វិភាគ៖ អាមេរិក រវល់ធ្វើសង្គ្រាមខណៈចិនរវល់ប្រមូលលុយ និងបង្កើន

បរទេស៖ សង្គ្រាមពាណិជ្ជកម្មរបស់ចិន និងអាមេរិកនៅតែមិនទាន់អាចឈានទៅរកដំណោះស្រាយរួមគ្នាបានល្អប្រសើរនៅឡើយខណៈដែលអាមេរិកនៅតែប្រកាន់ជំហចោទប្រកាន់ចិនទៅលើបញ្ហាជាច្រើន រួមទាំងបញ្ហាសិទ្ធិមនុស្ស និងបញ្ហាសន្តិសុខផងដែរក្រៅតែពីបញ្ហាពាណិជ្ជកម្ម។

អាមេរិកខ្លួនឯងក៏ធ្លាប់បានប្រកាសជាសាធារណៈពីក្តីបារម្ភធំបំផុតរបស់ខ្លួននៅពេលនេះគឺជាការកើនឡើងនៃឥទ្ធិពលចិននៅក្នុងបណ្តាប្រទេសនានា ហើយជម្លោះមួយនេះ បានចាប់ផ្តើមតាំងតែពីនៅក្នុងអាណត្តិរបស់អតីតប្រធានាធិបតីអាមេរិកលោក Donald Trump។

កាលពីឆ្នាំ២០១៨ លោក Trump បានចាប់ផ្តើមបង្កើតបញ្ហាពាណិជ្ជកម្មឡើងតាមរយៈការដាក់សម្ពាធតាមរយៈការតម្លើងពន្ធទៅលើផលិតផលជាច្រើនរបស់ចិននិងបានទាមទារឲ្យមានការបញ្ចប់ទៅនៃការប្រើប្រាស់កម្មវិធីបច្ចេកវិទ្យាជាច្រើននៅក្នុងប្រទេសអាមេរិក ឬជម្រើសក្នុងការលក់ហ៊ុនទាំងអស់មកឲ្យក្រុមហ៊ុនរបស់អាមេរិកជំនួសវិញ។

ជម្លោះពាណិជ្ជកម្មត្រូវបានអ្នកជំនាញមើលឃើញបានបណ្តាលឲ្យមានផលប៉ះពាល់ទៅលើភាគីទាំងសងខាង ប៉ុន្តែក្នុងនោះអាមេរិកគឺជាអ្នកខាតបង់ច្រើនជាង ជាពិសេសអំឡុងពេលរាតត្បាតនៃកូវីដបានបង្ហាញឲ្យឃើញកាន់តែច្បាស់ថា សេដ្ឋកិច្ចចិនមានកម្លាំងខ្លាំងប៉ុណ្ណា ដែលខ្លួនបានជាប់ឈ្មោះជាប្រទេសមហាអំណាចសេដ្ឋកិច្ចតែមួយគត់ដែលមានកំណើនវិជ្ជមានសម្រាប់ឆ្នាំ២០២០។

ជាមតិលើកឡើងដោយអ្នកជំនាញគោលនយោបាយការបរទេសម្នាក់របស់សកលវិទ្យាល័យ Havard គឺលោកសាស្ត្រាចារ្យ Stephen Walt កាលពីចុងខែមិថុនាកន្លងទៅនេះបានបញ្ជាក់ថា អ្នកជំនាញគោលនយោបាយបរទេសជាច្រើនរបស់សអាមេរិកបូករួមទាំងលោកផងដែរ ពិតជាមានក្តីបារម្ភខ្លាំងអំពីការកើនឡើងនៃឥទ្ធិពលរបស់ចិន។ តើអាមេរិកនឹងអាចធ្វើដោះស្រាយបញ្ហានេះឲ្យមានប្រសិទ្ធភាពដោយរបៀបណា ខណៈដែលខ្លួនកំពុងរវល់តែរឿងធ្វើសង្គ្រាមជាច្រើនឆ្នាំមកហើយដែលផ្ទុយពីចិនមិនបានចូលរួមនៅក្នុងសង្គ្រាមណាមួយនៅឡើយ ហើយក៏កំពុងតែបង្កើនទ្រព្យធន ជាពិសេសឥទ្ធិពលសេដ្ឋកិច្ចរបស់ខ្លួនទៅវិញ ទាំងនៅប៉ែកអាហ្វ្រិក អាស៊ី ឬសូម្បីតែនៅអឺរ៉ុបមួយចំនួនផងនោះ។

កាលពីខែមេសាកន្លងមកនេះ ប្រធានាធិបតីអាមេរិកលោក Joe Biden ធ្លាប់បានប្រកាសហើយថានឹងដកទ័ពរបស់ខ្លួនចេញពីប្រទេសអាហ្គានីស្ថានឲ្យបានទាំងអស់នៅត្រឹមថ្ងៃទី១១ ខែកញ្ញា ប៉ុន្តែវត្តមានរបស់យោធាអាមេរិកនៅក្រៅប្រទេសគឺនៅតែមានចំនួនច្រើនស្ទើរគ្រប់ទីកន្លែងនៅលើពិភពលោក ឬប្រហែលជា ៨០០មូលដ្ឋានទ័ពនៅក្នុងប្រទេសចំនួន ៧០ ។

ខុសពីចិនដែលទោះបីជាមានឈ្មោះជាមហាយក្សមានចំនួនយោធាច្រើនបំផុតលើពិភពលោក ២.៨ លាននាក់ក្តី ប៉ុន្តែមកដល់ពេលនេះមូលដ្ឋានទ័ពនៅក្រៅប្រទេសរបស់ខ្លួនមានតែមួយគត់នៅលើលោកគឺនៅក្នុងប្រទេស Djibouti និងក៏ជាមូលដ្ឋានដំបូងបំផុតរបស់ប្រទេសចិនផងដែរ។

គោលនយោបាយការបរទេសដែលមានភាពចាំបាច់បំផុត និងកំពុងតែមមាញឹកបំផុតរបស់ចិននៅពេលនេះគឺគម្រោងការផ្លូវសូត្រ (One Belt, One Road)ដែលនឹងតភ្ជាប់រវាងប្រទេសចំនួនដល់ទៅ ៦០ ចាប់រាប់ពីអាស៊ីរហូតទៅដល់អឺរ៉ុប អូសេអានី និងអាហ្វ្រិកខាងកើតផង ដែលអាចមានតម្លៃចំណាយចន្លោះពី ៤ ទៅ ៨ ទ្រីលានដុល្លារ ត្រូវបានគេមើលឃើញថានៅពេលចប់រួចរាល់វានឹងធ្វើឲ្យចិនកាន់តែមានឥទ្ធិពលសេដ្ឋកិច្ចខ្លាំងបន្ថែមទៀត។

លើសពីនេះបើនិយាយពីទ្រព្យសម្បត្តិ និងប្រភពចំណូលរបស់ចិនវិញក៏កាន់តែមានការកើនឡើងឥតឈប់ឈរក្នុងនាមជាប្រទេសរោងចក្រនៃពិភពលោក ហើយបើយោងតាមរបាយការណ៍ទ្រព្យសម្បត្តិរបស់ពិភពលោកដែលបានចេញផ្សាយដោយក្រុមហ៊ុន Credit Suisse សម្រាប់លេខទី ១២ នៅឆ្នាំនេះបានបញ្ជាក់ថាចំនួននៃមហាសេដ្ឋីខ្ទង់លានដុល្លាររបស់ប្រទេសចិននឹងមានការកើនឡើងលឿនជាងអាមេរិកក្នុងរយៈពេល ៥ឆ្នាំខាងមុខ។

របាយការណ៍នេះក៏បានបង្ហាញដែរថា ចំនួនសេដ្ឋីប្រាក់លានដុល្លាររបស់ចិននឹងកើនឡើងក្នុងអត្រាដល់ទៅ ៩៣.៧ ភាគរយ ឬប្រមាណជាង ១០.17 លាននាក់គិតត្រឹមឆ្នាំ២០២៥ ធៀបទៅនឹងអាមេរិកដែលនឹងអាចទទួលបានកំណើនត្រឹមតែ ២៧.៨ ភាគរយទៅដល់ ២៨.០៦ លាននាក់ត្រឹមឆ្នាំ២០២១ ដូចគ្នា។

ដូចនេះ វានឹងមិនខុសពីការវិភាគរបស់អ្នកជំនាញសេដ្ឋកិច្ចមួយចំនួននោះទេថា ចិននឹងក្លាយទៅជាមហាអំណាចសេដ្ឋកិច្ចជំនួសអាមេរិកក្នុងពេលខាងមុខដោយសារតែអាមេរិកបានប្រើប្រាស់ឥទ្ធិពលដែលខ្លួនមានភាគច្រើនទៅធ្វើកិច្ចការងារដែលបានផ្តល់ផលប្រយោជន៍តិចតួច ឬអាចនិយាយថាទទួលបានប្រាក់ចំណេញតិចជាងអ្វីដែលចិនកំពុងតែធ្វើនាពេលបច្ចុប្បន្ន៕

លោក សន ស៊ុនលី | Mr. San Sounly

អ្នកសារព័ត៌មានអន្តរជាតិ

មិនត្រឹមតែយានយន្តថ្មី ទោះជាយានយន្តកំពុងប្រើប្រាស់

ក៏អាចយកកាតគ្រីមក អិលអូអិលស៊ី

ដើម្បីទទួលបាន ប្រាក់កម្ចី

របាយការណ៍ថ្មីៗ

មើលទាំងអស់ ➧

អ្នកជំនាញ ៖ ចង់មានសុវត្ថិភាពគណនីហិរញ្ញវត្ថុគប្បីបង្កើនប្រសិទ្ធភាពលេខសម្ងាត់ឱ្យបានរឹងមាំ

បទយកការណ៍, ហិរញ្ញវត្ថុ

• 09/04/2026

អ្នកជំនាញឌីជីថល លើកទឹកចិត្តឱ្យប្រើអ៊ីនធឺណិតផ្ទាល់ខ្លួន ដើម្បីមានសុវត្ថិភាពជាងការប្រើ Wifi សាធារណៈ

បទយកការណ៍, ហិរញ្ញវត្ថុ

• 10/03/2026

អ្នកជំនាញ ណែនាំឱ្យចេះសន្សំប្រាក់ដើម្បីត្រៀមបង្កាទុកដោះស្រាយបញ្ហាដែលអាចកើតមានជាយថាហេតុ

បទយកការណ៍, ហិរញ្ញវត្ថុ

• 16/02/2026

ការដាំបន្លែជាលក្ខណៈគ្រួសារ ទទួលបានបន្លែសុវត្ថិភាពសម្រាប់ទទួលទានផង និងអាចរកចំណូលបានទៀត

ជំនួញ, បទយកការណ៍

• 20/11/2025

ចំណេះដឹងកសិកម្ម ៖ ងាយៗបច្ចេកទេសផលិតស្កររងូ សម្រាប់ផលិតមេជី និងមេចំណីសត្វ

ជំនួញ, បទយកការណ៍

• 19/11/2025

ដាំស្លឹកគ្រៃ លក់បានទាំងដើម ហើយយកស្លឹកចម្រាញ់ប្រេងលក់បានទៀត

ជំនួញ, បទយកការណ៍

• 18/11/2025

ស្វែងយល់ពីបច្ចេកទេសងាយៗក្នុងការផលិតថ្នាំពុលធម្មជាតិសម្រាប់ការពារដំណាំយកស្លឹកពីសត្វល្អិត

ជំនួញ, បទយកការណ៍

• 17/11/2025

Khmer Insider ជាកម្មវិធីវីដេអូឯកសារមួយដែលបង្កើតឡើងដើម្បីបំផុសគំនិតយុវជន

បទយកការណ៍, អាជីវកម្មថ្មី និងនវានុវត្ត

• 16/10/2024

Khmer Insider ជាកម្មវិធីវីដេអូឯកសារមួយដែលបង្កើតឡើងដើម្បីបំផុសគំនិតយុវជនឲ្យក្លាហានចាប់យកក្តីស្រមៃ ឬចាប់អារម្មណ៍លើការបង្កើតអាជីវកម្មថ្មីៗជាមួយគំនិត ទុន និងឱកាសទីផ្សារផ្សេងៗ

អាជីវកម្មយកសំបុកត្រចៀកកាំក្នុងស្រុកកំពុងមានទីផ្សារ

ជំនួញ, បទយកការណ៍

• 15/12/2023

គ្រាន់តែឮពាក្យថា សំបុកត្រចៀកកាំ ភាគច្រើនគេតែងតែគិតពីរសជាតិ និងគុណតម្លៃចំពោះសុខភាពដែលទទួលបានពីការទទួលទានភេសជ្ជៈ ឬអាហារដែលចម្រាញ់ចេញពីសំបុកត្រចៀកកាំ។

ព័ត៌មានទូទៅ

មើលទាំងអស់ ➧

កសិករគួរផ្លាស់ប្តូរផ្នត់គំនិតក្នុងការធ្វើកសិកម្មបែបប្រពៃណី ដើម្បីជៀសវាងខាតបង់ពីមួយឆ្នាំទៅមួយឆ្នាំ

ព្រឹត្តិការណ៍, សេដ្ឋកិច្ច

• 21/05/2026

ការធ្វើកសិកម្មជារបរប្រពៃរបស់ពលរដ្ឋតាំងពីបុរាណកាលតៗគ្នារហូតមកទល់បច្ចុប្បន្ន ហើយពលរដ្ឋជាច្រើនមិនបានចាប់អារម្មណ៍លើខ្ទង់ចំណាយថ្លៃដើមផលិតធៀបទៅនឹងចំណូលពេលប្រមូលផលនោះឡើយ

ប្រធានាធិបតីរុស្ស៊ី លោក Vladimir Putin និងប្រធានាធិបតីចិន លោក Xi Jinping ចុះហត្ថលេខាលើឯកសារជាង ៤០

ព្រឹត្តិការណ៍, សេដ្ឋកិច្ច

• 21/05/2026

រុស្ស៊ី និងចិន បានចុះហត្ថលេខាលើឯកសារជាង ៤០ ទាក់ទងនឹងសេដ្ឋកិច្ច ថាមពល ការដឹកជញ្ជូន និងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិ បន្ទាប់ពីមានកិច្ចពិភាក្សារវាង លោក Vladimir Putin និង លោក Xi Jinping នៅទីក្រុងប៉េកាំង កាលពីថ្ងៃពុធ សប្ដាហ៍នេះ

រយៈពេល១៣ឆ្នាំ ពន្ធដារបង្កើនការប្រមូលចំណូលពីជាង ៧០០លានដុល្លារ ដល់ ៣,៥៧ពាន់លានដុល្លារ

Top News, ព្រឹត្តិការណ៍, សេដ្ឋកិច្ច

• 21/05/2026

ក្នុងរយៈពេល១៣ឆ្នាំកន្លងមកនេះ ពន្ធដារ បានបង្កើនការប្រមូលចំណូលពីប្រមាណជាង៧០០លានដុល្លារអាម៉េរិក ដល់ជាង ៣,៥៧ពាន់លានដុល្លារអាម៉េរិក ដោយបានរួមចំណែកដល់ការកសាងសេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជាឱ្យកាន់តែរីកចម្រើនឡើង

ប្រវត្តិសាស្ត្រថ្មី ! ស៊ុយអែតបញ្ជាទិញនាវាចម្បាំងធុនធំពីបារាំងក្នុងទំហំទឹកប្រាក់ ៤.២ពាន់លានដុល្លារ

ព្រឹត្តិការណ៍, អាជីវកម្មថ្មី និងនវានុវត្ត

• 21/05/2026

រដ្ឋាភិបាលស៊ុយអែត បានសម្រេចបញ្ជាទិញនាវាចម្បាំងធុនធំ (Frigate) ប្រភេទ FDI (Frégate de Défense et d’Intervention) ចំនួន ៤ គ្រឿង ពីក្រុមហ៊ុនបារាំងក្នុងតម្លៃសរុបប្រមាណជា ៤.២ ពាន់លានដុល្លារអាម៉េរិក

អង្គការសហប្រជាជាតិ ៖ ជម្លោះនៅមជ្ឈិមបូព៌ារំខានដល់កំណើនសេដ្ឋកិច្ចពិភពលោក

ព្រឹត្តិការណ៍, សេដ្ឋកិច្ច

• 21/05/2026

អង្គការសហប្រជាជាតិបានកាត់បន្ថយការព្យាករណ៍របស់ខ្លួនសម្រាប់កំណើនសេដ្ឋកិច្ចពិភពលោក ដោយលើកឡើងពីការរំខាននៃសង្គ្រាមនៅមជ្ឈិមបូព៌ា

កម្ពុជាជំរុញឱ្យមានកិច្ចសហប្រតិបត្តិការសេដ្ឋកិច្ចស៊ីជម្រៅ អំឡុងពេលពិភពលោកកំពុងប្រឈមនឹងភាពមិនប្រាកដប្រជា

ព្រឹត្តិការណ៍, សេដ្ឋកិច្ច

• 21/05/2026

កម្ពុជាបានជំរុញឱ្យមានកិច្ចសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិកាន់តែរឹងមាំ និងការប្តេជ្ញាចិត្តឡើងវិញចំពោះពហុភាគីនិយម ខណៈភាពតានតឹងភូមិសាស្ត្រនយោបាយកំពុងកើនឡើងកម្តៅ និងឱនភាពសេដ្ឋកិច្ចកសល នៅតែបន្តដាក់បន្ទុកលើសេដ្ឋកិច្ចប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍន៍ និងទស្សនវិស័យកំណើនសេដ្ឋកិច្ចសកល

ស្វែងយល់ពីនីតិវិធី និងឯកសារត្រៀម ដើម្បីកែតម្រូវលើប្លង់រឹងដែលខុសឈ្មោះ ឬអក្ខរាវិរុទ្ធ

ព្រឹត្តិការណ៍, អចលនទ្រព្យ

• 20/05/2026

នីតិវិធីដើម្បីកែតម្រូវឈ្មោះដែលខុសនៅលើប្លង់រឹង សាមីខ្លួនត្រូវយកឯកសារផ្លូវការទៅដាក់ពាក្យស្នើសុំកែតម្រូវឈ្មោះនៅការិយាល័យរៀបចំដែនដី នគរូបនីយកម្ម សំណង់ និងសុរិយោដីស្រុក/ខណ្ឌ ឬក៏មន្ទីររាជធានី/ខេត្ត