លោកសាស្ត្រាចារ្យ John Mearsheimer ជនជាតិអាមេរិកត្រូវបានគេស្គាល់ថាជាអ្នកជំនាញវិភាគនយោបាយដ៏ល្បីម្នាក់ ទាំងទៅលើកិច្ចការងារវិទ្យាសាស្ត្រនយោបាយ និងទំនាក់ទំនងអន្តរជាតិ។

នៅក្នុងបទសំភាសពិភាក្សាមួយនឹងលោក John Anderson អំពីភាពប្រាកដប្រជានៃស្ថានភាពនយោបាយ និងលទ្ធភាពនៃការប្រើប្រាស់កម្លាំងយោធាដាក់គ្នារវាងមហាអំណាចត្រូវបានលោកសាស្ត្រាចារ្យ Mearsheimer សង្កត់ធ្ងន់ថា សង្គ្រាមនៅអាស៊ីគឺជារឿងដែលមិនអាចជៀសរួចឡើយក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានទសវត្សរ៍ខាងមុខនេះ ជាពិសេសរវាងមហាយក្សអាមេរិក និងចិន ឬចិនជាមួយនឹងឥណ្ឌា។

លោកសាស្ត្រាចារ្យបានពន្យល់ថា បញ្ហាតានតឹងដាក់គ្នាផ្នែកសន្តិសុខរវាងអាមេរិក និងចិន គឺជាកត្តាដែលជំរុញឲ្យមានការប្រណាំងប្រជែងគ្នាដោយយកមូលហេតុជម្លោះដែនសមុទ្រចិនខាងត្បូង និងកោះតៃវ៉ាន់ មកធ្វើជាការបញ្ឆេះកំហឹងដាក់គ្នា។

យ៉ាងណាក៏ដោយ បើទោះបីជានឹងមិនអាចកើតឡើងភ្លាមៗក្តី លោកសាស្ត្រាចារ្យបានព្រមានថា ក្នុងដំណាក់កាលនេះ ពិភពលោកនឹងជួបបញ្ហាវិបត្តិជាបន្តបន្ទាប់ ដោយសារភាពតានតឹង ជាមួយនឹងសំណួរដែលគួរតែជួយគិតគូរគ្នានៅពេលនេះគឺថា តើយើងនឹងអាចចូលរួមគ្រប់គ្រង និងដោះស្រាយបញ្ហានេះដោយរបៀបណា?

“សង្គ្រាមរវាងចិន និងអាមេរិកលើបញ្ហាដែនជម្លោះសមុទ្រចិនខាងត្បូង និងកោះតៃវ៉ាន់ អាចក្លាយទៅជាសង្គ្រាមដ៏អាក្រក់ និងពិបាកពន្លត់ទៅវិញបំផុតដូចដែលយើងអាចមើលឃើញសង្គ្រាមនៅអឺរ៉ុបខាងកើត រវាងអ៊ុយក្រែន និងរុស្ស៊ី ។ នេះជាអ្វីដែលលោកសាស្ត្រាចារ្យបានសង្កត់បន្ថែម។

កាលពីពេលកន្លងទៅ លោកសាស្ត្រាចារ្យរូបនេះក៏ធ្លាប់បានរៀបរាប់ផងដែរថា ជម្លោះនៅអាស៊ីខាងកើតពិតជាមានភាពផុយស្រួលខ្លាំងណាស់ និងអាចផ្ទុះឡើងពេលណាក៏បានដោយសារបញ្ហាដែនសមុទ្រចិនខាងត្បូងនេះផង បញ្ហាកោះតៃវ៉ាន់ផង ក៏ដូចជាបញ្ហានៅតាមព្រំដែនរវាងមហាយក្សចិន និងឥណ្ឌាផង ហើយពេលសង្គ្រាមនេះកើតឡើងនឹងមានភាពខុសគ្នាដាច់ស្រឡះពីសម័យសង្គ្រាមត្រជាក់។

លោកបញ្ជាក់ថា ៖

«យើងមិនអាចកំណត់ និងទាយទុកបានទេថា តើរូបរាងសង្គ្រាមទាំងពីរនេះនឹងមានស្ថានភាពបែបណា ឬទំហំណា ប៉ុន្តែខ្ញុំជឿជាក់ថា វាប្រាកដជាអាក្រក់បំផុតដែលយើងមិនធ្លាប់បានជួបពីមុន ខណៈដែលមហាអំណាចទាំង៣ សុទ្ធតែមានបំពាក់អាវុធនុយក្លេអ៊ែរដូចគ្នា ជាពិសេសសូម្បីតែនុយក្លេអ៊ែរក៏បានដាក់ពង្រាយរួចជាស្រេចនៅក្រោមបាតសមុទ្រដែលខុសពីនុយក្លេអ៊ែរពង្រាយនៅលើដីគោក»។

ជាចុងក្រោយ លោក Mearsheimer បានសង្កត់ធ្ងន់សាជាថ្មីថា ពិភពលោកមិនអាចគេចផុតនោះទេពីសង្គ្រាមនៅអាស៊ីនេះឡើយនៅប៉ុន្មានទសវត្សរ៍ខាងមុខនេះ ដោយសារបញ្ហាតានតឹងផ្នែកសន្តិសុខរវាងអាមេរិក និងចិន ៕