ភ្នំពេញ ៖ ក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានខែចុងក្រោយនេះ សម្រាប់ការបង្ករបង្កើនផលដំណាំស្រូវរបស់ប្រជាកសិករបានជួបប្រទះនឹងបញ្ហាជាច្រើនដែលអាចបណ្តាលឱ្យប៉ះពាល់ដល់ទិន្នផលធ្លាក់ ឬឈានដល់ការខាតបង់ បង្កមកពីហ្វូងសត្វចង្រៃដូចជា ពពួករុយ ស និងដង្កូវ ហ្វូង ។ ក្រៅពីនេះ ដំណាំស្រូវនៅតំបន់ខ្លះក៏ជួបនឹងបញ្ហា អុចត្នោត ដែលជាជំងឺចម្បងមួយ ដែលអាចបង្កឱ្យមានផលប៉ះពាល់យ៉ាងខ្លាំងទៅលើទិន្នផលស្រូវ ទាំងផ្នែកបរិមាណ និងគុណភាពផងដែរ។ ហេតុនេះហើយ ទើបអ្នកជំនាញកសិកម្មបានសិក្សា និងចងក្រងជាឯកសារ សម្រាប់ធ្វើការផ្សព្វផ្សាយពីចំណុចសំខាន់ៗនៃជំងឺប្រភេទនេះ ដោយបង្ហាញពីផលប៉ះពាល់ និងវិធានការគ្រប់គ្រង ដែលកសិករគួរយល់ដឹង។  

យោងតាមឯកសារផ្សព្វផ្សាយដែលចេញដោយក្រសួងកសិកម្ម រុក្ខាប្រមាញ់ និងនេសាទ បានបង្ហាញថា ជំងឺអុចត្នោត ជាប្រភេទជំងឺមួយប្រភេទដែលកើតឡើងភាគច្រើនទៅលើស្រែ ស្ថិតនៅតាមតំបន់ងាយទទួលរងភាពរាំងស្ងួត ស្រែដែលធ្លាប់ខ្វះជាតិអាសូត ផូស្វ័រ និងប៉ូតាស្យូម ដីស្រែដែលមានប្រព័ន្ធបញ្ចេញបញ្ចូលទឹកមិនល្អ និងមានការគ្រប់គ្រងមិនបានត្រឹមត្រូវ។

ជំងឺនេះ អាចកើតឡើងនៅគ្រប់ដំណាក់កាលលូតលាស់ និងគ្រប់ផ្នែកទាំងអស់នៃដំណាំស្រូវ ជាពិសេសនៅដំណាក់កាលបែកគុម្ព ដោយរោគសញ្ញានៃជំងឺនេះត្រូវបានមើលឃើញយ៉ាងច្បាស់នៅលើស្លឹកស្រូវមានស្នាមពណ៌ខ្មៅជារង្វង់មូលតូចៗ ហើយប្រែទៅជាពណ៌ស្វាយប្រផេះ ។ ស្នាមទាំងនេះមានរាងជារង្វង់មូល ឬមូលទ្រវែងដោយមានពណ៌ត្នោតស្រាល ឬពណ៌ប្រផេះនៅចំណុចកណ្ដាល និងពណ៌ក្រហមប្រផេះតាមគែមរង្វង់នៃស្នាមជំងឺ។

ក្រៅពីស្លឹក កួរស្រូវ ក៏អាចកើតជំងឺអុចត្នោតបានដែរ ដោយផ្នែកដែលកើតជំងឺមានលក្ខណៈស្វិត និងស្មែងនៃកកួរមានស្នាមអុតទ្រវែង ពណ៌ប្រផេះ ពណ៌ខ្មៅ ឬស្លេកពណ៌ ដែលជំងឺនៅលើស្មែងតូចៗនេះនាំឱ្យការដាក់គ្រាប់មិនពេញលេញ ហើយគ្រាប់ស្រូវក៏ត្រូវបាត់បង់គុណភាព ព្រោះគ្រាប់ដែលកើតជំងឺនេះហើយវាមានពណ៌ខ្មៅ ឬប្រផេះស្រអាប់។ តាមការប៉ាន់ប្រមាណពីការបាត់បង់ទិន្នផលបណ្ដាលមកពីជំងឺនេះអាចមានរហូតដល់ ៥០ភាគរយ ក្នុងករណីបំផ្លាញធ្ងន់ធ្ងរ។

ចំពោះភ្នាក់ងារចម្លងជំងឺអុចត្នោតអាចរស់រានមានជីវិតលើចំបើង ជញ្ជ្រាំងស្រូវ ស្មៅ និងគ្រាប់ពូជដែលមានជំងឺ ហើយការមិនផ្លាស់ប្ដូរពូជ និងការប្រើពូជមានគុណភាពមិនល្អក៏អាចបណ្ដាលឱ្យកើតជំងឺនេះរីកសាយភាយផងដែរ។ ដោយឡែក ជំងឺអុចត្នោតដែលមាននៅក្នុងស្រែក៏អាចបណ្ដាលមកពីកត្តាមួយចំនួនដែលកសិករមិនបានប្រើប្រាស់ជី ឬការដាំដុះនៅលើដីខ្សាច់ ដីខ្វះជីជាតិ ការប្រើសារធាតុសរីរាង្គហួសកំណត់ ឬការផ្គត់ផ្គង់ទឹកមិនគ្រប់គ្រាន់ចំពោះស្រូវពង្រោះជាដើម។

ក្នុងករណីដំណាំស្រូវមានការបំផ្លាញខ្លាំងនៅរដូវមុនៗ កសិកចាំបាច់ត្រូវប្រើពូជថ្មីដើម្បីដាំនៅរដូវបន្ទាប់ ហើយគេក៏អាចកាត់បន្ថយការកើតជំងឺអុចត្នោតបានតាមរយៈការកែប្រែជីជាតិដីដោយប្រើសារធាតុសរីរាង្គ និងការប្រើជីគីមីបានត្រឹមត្រូវផ្ទាល់តែម្ដង។ ក្រៅពីនេះ គេក៏អាចប្រើប្រាស់ថ្នាំសម្លាប់ផ្សិត ដូចជា Carbendazim សម្រាប់ការពារជំងឺនេះ តាមរយៈការយកគ្រាប់ពូជដាក់ត្រាំងទឹកក្ដៅ ៥០អង្សាសេរយៈពេល ១០នាទីជាមួយថ្នាំផ្សិត មុនយកទៅដាំក៏ជាជម្រើសមួយល្អផងដែរ។

សម្រាប់ស្រែដែលមានការបំផ្លាញដោយជំងឺអុចត្នោត កសិករគួរតែសម្អាតស្រែដោយប្រុងប្រយ័ត្ន ឬដុតសំណល់ផ្សេងៗ និងសម្អាតស្មៅនៅក្នុងស្រែ ក៏ដូចជានៅតាមភ្លឺស្រែឱ្យបានស្អាត៕