តស់ ! ត្រឡប់ទៅមើលឬសគល់ដំបូងនៃជម្លោះសមុទ្រចិនខាងត្បូង និងការវិវត្តចុងក្រោយបំផុត

បរទេស ៖ ជម្លោះនៅសមុទ្រចិនខាងត្បូងស្ថិតនៅក្នុងចំណោមវិបត្តិប្រឈមមុខដាក់គ្នាជាច្រើនរវាងមហាអំណាចទាំង ២ គឺ ចិន និងអាមេរិក ដែលអាចចាត់ទុកថាជាជម្លោះដែលមានកំដៅជាងគេបំផុតអស់រយៈពេលជាច្រើនទសវត្សរ៍មកហើយ។

តាមរយៈអត្ថបទមួយនេះ យើងនឹងត្រឡប់បន្តិចទៅមើលស្ថានភាពនៃការកើតឡើងនៃជម្លោះនេះដំបូង និងអំពីហេតុផលនៃការប្រឈមមុខដាក់គ្នា មុនពេលឈានទៅតាមដានស្ថានភាព និងការវិវត្តនាពេលបច្ចុប្បន្នរវាងភាគីទាំងអស់។

ជម្លោះកើតឡើងមុនដំបូងនៅពេលណា ?

ប្រភពព័ត៌មានជាច្រើនបានអះអាងថា ជម្លោះនៅសមុទ្រចិនខាងត្បូងបានកកើតឡើងតាំងពីឆ្នាំ១២៧៩មកម្ល៉េះ ពោលគឺនៅពេលដែលចិនបានគូសផែនទីទឹកដីក្រោមការសម្រេចចិត្តដោយឯកតោភាគី ដែលរួមបញ្ចូលសមុទ្រចិនខាងត្បូងទាំងមូលតែម្តង។ ចាប់តាំងពីពេលនោះមក ការគ្រប់គ្រងលើតំបន់បានផ្លាស់ប្តូរគ្នាចុះឡើងរវាងមហាអំណាចក្នុងតំបន់ ហើយក្រោយមកទៀតបានបន្តដល់បណ្តារដ្ឋអាណានិគម។

យ៉ាងណាក្តី ចូលមកដល់សតវត្សរ៍ថ្មី មនុស្សភាគច្រើនបានយល់ឃើញថា បញ្ហាដែលបង្កជាជម្លោះដែលបន្តមកដល់ពេលបច្ចុប្បន្ននេះ គឺកើតចេញពីសន្ធិសញ្ញាសាន់ហ្វ្រាន់ស៊ីស្កូឆ្នាំ១៩៥១ ដែលធ្វើតាមលំនាំភាពបរាជ័យរបស់ជប៉ុនក្នុងសង្គ្រាមលោកលើកទី២ ។ ក្នុងលក្ខខណ្ឌនៃការចុះចាញ់ ប្រទេសជប៉ុនបានលះបង់សិទ្ធិក្នុងការកាន់កាប់លើកោះរបស់ខ្លួននៅក្នុងសមុទ្រចិនខាងត្បូង ហើយចាត់ទុកតំបន់នេះជាតំបន់ដែលមិនមានអ្នកគ្រប់គ្រង។

នៅឆ្នាំ១៩៨២ តាមរយៈច្បាប់របស់អង្គការសហប្រជាជាតិបានបង្កើតតំបន់សេដ្ឋកិច្ចផ្តាច់មុខ ឬហៅកាត់ថា EEZs នោះលើកោះមួយនេះ ហើយជាប្រតិកម្មភ្លាមៗ ប្រទេសចិនបានរំលឹកឡើងវិញនូវខ្សែបន្ទាត់ទាំង៩របស់ខ្លួន ប៉ុន្តែចិនបានបដិសេធមិនបញ្ជាក់លម្អិតពីដែនកំណត់នៃបន្ទាត់នោះឡើយ ជាមួយនឹងការបដិសេធចំពោះការទាមទាររបស់ប្រទេសផ្សេងទៀត។

ចាប់តាំងពីពេលនោះមក ភាពតានតឹងបានផ្ទុះឡើង ជាពិសេស ជម្លោះភាគច្រើនបានតម្រង់គោលដៅទៅលើប្រជុំកោះ Paracels និង Spratly ដែលជាប្រជុំកោះមួយស្ថិតនៅចំកណ្តាលសមុទ្រចិនខាងត្បូង។ បច្ចុប្បន្ននេះ ចិន ម៉ាឡេស៊ី ហ្វីលីពីន និងវៀតណាម បានទាមទារជាផ្នែកមួយនៃខ្សែសង្វាក់ប្រជុំកោះ Paracels និង Spratly ដោយរដ្ឋាភិបាលនៃបណ្តាប្រទេសនីមួយៗបានរៀបចំឱ្យមានកូនកប៉ាល់តូចៗជាមួយនឹងកំពង់ផែ ជាពិសេសការរៀបចំឱ្យមានមនុស្សរស់នៅ ដើម្បីក្លាយទៅជាផ្នែកមួយដ៏សំខាន់ និងរឹងម៉ាំក្នុងការទាមទារយកតំបន់កោះដែលមានជម្លោះធ្វើជាកម្មសិទ្ធិរបស់ខ្លួន។

ហេតុអ្វីបានជាបណ្តាប្រទេសទាំងនោះខំប្រឹងប្រែង ដើម្បីទាមទារយកចំណែករៀងខ្លួន ?

ពន្យល់ឲ្យងាយស្រួល ថាហេតុអ្វីបានភាគីជម្លោះបានគូសវាសដើម្បីកាន់កាប់ចំណែកផ្សេងគ្នានៃដែនសមុទ្រនេះ ? ពីព្រោះថា ការសិក្សាស្រាវជ្រាវដ៏ច្បាស់លាស់មួយបានរកឃើញថាទីតាំងដែនសមុទ្រចិនខាងត្បូងទាំងអស់គឺជាទីតាំងដែលមានធនធានរ៉ែដ៏ច្រើនសន្ធឹកសន្ធាប់។

គេជឿជាក់ថា ប្រភពរ៉ែសំខាន់ៗមានដូចជាប្រេងឆៅដល់ទៅ ១១ពាន់លានបារ៉ែល និងឧស្ម័នហ្កាស មានដល់ទៅ១៩០ទ្រីលានហ្វីតគូប ហើយមកទល់ពេលនេះ នៅពុំទាន់មានភាគីណាមួយទទួលបានសិទ្ធិក្នងការកើបយកទ្រព្យសម្បត្តិធម្មជាតិដ៏អស្ចារ្យទាំងនេះនៅឡើយ។

ការវិវត្តចុងក្រោយនៃជម្លោះនៅដែនសមុទ្រចិនខាងត្បូង

អាមេរិក ថ្វីត្បិតតែមិនស្ថិតនៅក្នុងភាគីជម្លោះដោយផ្ទាល់ក្តី ប៉ុន្តែជារឿយៗតែងតែស្ថិតនៅពីក្រោយភាគីជម្លោះដែលទាមទារ លើកលែងតែប្រទេសចិនប៉ុណ្ណោះ មិនថាតែប្រ៊ុយណេ ឥណ្ឌូនេស៊ី ម់ាឡេស៊ី វៀតណាម ហ្វីលីពីន ជាពិសេសកោះតៃវ៉ាន់តែម្ដង។

ទាំងការប្រឈមមុខដាក់គ្នាផ្នែកកាទូត និងដោយកងកម្លាំងយោធាក្តី ជាក់ស្ដែង នៅក្នុងសប្ដាហ៍នេះ កងកម្លាំងយោធាចិនបានប្រកាសបើកសមយុទ្ធយោធាដ៏ធំមួយជាប់ទៅនឹងដែនជម្លោះនៃសមុទ្រចិនខាងត្បូងដែលកំពុងធ្វើការទាមទាររួមជាមួយនឹងប្រទេសហ្វីលីពីន។

សកម្មភាពនេះធ្វើឡើងនៅចំថ្ងៃតែមួយដែលសមយុទ្ធយោធានៃក្រុមសម្ព័ន្ធមិត្តអាមេរិកផ្សេងទៀត ដូចជា អូស្ត្រាលី និងកាណាដា កំពុងប្រព្រឹត្តទៅនៅក្នុងប្រទេសហ្វីលីពីន ដោយក្នុងនោះ ចិន បានអះអាងថា វាគឺជាសមយុទ្ធមួយដើម្បីពង្រឹងសមត្ថភាពលួចយកការណ៍ ក៏ដូចជាពង្រឹងសមត្ថភាពក្នុងការត្រៀមទុកជាមុន និងប្រុងប្រយ័ត្នខ្ពស់បំផុត។

គួរឲ្យដឹងដែរថា នៅក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍រួមមួយរវាងប្រមុខយោធាមកពីសហរដ្ឋអាមេរិក អូស្ត្រាលី កាណាដា និងហ្វីលីពីន ដោយពួកគេបាននិយាយថា ៖ ពួកយើងនឹងឈររួមគ្នាដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាប្រឈមដែនសមុទ្ររួម និងបានគូសបញ្ជាក់ពីការយកចិត្តទុកដាក់រួមគ្នាក្នុងការរក្សាច្បាប់អន្តរជាតិ និងសណ្តាប់ធ្នាប់ ដែលផ្អែកលើច្បាប់ ហើយសមយុទ្ធ​រយៈពេល២​ថ្ងៃកន្លងទៅ ត្រូវ​បាន​ធ្វើ​ឡើង​ដើម្បី​រក្សា​ការ​ធ្វើដំណើរដោយសេរី និង​គ្មាន​ការ​រារាំង​ក្នុង​តំបន់​អាស៊ី​ប៉ាស៊ីហ្វិកនោះឡើយ៕



របាយការណ៍ថ្មីៗ

មើលទាំងអស់ ➧

ព័ត៌មានទូទៅ

មើលទាំងអស់ ➧

វេទិកា​ ​Made ​in ​Cambodia ​បើក​ទំព័រ​ថ្មី​សម្រាប់​ផលិតករ​ខ្មែរ ​​ពង្រឹង​គុណភាព​ ​និង​បង្កើន​ឱកាស​ទីផ្សារ

ព្រឹត្តិការណ៍, សេដ្ឋកិច្ច

• 22/11/2026

​ភា​មុខរបរ ​និង​មីក្រូសហគ្រាស​កម្ពុជា​ ​បាន​បើក​ដំណើរការ​វេទិកា​គាំទ្រ​ផលិតផល​ខ្មែរ​ ​(​Khmer ​Product ​Support ​Forum ​–​ ​Made ​in ​Cambodia​)​ ស៊េរី​ឆ្នាំ​២០២៦​-​២៧ ​ដោយ​ផ្តោត​លើ​ការ​ពង្រឹង​សមត្ថភាព​ផលិតករ​ក្នុង​ស្រុក​ ​លើកកម្ពស់​គុណភាព​ផលិតផល​ ​និង​ពង្រីក​ឱកាស​ទីផ្សារ​ទាំង​ក្នុង​ប្រទេស​ ​និង​អន្តរជាតិ​

សន្និសីទប្រចាំឆ្នាំស្តីពី ការពង្រឹងប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ីសហគ្រិនភាពនៅកម្ពុជា ២០២៦ CAMESCO26 ការគាំទ្រសហគ្រាស និងជំរុញលំហូរទុន ដើម្បីភាពរីកចម្រើននៃប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ីសហគ្រិនភាព ប្រទេសកម្ពុជា

ព្រឹត្តិការណ៍, អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម

• 21/11/2026

ការគាំទ្រសហគ្រាស និងជំរុញលំហូរទុន ដើម្បីភាពរីកចម្រើននៃប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ីសហគ្រិនភាព ប្រទេសកម្ពុជា រាជធានីភ្នំពេញ ៖ សន្និសីទប្រចាំឆ្នាំស្តីពី ការពង្រឹងប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ីសហគ្រិនភាពនៅកម្ពុជា២០២៦ (CAMESCO26) បានប្រព្រឹត្តទៅនៅ សណ្ឋាគារ Shangri-La ភ្នំពេញ ដោយមានអ្នកចូលរួមប្រមាណ ៣០០ នាក់ តំណាងឱ្យស្ថាប័ន និងអង្គការចំនួន ២៤០។ ក្រោមប្រធានបទ៖

ក្រសួងទេសចរណ៍ ជំរុញ និងពង្រឹងសមត្ថភាពអ្នកជំនាញទេសចរណ៍ និងថ្នាក់គ្រប់គ្រងក្នុងឧស្សាហកម្មទេសចរណ៍ផ្នែកភាសា

ព្រឹត្តិការណ៍, អាជីវកម្មថ្មី និងនវានុវត្ត

• 21/11/2026

ភ្នំពេញ ៖ ក្រសួងទេសចរណ៍ តាមរយៈនាយកដ្ឋានបណ្តុះបណ្តាលជំនាញវិជ្ជាជីវៈទេសចរណ៍ សហការជាមួយក្រុមហ៊ុន Edifyworld Co., Ltd នាថ្ងៃទី២០ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២៦ នៅទីស្ដីការក្រសួង បានរៀបចំសិក្ខាសាលាពង្រឹងសមត្ថភាពគ្រូបង្គោល អ្នកវាយតម្លៃបង្គោល អ្នកជំនាញទេសចរណ៍ និងថ្នាក់គ្រប់គ្រងក្នុងឧស្សាហកម្មទេសចរណ៍​ ផ្នែកភាសាអង់គ្លេសពិសេស (Master Class) ក្នុងវិស័យបដិសណ្ឋារកិច្ច

សាកល្បងជោគជ័យភ្លាម សហគមន៍កសិកម្មទំនើបស្រុកព្រះស្តេច ត្រៀមបង្កើនទុនដាំត្រសក់ផ្អែម ២៥ ០០០ដុល្លារ ភ្លែត!

ព្រឹត្តិការណ៍, សេដ្ឋកិច្ច

• 20/11/2026

ព្រៃវែង ៖ សហគមន៍កសិកម្មទំនើបស្រុកព្រះស្តេច ខេត្តព្រៃវែង គ្រោងពង្រីកផ្ទៃដីដាំត្រសក់ផ្អែម ២ប្រភេទដែលមានតម្រូវការខ្ពស់នៅលើទីផ្សារ ទៅដល់ ៤៥ ០០០ម៉ែត្រការ៉េ ឬស្មើនឹង ៥០ ខ្នងផ្ទះសំណាញ់ បន្ទាប់ពីជោគជ័យលើការប្រមូលផលសាកល្បងលើកដំបូងបានជិត ២តោន។ កញ្ញា ហួន ស៊ីអឺ ប្រធានសហគមន៍កសិកម្មទំនើប ស្រុកព្រះស្តេច បានប្រាប់បណ្តាញសារព័ត៌មាន

កម្មវិធីថ្មី គាំទ្រដោយសហភាពអឺរ៉ុប កំណត់គោលដៅធ្វើសវនកម្មថាមពលបៃតងចំនួន ២១០ លើក នៅតាមរោងចក្រកម្ពុជា

ព្រឹត្តិការណ៍, សេដ្ឋកិច្ច, អាជីវកម្មថ្មី និងនវានុវត្ត

• 20/11/2026

ភ្នំពេញ ៖ រោងចក្រកាត់ដេរសម្លៀកបំពាក់ និងស្បែកជើងនៅកម្ពុជា នឹងទទួលបានការធ្វើសវនកម្មថាមពលចំនួន ២១០ លើក លើការគាំទ្រផ្នែកថាមពលកកើតឡើងវិញ និងការលើកកម្ពស់សុវត្ថិភាពនៅកន្លែងការងារ ក្រោម «ភាពជាដៃគូកម្ពុជា-សហភាពអឺរ៉ុប សម្រាប់ការអនុវត្តថាមពលប្រកបដោយចីរភាពក្នុងវិស័យឧស្សាហកម្ម» ដែលត្រូវបានប្រកាសដាក់ឱ្យដំណើរការជាផ្លូវការនៅរាជធានីភ្នំពេញ កាលពីថ្ងៃទី១៩ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២៦។ វិស័យកាត់ដេរសម្លៀកបំពាក់ ស្បែកជើង និងផលិតផលធ្វើដំណើរ (GFT)

ទីក្រុងស៊ិនជិន រយៈពេល ៩ ខែ ស្រូបទាញទុនវិនិយោគបរទេសកើនឡើងជាង ៦០ភាគរយ

ព្រឹត្តិការណ៍, អាជីវកម្មថ្មី និងនវានុវត្ត

• 20/11/2026

បរទេស ៖ ទីក្រុងស៊ិនជិន ឬ Shenzhen ដែលគេស្គាល់ថាជាប៉ូលបច្ចេកវិទ្យាដ៏សំខាន់នៅភាគខាងត្បូងប្រទេសចិន និងជាម្ចាស់ផ្ទះនៃកិច្ចប្រជុំកិច្ចសហប្រតិបត្តិការសេដ្ឋកិច្ចអាស៊ី-ប៉ាស៊ីហ្វិក (APEC) ក្នុងឆ្នាំនេះ កំពុងក្លាយជាគោលដៅដ៏មានឥទ្ធិពលក្នុងការទាក់ទាញវិនិយោគិនពីបរទេស។ ជាក់ស្តែង ក្នុងរយៈពេល ៩ ខែដំបូងនៃឆ្នាំនេះ ទំហំទុនវិនិយោគផ្ទាល់ពីបរទេស (FDI) នៅក្នុងទីក្រុងនេះបានហក់ឡើងដល់ ៤៤ ពាន់លានយ័ន ឬប្រមាណ

រាជរដ្ឋាភិបាល ជំរុញឱ្យ​មានការវិនិយោគ​គម្រោងអភិវឌ្ឍរមណីយដ្ឋានទេសចរណ៍នៅលើកោះក្នុងខេត្ត​ព្រះសីហនុ

ព្រឹត្តិការណ៍, សេដ្ឋកិច្ច

• 20/11/2026

រដ្ឋាភិបាល​បានលើកទឹកចិត្ត​និង​ជំរុញ​ឱ្យមានការ​វិនិយោគតាមបណ្ដាកោះ​នានា​ក្នុងខេត្ត​ព្រះសីហនុ ជាពិសេស​វិស័យទេសចរណ៍

អតិផរណាស្នូលរបស់ជប៉ុនកើនឡើងលើសគោលដៅ ២ % ខណៈអ្នកជំនាញរំពឹងថា អត្រាការប្រាក់អាចនឹងដំឡើងខ្ពស់នៅក្នុងខែធ្នូ

ព្រឹត្តិការណ៍, សេដ្ឋកិច្ច

• 20/11/2026

អតិផរណាស្នូលប្រចាំឆ្នាំរបស់ជប៉ុនបន្តកើនឡើងលើសពីគោលដៅ ២ ភាគរយរបស់ធនាគារកណ្តាលពីរខែជាប់ៗគ្នា ដែលជំរុញឱ្យមានការរំពឹងទុកកាន់តែខ្ពស់អំពីការដំឡើងអត្រាការប្រាក់ក្នុងពេលឆាប់ៗខាងមុខ

ក្រុមហ៊ុនបច្ចេកវិទ្យាអវកាសរបស់បារាំង Thales និងសាកលវិទ្យាល័យ ខេមតិច ចាប់ដៃគូស្វែងរកកិច្ចសហប្រតិបត្តិការលើការអប់រំ និងការស្រាវជ្រាវក្នុងវិស័យអវកាសនៅកម្ពុជា

ព្រឹត្តិការណ៍, អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម

• 20/11/2026

ភ្នំពេញ ៖ ក្រុមហ៊ុន «Thales» មកពីប្រទេសបារាំង និងសាកលវិទ្យាល័យ ខេមតិច (CamTech) បានចុះហត្ថលេខាលើអនុស្សរណៈនៃការយោគយល់គ្នា (MoU) នៅថ្ងៃទី ១៦ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ ២០២៦ ដើម្បីស្វែងរកកិច្ចសហប្រតិបត្តិការលើវិស័យអប់រំ និងការស្រាវជ្រាវផ្នែកអវកាស និងអាកាសចរណ៍។ កិច្ចព្រមព្រៀងនេះត្រូវបានចុះហត្ថលេខាដោយឧកញ៉ាវេជ្ជបណ្ឌិត ពុង

LOLC KHQR ផ្តល់ជូននូវភាពងាយស្រួល និងឱកាសឈ្នះរង្វាន់ទឹកប្រាក់ ១៦៨ ០០០ រៀល ដល់អាជីវករក្នុងឱកាសពិធីបុណ្យអុំទូកខាងមុខ!

ព្រឹត្តិការណ៍, អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម

• 20/11/2026

ពិធីបុណ្យអុំទូក បណ្តែតប្រទីប និងសំពះព្រះខែ អកអំបុក កាន់តែខិតជិតមកដល់ហើយ ដែលជាពេលវេលាដ៏មមាញឹកសម្រាប់អាជីវករនៅតាមតំបន់ដែលមានអ្នកធ្វើដំណើរច្រើន ជាពិសេសភោជនីយដ្ឋាន ឬអាហារដ្ឋានដែលលក់ម្ហូបអាហារ ហាងលក់ទំនិញ ឬសេវាកម្មនានា។ ជាមួយនឹងការកើនឡើងនៃចំនួនអតិថិជន អាជីវករក៏អាចប្រឈមនឹងបញ្ហាមួយចំនួនក្នុងការគ្រប់គ្រងការទូទាត់ ដូចជា ការទទួលសាច់ប្រាក់ ការរាប់ប្រាក់ ការរៀបចំប្រាក់អាប់ និងការកត់ត្រាប្រតិបត្តិការលក់ប្រចាំថ្ងៃ។ ដើម្បីជួយសម្រួលដល់បញ្ហាប្រឈមទាំងនេះ អិលអូអិលស៊ី សូមផ្តល់ជូននូវដំណោះស្រាយទូទាត់ឌីជីថលតាមរយៈ