បរទេស ៖ យោងតាមប្រភពព័ត៌មានពី Oil Price បានលើកឡើងថា សង្គ្រាមរវាងរុស្ស៊ី-អ៊ុយក្រែងនៅឆ្នាំ២០២២ បានបង្កភាពចលាចលក្នុងទីផ្សារថាមពល ដែលបណ្តាលឲ្យតម្លៃប្រេងឡើងថ្លៃដល់ ១០០ ដុល្លារក្នុងមួយបារ៉ែល ដែលជាកម្រិតខ្ពស់បំផុតក្នុងរយៈពេល ៨ឆ្នាំ។

ក្នុងអំឡុងពេលដែលតម្លៃប្រេងឡើងថ្លៃ ក្រុមហ៊ុន​ប្រេង​បាន​បង្កើន​ប្រាក់​ចំណេញ​របស់​ខ្លួន​ទ្វេ​ដង ហើយ​សេដ្ឋកិច្ច​នៃ​ប្រទេស​ផលិត​ប្រេង​ធំ​បំផុត​ក្នុង​ពិភពលោក​ទទួល​បាន​ការ​ជំរុញ​យ៉ាង​ខ្លាំង។ កាលពីឆ្នាំ២០២៣ កន្លងទៅនេះ ប្រទេសចំនួន ៥ បានក្លាយជាអ្នកផលិតប្រេងកំពូលរបស់ពិភពលោក។

១. សហរដ្ឋអាម៉េរិក៖ យោងតាមទិន្នន័យចុងក្រោយពីរដ្ឋបាលព័ត៌មានថាមពលរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក (EIA) បានឱ្យដឹងថា សហរដ្ឋអាមេរិកកំពុងផលិតប្រេងឆៅច្រើនជាង ១៣ លានបារ៉ែលក្នុងមួយថ្ងៃ ដែលច្រើនជាងប្រទេសផ្សេងៗទៀត ហើយកំពុងឆ្ពោះទៅរកការកើនឡើងជាបន្តបន្ទាប់ក្នុងរយៈពេលខ្លី និងមធ្យម។

លោក Jim Burkhard ប្រធានផ្នែកស្រាវជ្រាវទីផ្សារប្រេង និងថាមពលនៅ S&P Global Commodity Insights បាននិយាយថា សហរដ្ឋអាមេរិកមិនត្រឹមតែជាអ្នកផលិតប្រេងច្រើនជាងប្រទេសផ្សេងទៀតនោះទេ ប៉ុន្តែផលិតផលប្រេងរួមមាន ប្រេងឆៅ ផលិតផលចម្រាញ់ និងឧស្ម័នធម្មជាតិ ដែលខ្លួនកំពុងនាំចេញគឺមានបរិមាណជិតស្មើផលិតកម្មសរុបរបស់អារ៉ាប៊ីសាអូឌីត និងរុស្ស៊ី។

២. អារ៉ាប៊ីសាអូឌីត៖ ក្នុងនាមជាមេដឹកនាំនៃក្រុមប្រទេសផលិតប្រេង OPEC និង OPEC+ អារ៉ាប៊ីសាអូឌីត គឺជាប្រទេសផលិតប្រេងធំជាងគេទី២ នៅលើពិភពលោកក្នុងឆ្នាំ ២០២៣។ ការផលិតប្រេងឆៅរបស់អារ៉ាប៊ីសាអូឌីតជាមធ្យមប្រហែល ១០,២ លានបារ៉ែលក្នុងមួយថ្ងៃក្នុងឆមាសទីមួយនៃឆ្នាំ២០២៣ ប៉ុន្តែចាប់តាំងពីខែកក្កដាមក អារ៉ាប៊ីសាអូឌីតបានអនុវត្តវិធានការកាត់បន្ថយផលិតកម្មដោយស្ម័គ្រចិត្តបន្ថែមចំនួន ១ លានបារ៉ែលក្នុងមួយថ្ងៃ។ ដូចនេះ ផលិតកម្មរបស់អារ៉ាប៊ីសាអូឌីតបានធ្លាក់ចុះមកនៅត្រឹម ៩ លានបារ៉ែលក្នុងមួយថ្ងៃក្នុងឆមាសទីពីរនៃឆ្នាំ២០២៣។ គោលបំណងនៃការកាត់បន្ថយរបស់អារ៉ាប៊ីសាអូឌីត គឺដើម្បីរក្សាស្ថិរភាពទីផ្សារប្រេង។

៣. រុស្ស៊ី ៖ ក្នុងនាមជាដៃគូដ៏សំខាន់របស់អារ៉ាប៊ីសាអូឌីតនៅក្នុងសម្ព័ន្ធភាព OPEC+ គេជឿថា រុស្ស៊ីកំពុងផលិតប្រេងឆៅប្រហែល ៩ លានបារ៉ែលក្នុងមួយថ្ងៃ។ បន្ទាប់ពីខ្លួនបានឈ្លានពានអ៊ុយក្រែន រុស្ស៊ីបាននិយាយថា ខ្លួននឹងមិនផ្តល់ព័ត៌មានលម្អិតអំពីវិស័យប្រេង និងផលិតកម្មរបស់ខ្លួននោះទេ ដើម្បីចៀសវាងពីលោកខាងលិចក្នុងការតាមដាន និងទប់ស្កាត់ការនាំចេញប្រេង ឬរឹតបន្តឹងចំណូលប្រេងរបស់រុស្ស៊ី។ កាលពីដើមខែធ្នូកន្លងទៅនេះ មានរបាយការណ៍លេចចេញមកថា រុស្ស៊ីបានសន្យាថានឹងផ្តល់ព័ត៌មានស្តីពីការផលិត ស្តុកទុក និងទិន្នផលប្រេងឥន្ធនៈរបស់ខ្លួនដល់ភ្នាក់ងាររាយការណ៍តម្លៃ និងអង្គការនានាដែលតាមដានលំហូរប្រេងបន្ទាប់ពីអង្គការ OPEC+ បានស្នើសុំឱ្យទីក្រុងម៉ូស្គូមានតម្លាភាពបន្ថែមទៀតក្នុងការអនុលោមតាមវិធានការកាត់បន្ថយនេះ។ នៅក្នុងកិច្ចប្រជុំចុងក្រោយរបស់ OPEC+ រុស្ស៊ីបាននិយាយថា ខ្លួននឹងខិតខំកាត់បន្ថយការនាំចេញបន្ថែមទៀតឲ្យដល់ ៥ សែនបារ៉ែលក្នុងមួយថ្ងៃក្នុងត្រីមាសទីមួយនៃឆ្នាំ ២០២៤ នេះ ដោយកាត់បន្ថយប្រេងឆៅ ៣ សែនបារ៉ែលក្នុងមួយថ្ងៃ និង ២ សែនបារ៉ែលក្នុងមួយថ្ងៃនៃផលិតផលចម្រាញ់។

៤. កាណាដា ៖ ស្របពេលដែលរុស្ស៊ី និងអារ៉ាប៊ីសាអូឌីតកំពុងកាត់បន្ថយការផ្គត់ផ្គង់ទៅកាន់ទីផ្សារ អាម៉េរិកខាងជើងកំពុងបង្កើនផលិតកម្មរបស់ខ្លួន។ កាល​ពី​ឆ្នាំ២០២២ ផលិតកម្ម​ប្រេង​របស់​​កាណាដា​បាន​ឡើង​ដល់​កំណត់ត្រា​ចំនួន ៤,៨៦ លាន​បារ៉ែល​ក្នុង​មួយ​ថ្ងៃ​។ ឥឡូវនេះ អ្នកវិភាគរំពឹងថាទិន្នផលអាចនឹងកើនឡើងនៅឆ្នាំ២០២៣ ២០២៤ និង ២០២៥ ហើយផលិតកម្មប្រេងឆៅរបស់កាណាដាត្រូវបានកំណត់ថានឹងកើនឡើង ៨ ភាគរយនៅឆ្នាំ២០២៥ ។

៥. អ៊ីរ៉ាក់ ៖ ប្រទេសអ៊ីរ៉ាក់ ដែលជាប្រទេសផលិតប្រេងធំជាងគេទីពីររបស់អង្គការ OPEC និងជាប្រទេសផលិតប្រេងធំជាងគេទី ៥ នៅលើពិភពលោកក្នុងឆ្នាំ២០២៣ ជាមួយនឹងទិន្នផលជាមធ្យមប្រហែល ៤,៣ លានបារ៉ែលក្នុងថ្ងៃ។ ទោះបីជាបច្ចុប្បន្ននេះ តំបន់ប្រេងភាគច្រើនរបស់អ៊ីរ៉ាក់កំពុងដំណើរការផលិតក៏ដោយ ប៉ុន្តែប្រទេសនេះប្រឈមនឹងបញ្ហាដូចជា អស្ថិរភាពនយោបាយ ការគំរាមកំហែងផ្នែកសន្តិសុខ និងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធមានកម្រិតបានរារាំងផលិតកម្មអ៊ីរ៉ាក់មិនឱ្យកើនឡើងច្រើនការរំពឹងទុក។ យ៉ាងណាមិញ លទ្ធភាពដែលផលិតកម្មអ៊ីរ៉ាក់អាចកើនឡើងនាពេលអនាគត ដោយសារការសាយភាយនៃបច្ចេកវិទ្យាផលិតថ្មីៗ។ ប្រសិនបើអ៊ីរ៉ាក់គ្រប់គ្រងការផលិតប្រេងកាន់តែច្រើនក្នុងតម្លៃទាបជាងប្រទេសផ្សេងទៀត នោះប្រេងដែលមានតម្លៃថ្លៃនឹងមានតម្រូវការតិច៕