បរទេស ៖ យោងតាមប្រភពពី Weforum លើកឡើងថា ក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយនេះ អាស៊ានបានលេចចេញជាមជ្ឈមណ្ឌលសេដ្ឋកិច្ចចម្រុះ និងវិវឌ្ឍយ៉ាងឆាប់រហ័សដោយបង្ហាញពីភាពធន់ក្នុងការប្រឈមមុខនឹងបញ្ហាប្រឈមដែលមិនធ្លាប់មានពីមុនមកដូចជា ការរាតត្បាតជាដើម។

យោងតាមធនាគារអភិវឌ្ឍន៍អាស៊ី ADB បានឲ្យដឹងថា ភាពខ្លាំងនៃតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍នេះរួមមានភាពចម្រុះនៃភាសា វប្បធម៌ សេដ្ឋកិច្ច ហើយសំខាន់បំផុតគឺប្រជាជនវ័យក្មេងដែលយល់ដឹងពីបច្ចេកវិទ្យាកាន់តែរស់រវើក។ ក្នុងដំណើរឆ្ពោះទៅរកការអភិវឌ្ឍន៍តាមដំណាក់កាល និងបំពេញសក្តានុពលរបស់ខ្លួនជាមជ្ឈមណ្ឌលសេដ្ឋកិច្ចពិភពលោក អាស៊ានកំពុងជំរុញដោយកត្តាសំខាន់ពីរគឺ៖ ការច្នៃប្រឌិត និងការរួមបញ្ចូលគ្នា។ កំណើនសេដ្ឋកិច្ខអាស៊ានត្រូវបានជំរុញដោយកត្តាមួយចំនួនដែលនឹងលើកឡើងខាងក្រោមនេះ៖

១. សមាហរណកម្ម៖ ជាមួយនឹងចំនួនប្រជាជនសរុបលើសពី ៦៥០ លាននាក់ អំណាចប្រជាសាស្រ្តរបស់អាស៊ានគឺជាកត្តាជំរុញសេដ្ឋកិច្ចរបស់ខ្លួនជាមួយនឹងចំនួនប្រជាជនវ័យក្មេង បង្កើតបរិបទអំណោយផលសម្រាប់ការពន្លឿនកំណើនសេដ្ឋកិច្ច និងការអភិវឌ្ឍន៍។ ជាទូទៅ កំណើនប្រជាជនក៏ជួយជំរុញដល់កំណើនសេដ្ឋកិច្ចផងដែរ ដោយសារភាពរឹងមាំនៃសេដ្ឋកិច្ចអាស្រ័យទៅលើមនុស្សដែលគាំទ្រវា  និងការធានាថាគ្រប់ផ្នែកនៃចំនួនប្រជាជនរួមចំណែកក្នុងសង្គម និងទទួលបានអត្ថប្រយោជន៍ពីវា។ ដូច្នេះហើយ ការលើកទឹកចិត្តដល់ការផ្លាស់ប្តូរឌីជីថល និងសុខុមាលភាពមនុស្ស គឺជាគោលដៅកំពូលរបស់អាស៊ាន ដើម្បីកាត់បន្ថយគម្លាតប្រទេសជាសមាជិក។

២. ការផ្លាស់ប្តូរឌីជីថល៖ ខណៈពេលដែលប្រទេសជឿនលឿនផ្នែកបច្ចេកវិទ្យាដូចជាសិង្ហបុរី និងថៃនាំមុខគេ ភាពខុសគ្នានៅតែមានរវាងប្រទេសជាសមាជិកចំនួន។ ការផ្លាស់ប្តូរឌីជីថលនឹងផ្តល់លទ្ធភាពស្មើគ្នាក្នុង សេដ្ឋកិច្ច និងកាត់បន្ថយភាពខុសគ្នាក្នុងសង្គម។ តាមរយៈការផ្តល់សិទ្ធិអំណាចដល់ប្រជាជនក្នុងការប្រើប្រាស់មុខងារ និងសេវាកម្មឌីជីថលដូចជាប្រព័ន្ធទូទាត់ឆ្លងប្រទេស អាស៊ានក៏អាចបង្កើនប្រសិទ្ធភាពនៃសេដ្ឋកិច្ចក្នុងតំបន់ សម្រួលដល់សមាហរណកម្មសេដ្ឋកិច្ច និងគាំទ្រដល់សហគ្រាសខ្នាតតូច និងមធ្យម (MSMEs)។

៣. សុខុមាលភាពមនុស្ស ៖ ការរាតត្បាតបានបង្ហាញពីគម្លាតយ៉ាងទូលំទូលាយក្នុងចំណោមប្រព័ន្ធថែទាំសុខភាពរបស់សមាជិកអាស៊ាន ការពឹងផ្អែកលើប្រភពខាងក្រៅសម្រាប់ការស្រាវជ្រាវ ការអភិវឌ្ឍន៍ និងការផលិតវ៉ាក់សាំងសំខាន់ៗ។ ដើម្បីបង្កើនភាពធន់នឹងសុខភាព និងសន្តិសុខក្នុងតំបន់ អាស៊ានត្រូវធ្វើការរួមគ្នាដើម្បីធានាឱ្យបាននូវចំនួនប្រជាជនដ៏រឹងមាំដែលអាចទទួលបានការថែទាំ។ ដើម្បីតាមទាន់ទីផ្សារថែទាំសុខភាពនៅក្នុងប្រទេសអភិវឌ្ឍន៍ អាស៊ាន-BAC កំពុងធ្វើការដើម្បីបង្កើតក្របខណ្ឌការថែទាំសុខភាពក្នុងតំបន់ និងអាចចូលដំណើរការបានតាមរយៈកម្មវិធីដូចជា One-Shot Campaign ដែលនឹងពង្រីកវិសាលភាពនៃការចាក់ថ្នាំបង្ការជាប្រចាំ។ អាស៊ានក៏កំពុងស្វែងរកការលើកកម្ពស់ការវិនិយោគប្រកបដោយភាពច្នៃប្រឌិតនៅក្នុងវិស័យបច្ចេកវិទ្យាខ្ពស់ដូចជា លំដាប់ហ្សែន mRNA និងជីវវិទ្យា តាមរយៈកម្មវិធីក្នុងតំបន់។ ទន្ទឹមនឹងនេះ រដ្ឋាភិបាលក្នុងតំបន់បានចាត់វិធានការយ៉ាងសកម្មក្នុងការអភិវឌ្ឍប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ីដ៏រឹងមាំសម្រាប់ការស្រាវជ្រាវ និងការអភិវឌ្ឍន៍បច្ចេកវិទ្យាថ្មីៗ។

៤.​ការច្នៃប្រតិដ្ឋ៖ នវានុវត្តន៍ គឺជាកត្តាជំរុញទីពីរនៃការអភិវឌ្ឍន៍អាស៊ាន ដែលដើរតួនាទីជាក្បាលម៉ាស៊ីនដើម្បីជំរុញសេដ្ឋកិច្ចអាស៊ានឆ្ពោះទៅមុខ និងជាកត្តាជំរុញដ៏មានឥទ្ធិពលសម្រាប់ការផ្លាស់ប្តូរ។ អស់រយៈពេលជាច្រើនឆ្នាំ អាស៊ានបានបង្កើនការចំណាយរបស់ខ្លួនលើការស្រាវជ្រាវ និងអភិវឌ្ឍន៍ (R&D) រហូតឈានដល់ប្រមាណ ៣៤ ពាន់លានដុល្លារក្នុងឆ្នាំ ២០២០ ដែលជាការកើនឡើងយ៉ាងច្រើនពី ២១ ពាន់លានដុល្លារក្នុងឆ្នាំ ២០១០ ដែលបង្ហាញពីការប្តេជ្ញាចិត្តយ៉ាងមុតមាំចំពោះក្នុងការជំរុញការបង្កើតថ្មី។

៥. ការអភិវឌ្ឍន៍ប្រកបដោយនិរន្តរភាព៖ អាស៊ានគឺជាតំបន់មួយក្នុងចំណោមតំបន់ដែលងាយរងគ្រោះនឹងអាកាសធាតុបំផុតរបស់ពិភពលោក។ យោងតាមអង្គការសហប្រជាជាតិ ប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍន៍នឹងត្រូវការចំណាយរហូតដល់ ៦ ទ្រីលានដុល្លារត្រឹមឆ្នាំ ២០៣០ ដើម្បីផ្តល់ហិរញ្ញប្បទានដល់គោលដៅសកម្មភាពអាកាសធាតុរបស់ពួកគេ។ ដើម្បីធានាបាននូវហិរញ្ញប្បទានគ្រប់គ្រាន់ និងជំរុញការផ្លាស់ប្តូរដែលត្រូវការដើម្បីដោះស្រាយវិបត្តិអាកាសធាតុ មជ្ឈមណ្ឌលកាបូនអាស៊ានបានបង្កើតសម្ព័ន្ធអាស៊ានស្តីពីទីផ្សារកាបូន (AACM)។ តាមរយៈការកសាងទីផ្សារកាបូនក្នុងតំបន់ អាស៊ាន-BAC ខិតខំបង្កើតមូលនិធិដែលអាចជំរុញការរំលាយកាបូនក្នុងឧស្សាហកម្ម និងការសហការអាកាសធាតុក្នុងតំបន់។ ក្នុងពេលដំណាលគ្នានេះ អាស៊ានមានវេទិការការចែករំលែកចំណេះដឹងដូចជា Net Zero Hub ដែលសម្របសម្រួលកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងរួមគ្នានៅទូទាំងរដ្ឋាភិបាល អាជីវកម្ម និងសង្គមឆ្ពោះទៅរកគោលដៅរួមគ្នានៃ ការកាត់បន្ថយកាបូន។ សកម្មភាពទាំងនេះបំពេញបន្ថែមនៃកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងដើម្បីពន្លឿនការអភិវឌ្ឍន៍ និងការដាក់ឱ្យដំណើរការយ៉ាងឆាប់រហ័សនៃការដឹកជញ្ជូនស្អាត បៃតង និងកាបូនទាប ជាពិសេសរថយន្តអគ្គិសនី (EVs)។

៦. ការសម្របសម្រួលផ្នែកពាណិជ្ជកម្ម និងការវិនិយោគ៖ គំនិតផ្តួចផ្តើមទាំងអស់នេះអាចពង្រីកបានលុះត្រាតែភាគីពាក់ព័ន្ធសេដ្ឋកិច្ចរបស់អាស៊ានត្រូវបានដាក់បញ្ចូលយ៉ាងពេញលេញនៅក្នុងតំបន់។ តាមរយៈការសម្រួលនីតិវិធីពាណិជ្ជកម្មឆ្លងព្រំដែន កាត់បន្ថយឧបសគ្គ និងបទប្បញ្ញត្តិដែលចុះសម្រុងគ្នា សមាជិកអាស៊ានអាចរីករាយនឹងបរិយាកាសធុរកិច្ចដែលទាក់ទងគ្នាកាន់តែច្រើន និងពង្រីកប្រតិបត្តិការរបស់ពួកគេ។ ការប្តេជ្ញាចិត្តរបស់អាស៊ានក្នុងការជំរុញក្របខណ្ឌពាណិជ្ជកម្មបើកចំហ គឺជាកត្តាជំរុញដ៏សំខាន់នៃកំណើនសេដ្ឋកិច្ចរបស់ខ្លួន។ ទន្ទឹមនឹងនេះ គំនិតផ្តួចផ្តើមដូចជាអង្គភាពធុរកិច្ចអាស៊ាន និងកិច្ចប្រជុំកំពូលពាណិជ្ជកម្ម និងវិនិយោគអាស៊ាន មានសារៈសំខាន់ក្នុងការជំរុញការវិនិយោគក្នុងតំបន់ និងបង្ហាញពីសក្ដានុពលកំណើននៃតំបន់ និងពិភពលោក។

តាមរយៈការប្រើប្រាស់ភាពច្នែប្រឌិត និងការទទួលយកការរួមបញ្ចូល អាស៊ានអាចប្រែក្លាយទៅជាសេដ្ឋកិច្ចចម្រុះមានអំនាចមួយ ប៉ុន្តែអាស៊ានត្រូវតែរក្សានូវសន្ទុះនៃការច្នៃប្រឌិត វិនិយោគលើធនធានមនុស្ស និងផែនការសម្រាប់អនាគតប្រកបដោយនិរន្តរភាពតាមរយៈសមាហរណកម្ម និងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការក្នុងតំបន់។ ជាលទ្ធផល អាស៊ានអាចក្លាយទៅជាតំបន់ដែលទទួលការចាប់អារម្មណ៍ច្រើនសម្រាប់ការពង្រឹងកិច្ចសន្ទនា ការចរចា និងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការលើឆាកអន្តរជាតិដ៏ទូលំទូលាយ៕