បរទេស ៖ ប្រធានាធិបតីសហរដ្ឋអាម៉េរិក Donald Trump បានជួបពិភាក្សាជាមួយនឹងប្រទេសអាស៊ីកណ្តាលចំនួន ៥ នៅក្នុងកិច្ចប្រជុំ C5 + 1 ពាក់ព័ន្ធនឹងរ៉ែកម្រសំខាន់ៗ នេះបើយោងតាមការរាយការណ៍ពីរ៉យទ័រ។

កាលពីថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ សប្ដាហ៍កន្លងទៅនេះ ប្រធានាធិបតីអាម៉េរិករូបនេះបានរៀបចំកិច្ចប្រជុំ C5 + 1 ជាមួយមេដឹកនាំមកពីអាស៊ីកណ្តាល ៥ ប្រទេស រួមមាន កាហ្សាក់ស្ថាន, គីហ្ស៊ីស្ថាន, តាហ្ស៊ីគីស្ថាន, ធួរមេនីស្ថាន និងអ៊ូស្ប៉េគីស្ថាន ដែលជាផ្នែកមួយនៃកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងពង្រីក និងធានាការផ្គត់ផ្គង់រ៉ែកម្រតាមរយៈកិច្ចព្រមព្រៀងអន្តរជាតិថ្មី។ សូមជម្រាបថា បច្ចុប្បន្ននេះ អាម៉េរិកកំពុងមានមហិច្ឆតាពង្រីកឥទ្ធិពលរបស់ខ្លួននៅតំបន់ដែលមានធនធានច្រើន ខណៈដែលឧស្សាហកម្មនេះភាគច្រើនត្រូវបានគ្រប់គ្រងដោយរុស្ស៊ី និងចិនជាយូរមកហើយ។ ទន្ទឹមនឹងនេះ លោក Trump បានហៅតំបន់អាស៊ីកណ្តាលថាជាតំបន់មានទ្រព្យសម្បត្តិឥតដែនកំណត់ ដែលគាត់ចង់សំដៅលើធនធានរ៉ែកម្រ ជាមួយនឹងបំណងចង់ឲ្យប្រទេសទាំង ៥ នេះធ្វើជាដៃគូរបស់អាម៉េរិក។ លោក Trump លើកឡើងថា រ៉ែកម្រគឺជាប្រធានបទដ៏សំខាន់មួយនៅក្នុងរបៀបវារៈនៃកិច្ចប្រជុំរបស់ពួកគេ ហើយក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានសប្តាហ៍កន្លងទៅនេះ រដ្ឋបាលរបស់លោកបានពង្រឹងសន្តិសុខសេដ្ឋកិច្ចរបស់អាម៉េរិក ដោយបង្កើតកិច្ចព្រមព្រៀងជាមួយសម្ព័ន្ធមិត្ត និងប្រទេសផ្សេងទៀតទូទាំងពិភពលោក ដើម្បីពង្រីកខ្សែសង្វាក់ផ្គត់ផ្គង់រ៉ែកម្រ។

ប្រធានាធិបតី កាហ្សាក់ស្ថាន លោក Kassym-Jomart Tokaev បានហៅកិច្ចប្រជុំនេះថា ជាការចាប់ផ្តើមទំនាក់ទំនងរវាងសហរដ្ឋអាម៉េរិក និងអាស៊ីកណ្តាលនៅក្នុងយុគសម័យថ្មីនៃ។ ដោយឡែក ប្រធានាធិបតី អ៊ូស្ប៉េគីស្ថាន លោក Shavkat Mirziyoyev បានហៅលោក Trump ថា ជាប្រធានាធិបតីពិភពលោក និងបានស្នើបង្កើតលេខាធិការដ្ឋានអចិន្ត្រៃយ៍នៅអាស៊ីកណ្តាល។ នៅថ្ងៃដដែលនោះ លោក Trump បានប្រកាសនៅលើ Truth Social ថា អ៊ូស្ប៉េគីស្ថាន គ្រោងទិញ និងបណ្តាក់ទុនជាង ១០០ ពាន់លានដុល្លារក្នុងរយៈពេលមួយទសវត្សរ៍ខាងមុខនៅក្នុងវិស័យសំខាន់ៗរបស់អាម៉េរិក រួមមាន រ៉ែកម្រសំខាន់ៗ គ្រឿងបន្លាស់រថយន្ត និងអាកាសចរណ៍។

គួរឲ្យបញ្ជាក់ដែរថា វេទិកា C5+1 ត្រូវបានបង្កើតឡើងនៅឆ្នាំ ២០១៥ ដោយប្រមូលផ្តុំរវាងសហរដ្ឋអាមេរិក និងប្រទេសអាស៊ីកណ្តាលទាំង​ ៥ ដើម្បីជំរុញកិច្ចសហប្រតិបត្តិការលើបញ្ហាសេដ្ឋកិច្ច ថាមពល និងសន្តិសុខ។ គេរំពឹងថា អាម៉េរិក និងប្រទេសទាំង៥ នេះ អាចនឹងចុះហត្ថលេខាលើកិច្ចព្រមព្រៀងសហប្រតិបត្តិការលើវិស័យរ៉ែកម្រសំខាន់ៗ។ ក្នុងចំណោមកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មដែលត្រូវបានប្រកាស មានកិច្ចព្រមព្រៀងមួយសម្រាប់ក្រុមហ៊ុន Boeing នឹងលក់យន្តហោះរហូតដល់ ៣៧ គ្រឿងទៅឱ្យក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍នៅក្នុងប្រទេសកាហ្សាក់ស្ថាន តាជីគីស្ថាន និងអ៊ូសបេគីស្ថាន។ បន្ថែមពីនេះ ក្រុមហ៊ុនអាម៉េរិកមួយឈ្មោះ Cove Capital នឹងជីករ៉ែនៅក្នុងប្រទេសកាហ្សាក់ស្ថាន ជាមួយនឹងហិរញ្ញប្បទានដែលគាំទ្រដោយរដ្ឋាភិបាល។

សូមជម្រាបថា កិច្ចពិភាក្សានេះធ្វើឡើងចំពេលមានការប្រកួតប្រជែងកាន់តែខ្លាំងសម្រាប់ធនធានរ៉ែដ៏ច្រើនសន្ធឹកសន្ធាប់របស់តំបន់អាស៊ីកណ្តាល រួមមាន អ៊ុយរ៉ាញ៉ូម ទង់ដែង មាស និងរ៉ែកម្រ ខណៈដែលប្រទេសលោកខាងលិចផ្លាស់ទីធ្វើពិពិធកម្មសង្វាក់ផ្គត់ផ្គង់ឆ្ងាយពីទីក្រុងម៉ូស្គូ និងទីក្រុងប៉េកាំង។ មិនត្រឹមតែប៉ុណ្ណោះ អាម៉េរិក កំពុងស្វែងរកភាពជាដៃគូថ្មី ដើម្បីទទួលបានរ៉ែ ថាមពល និងផ្លូវពាណិជ្ជកម្មលើដីសំខាន់ៗ ដើម្បីជៀសផុតពីគូប្រជែងរបស់ខ្លួន។ យ៉ាងណាមិញ ប្រទេសទាំងប្រាំនៅតែជាប់ទាក់ទងសេដ្ឋកិច្ចជាមួយរុស្ស៊ី ដោយសារសូវៀតធ្លាប់គ្រប់គ្រងលើពួកគេ ខណៈដែលចិនគឺជាប្រទេសជិតខាងកំពុងពង្រីកឥទ្ធិពលរបស់ខ្លួនតាមរយៈហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធទ្រង់ទ្រាយធំ និងការវិនិយោគរ៉ែ។

ចំពោះបណ្តាប្រទេសទាំង ៥ នេះ​ មានប្រជាជនសរុបចូលគ្នាចំនួន ៨៤ លាននាក់ និងសម្បូរទៅដោយធនធានរ៉ែសំខាន់ៗ ដូចជា អ៊ុយរ៉ាញ៉ូម ទង់ដែង មាស និងរ៉ែកម្រសំខាន់ៗ។ ទន្ទឹមនឹងនេះ កាហ្សាក់ស្ថានគឺជាប្រទេសដែលមានសេដ្ឋកិច្ចធំជាងគេក្នុងតំបន់ និងជាអ្នកផ្គត់ផ្គង់សារធាតុអ៊ុយរ៉ាញ៉ូមឈានមុខគេរបស់ពិភពលោក ដែលផលិតបានជិត ៤០% នៃទិន្នផលសរុបសកលក្នុងឆ្នាំ ២០២៤។ បើគិតរួមបញ្ចូលគ្នា ប្រទេសទាំង ៥ នេះមានចំណែកពាក់កណ្តាលនៃផលិតកម្មអ៊ុយរ៉ាញ៉ូមសរុបរបស់ពិភពលោក ដែលជាធនធានដ៏សំខាន់សម្រាប់ថាមពលនុយក្លេអ៊ែររបស់អាម៉េរិក។ រុស្ស៊ីផ្គត់ផ្គង់ប្រហែល ២០% នៃការនាំចូលអ៊ុយរ៉ាញ៉ូមរបស់អាម៉េរិក ហើយនេះជាមូលហេតុមួយដែលមហាអំណាចមួយនេះត្រូវការធ្វើពិពិធកម្មបន្ទាន់៕