បរទេស ៖ យោងទៅតាមប្រភពពី CBS News បានលើកឡើងថា ការដាំដំណាំ ការប្រើប្រាស់ស្បៀង និងការខ្ជះខ្ជាយអាហារ បានរួមចំណែកក្នុងបញ្ហាបម្រែបម្រួលអាកាសធាតុ ហើយប្រព័ន្ធស្បៀងអាហារសកលបានរួមចំណែក ១ ភាគ ៣ នៃការបំភាយឧស្ម័នផ្ទះកញ្ចក់ជារៀងរាល់ឆ្នាំ។

ប្រព័ន្ធស្បៀងអាហារសកល គឺជាប្រព័ន្ធមួយដែលគិតចាប់តាំងពីការរីកលូតលាស់ ការកែច្នៃ ការដឹកជញ្ជូន ការចែកចាយ ការប្រើប្រាស់ រហូតដល់ការចោលជាកាកសំណល់។ ជាក់ស្តែង ដំណាក់កាល​នីមួយៗ​នៃ​ប្រព័ន្ធ​អាហារបាន​បង្កើតជា​ឧស្ម័ន​ផ្ទះកញ្ចក់ដោយគិតចាប់តាំងពី​ការ​កាប់​ដើមឈើ​ ការ​ស៊ីស្មៅ​របស់សត្វពាហនៈរហូតដល់​កាកសំណល់​អាហារ​ក្នុង​កន្លែង​ចាក់សំរាម។ ការសិក្សាមួយ​​បាន​ប៉ាន់​ប្រមាណ​ថា ​ការ​បំភាយ​ចេញពី​ផលិតកម្ម​អាហារ ​និង​កាកសំណល់​តែមួយ​មុខ​អាច​ជំរុញ​ឱ្យ​សីតុណ្ហភាព​ពិភពលោក​កើនឡើង​ដល់​ទៅ ១,១ អង្សា​សេ​។

ក្រៅពីអ្វីដូចដែលបានលើកឡើងខាងលើនេះ មេតានបាន​ចាប់​យក​កំដៅ​ក្នុង​បរិយាកាស​យ៉ាង​មាន​ប្រសិទ្ធភាព​ជាង​កាបូន​ឌីអុកស៊ីត​ ២៥ ​ដង ដែល​ធ្វើ​ឱ្យ​វា​ក្លាយ​ជា​អ្នក​បង្កើត​ឧស្ម័ន​ផ្ទះ​កញ្ចក់​ធំ​ជាង​គេ​ទី ២ ​បន្ទាប់​ពី​កាបូនឌីអុកស៊ីត ។ សរុបមក ផលិតកម្មអាហារដែលមានជាតិមេតានខ្ពស់ គឺអាចរួមចំណែកច្រើនជាង ៨០ ភាគរយនៃការឡើងកំដៅដែលទាក់ទងនឹងអាហារនៅឆ្នាំ២១០០។ មិនត្រឹមតែប៉ុណ្ណោះ សត្វពាហនៈ និងកសិកម្មគឺជាអ្នកផលិតមេតានដ៏ធំ ជាពិសេសគោក្របី និងស្រូវ ដោយសារលាមកសត្វ និងឧស្ម័នពីសត្វគោសម្បូរទៅដោយជាតិមេតាន។

មិនត្រឹមតែប៉ុណ្ណោះ តួនាទីនៃប្រព័ន្ធស្បៀងអាហារពិភពលោកក្នុងការផលិតការបញ្ចេញឧស្ម័នផ្ទះកញ្ចក់មិនត្រូវបានគេយកចិត្តទុកដាក់យ៉ាងពេញលេញនោះទេ ហើយមានតែ ១ ភាគ ៣ នៃបណ្តាប្រទេសចំនួន ១៩៥ ប៉ុណ្ណោះ ដែលបានចុះហត្ថលេខាលើកិច្ចព្រមព្រៀងទីក្រុងប៉ារីស សម្រាប់វិធានការកាត់បន្ថយប្រព័ន្ធអាហារនៅក្នុងគោលដៅអាកាសធាតុរបស់ពួកគេ។ លើសពីនេះផងដែរ សហរដ្ឋអាមេរិក គឺជាអ្នកបញ្ចេញឧស្ម័នធំជាងគេលើពិភពលោក ប៉ុន្តែមិនសូវបាននិយាយអំពីការទប់ស្កាត់កាកសំណល់អាហារនៅក្នុងគោលដៅបំភាយឧស្ម័នចុងក្រោយរបស់ខ្លួននោះទេ ទោះបីជាខ្លួនបានខ្ជះខ្ជាយអាហារជាង ៤០ ភាគរយក៏ដោយ។

នៅសហរដ្ឋអាមេរិក កត្តាដែលមានឥទ្ធិពលបំផុតនៅក្នុងវិស៏យកសិកម្មដែលប៉ះពាល់ដល់ការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ គឺគោលនយោបាយកសិកម្មដែលកំណត់គោលនយោបាយ និងបទប្បញ្ញត្តិនៅក្នុងវិស័យកសិកម្ម ដោយត្រូវបានអនុម័តដោយសភារៀងរាល់ប្រាំឆ្នាំម្តង។ ក្រុមការងារបរិស្ថាន (EWG) បានវិភាគលើការចំណាយលើវិស័យកសិកម្មរបស់សហរដ្ឋអាមេរិកចាប់ពីឆ្នាំ ២០១៧-២០២០ ដែលបានផ្តល់មូលនិធិជាង ៣,៦ ពាន់លានដុល្លារដល់កសិករ។ ការអនុវត្តដ៏ឆ្លាតវៃសម្រាប់អាកាសធាតុទាំងនោះរួមមានការបំប្លែងលាមកសត្វទៅជាជីសរីរាង្គ ការកែលម្អសុខភាពដីដោយបង្កើនភាពចម្រុះនៃរុក្ខជាតិ និងកាត់បន្ថយការរំខានដល់ដី ប៉ុន្តែការអនុវត្តថ្មីដែលមិនប៉ះពាល់ដល់អាកាសធាតុ គឺអាចនឹងត្រូវចំណាយថ្លៃដើម ប៉ះពាល់យ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរដល់ទិន្នផល និង មិនសូវទាក់ទាញដល់អ្នកវិនិយោគ ឬ អ្នកទិញ។

កាលពីឆ្នាំមុនកន្លងទៅនេះ នៅក្នុងវិស័យម្ហូបអាហារ និងកសិកម្ម WRI បានរកឃើញថា និន្នាការផលិតភាពសាច់សត្វដែលសម្បូរទៅដោយសាច់សត្វជាពិសេសសាច់គោ ចៀម និងពពែ ហើយការបំភាយឧស្ម័នផ្ទះកញ្ចក់ពីផលិតកម្មកសិកម្មកំពុងផ្លាស់ប្តូរក្នុងទិសដៅខុស ខណៈដែលការប្រើប្រាស់សាច់កំពុងកើនឡើងនៅទូទាំងពិភពលោក។ មិនត្រឹមតែប៉ុណ្ណោះ វាបានកើតឡើងនៅក្នុងប្រទេសដែលមានសេដ្ឋកិច្ចរីកចម្រើនដូចជា ប្រទេសចិន និងប្រេស៊ីល ការបរិភោគសាច់កាន់តែច្រើន ខណៈដែលសហរដ្ឋអាមេរិកប្រើប្រាស់សាច់ច្រើនជាងប្រទេសដទៃទៀត។

ជាច្រើនឆ្នាំមកនេះ របាយការណ៍នៅតាមប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយបានលើកទឹកចិត្តឱ្យទទួលទានអាហារច្រើន និងបរិភោគសាច់ក្រហមតិច ដោយហេតុផលថាវាគឺចាការផ្លាស់ប្តូរអាចកាត់បន្ថយការបំភាយឧស្ម័នផ្ទះកញ្ចក់។ ការសិក្សាមួយដែលត្រូវបានចេញផ្សាយនៅក្នុង Nature បានរកឃើញថា ប្រសិនបើរបបអាហារជាសកលត្រូវបានកំណត់ចំពោះសាច់ក្រហមមួយដងក្នុងមួយសប្តាហ៍ និងប្រូតេអ៊ីនសត្វផ្សេងទៀតដល់ទៅ ២ ដងក្នុងមួយថ្ងៃ នោះការឡើងកំដៅផែនដីដោយសារការប្រើប្រាស់អាហារនឹងថយចុះ ០,១៩ អង្សារសេនៅចុងសតវត្សន៍នេះ។ នៅទូទាំងពិភពលោក មេដឹកនាំជាច្រើនបានយល់ព្រមកាត់បន្ថយការបំភាយក្នុងវិស័យកសិកម្ម ដោយនៅឆ្នាំ ២០២១ មានប្រទេសចំនួន ១១១ ដែលបានរួមចំណែក ៤៥ ភាគរយនៃការបំភាយឧស្ម័នមេតានទូទាំងពិភពលោកបានចុះហត្ថលេខាលើកិច្ចព្រមព្រៀងកាត់បន្ថយការបំភាយឧស្ម័នមេតានមកនៅត្រឹម ៣០ ភាគរយនៅឆ្នាំ ២០៣០ ហើយប្រទេសចំនួន ១៤៥ បានចុះហត្ថលេខាលើការផ្លាស់ប្តូរការកាប់បំផ្លាញព្រៃឈើនៅឆ្នាំ ២០២៣ ដូចគ្នានោះដែរ៕