារៈនេះ និងរីករាយដែលយើងអាចមកជួបជុំគ្នាជាមួយវិស័យឯកជនរៀងៗខ្លួនរបស់យើងនៅក្នុងវេទិកាពាណិជ្ជកម្ម និងវិនិយោគរួមគ្នា ក្នុងការកំណត់ជំហានជាក់ស្តែងដើម្បីសម្រួលដល់ ពាណិជ្ជកម្ម និងការវិនិយោគកាន់តែច្រើន។

គម្រោងពាណិជ្ជកម្មប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍន៍ (DCTS) គឺជាកម្មវិធីអនុគ្រោះពាណិជ្ជកម្មរបស់ ចក្រភពអង់គ្លេស ដែលត្រូវបានបង្កើតឡើងដើម្បីគាំទ្រដល់ប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍន៍។ បច្ចុប្បន្ន ប្រទេសកម្ពុជាទទួលបានអត្ថប្រយោជន៍កម្រិតខ្ពស់បំផុតពី DCTS ក្នុងនាមជាប្រទេសអភិវឌ្ឍន៍ តិចតួច (LDC) ដែលគម្រោងនេះផ្តល់ភាពអនុគ្រោះពន្ធចូលទីផ្សារចក្រភពអង់គ្លេសដោយ ទទួលបានអត្រាពន្ធសូន្យ និងមិនគិតបរិមាណ សម្រាប់មុខទំនិញភាគច្រើន។ ការណ៍នេះ ទោះកម្ពុជាចេញពីប្រទេសអភិវឌ្ឍន៍តិចតួចក៏ដោយ ក៏អត្ថប្រយោជន៍ទាំងនេះនឹងនៅតែមានសុពលភាពរហូត ដល់ឆ្នាំ២០៣២។ បន្ទាប់មក ប្រទេសកម្ពុជាអាចបន្តទទួលបានការអនុគ្រោះពន្ធចូលទៅ ទីផ្សារចក្រភពអង់គ្លេស ក្រោមកម្រិត “Enhanced” របស់ DCTS ដែលគ្របដណ្តប់លើមុខទំនិញជាច្រើន។

ចក្រភពអង់គ្លេសគឺជាដៃគូមួយក្នុងចំណោមដៃគូដំបូងបំផុត ដែលគាំទ្រដល់ការត្រៀមខ្លួន របស់កម្ពុជា ក្នុងការចាកចេញពីប្រទេសអភិវឌ្ឍន៍តិចតួច ដែលរួមមាន ជំនួយបច្ចេកទេស និង ការសន្ទនាគោលនយោបាយ។ ប្រទេសកម្ពុជា បានប្រកាសពីការដាក់ពាក្យសុំចូលជាសមាជិកនៃ CPTPP ដែលជាក្របខណ្ឌ ពាណិជ្ជកម្មក្នុងតំបន់ដ៏គ្រប់ជ្រុងជ្រោយបំផុតនៅក្នុងតំបន់អាស៊ីប៉ាស៊ីហ្វិក។បច្ចុប្បន្នត្រូវបានចាត់ថ្នាក់ជាប្រទេសអភិវឌ្ឍន៍តិចតួច (LDC) ដោយអង្គការសហប្រជាជាតិ ប្រទេសកម្ពុជាគ្រោងនឹងចាកចេញពីប្រទេសអភិវឌ្ឍន៍តិចតួចនៅឆ្នាំ២០២៩។ ការចាកចេញពីប្រទេសអភិវឌ្ឍន៍ តិចតួច គឺជាដំណើរការដែលប្រទេសមួយផ្លាស់ប្តូរចេញពីចំណាត់ថ្នាក់នេះ ដែលជាការឆ្លុះបញ្ចាំងពីការអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ចកាន់តែល្អប្រសើរឡើង។ ការផ្លាស់ប្តូរនេះនឹង ប៉ះពាល់ដល់ការទទួលបានភាពអនុគ្រោះពាណិជ្ជកម្ម និងតម្រូវឱ្យមានការធ្វើផែនការដោយ ប្រុងប្រយ័ត្នដើម្បីរក្សាភាពប្រកួតប្រជែង៕