បរទេស៖ យោងតាមប្រភពពី Yahoo!Finance បានលើកឡើងថា បន្ទាប់ពីសេដ្ឋកិច្ចពិភពលោកបានស្ទុះងើបឡើងវិញពីការរាតត្បាតនៃជំងឺកូវីដ-១៩ ឧស្សាហកម្មពេជ្រមានភាពរីកចម្រើនជាបន្តបន្ទាប់ ដោយសារការកើនឡើងនៃតម្រូវការរបស់អ្នកប្រើប្រាស់សម្រាប់គ្រឿងអលង្ការពេជ្រ។

កាលពីឆ្នាំ២០២២ ទីផ្សារពេជ្រពិភពលោកមានតម្លៃ ១០០,៤ ពាន់លានដុល្លារ ជាមួយនឹងការព្យាករណ៍ដែលបង្ហាញពីការកើនឡើងដល់ ១៥៥,៥ ពាន់លានដុល្លារនៅឆ្នាំ២០៣២ ។ ខាងក្រោមនេះគឺជាប្រទេសដែលផលិតពេជ្រកំពូលទាំង ៥ របស់ពិភពលោក៖

១. រុស្ស៊ី៖ ជាមួយនឹងផលិតកម្មពេជ្រប្រចាំឆ្នាំជាមធ្យម  ៤០,១ លានការ៉ាត់ រុស្ស៊ីមានអណ្តូងរ៉ែពេជ្រធំជាងគេចំនួន ៥ ក្នុងចំណោមអណ្តូងរ៉ែទាំង ១០ របស់ពិភពលោក ហើយផលិតពេជ្រច្រើនជាងគេបំផុតនៅលើពិភពលោក។ Alrosa ដែលជាក្រុមហ៊ុនរុករករ៉ែដ៏ធំបំផុតនៅក្នុងផលិតកម្មពេជ្ររបស់រុស្ស៊ីគ្រប់គ្រងដោយរដ្ឋ និងមើលការខុសត្រូវលើប្រតិបត្តិការសំខាន់ៗនៅក្នុងតំបន់ Sakha (Yakutia) និងតំបន់ Arkhangelsk។ វិធីសាស្រ្តរបស់រុស្ស៊ី គឺការបញ្ចូលគ្នានូវប្រតិបត្តិការទ្រង់ទ្រាយធំជាមួយនឹងយុទ្ធសាស្រ្តទីផ្សារដ៏ខ្លាំងក្លា ដើម្បីផ្តោតលើការបង្កើនឥទ្ធិពលនៅក្នុងទីផ្សារ។ ការវិនិយោគរបស់រុស្ស៊ីលើហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ និងបច្ចេកវិទ្យារុករករ៉ែបានជួយសម្រួលដល់ការទាញយកធនធានទាំងនោះប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាព។ កាលពីឆ្នាំ ២០២២ ការនាំចេញពេជ្រប្រចាំឆ្នាំរបស់រុស្ស៊ីមានតម្លៃ ៤,៦៥ ពាន់លានដុល្លារ។

២. បុតស្វាណា៖ ជាមួយនឹងផលិតកម្មពេជ្រប្រចាំឆ្នាំជាមធ្យម ២២,៤ លានការ៉ាត់ បុតស្វាណាបានប្រើប្រាស់ធនធានពេជ្ររបស់ខ្លួនទៅជាមូលដ្ឋានគ្រឹះនៃកំណើនសេដ្ឋកិច្ច។ ភាពជាដៃគូយុទ្ធសាស្ត្រនៅក្នុងឧស្សាហកម្មពេជ្របានធ្វើឲ្យអណ្តូងរ៉ែនៅបុតស្វាណា ក្លាយជាអណ្តូងរ៉ែដែលមានជាងគេមួយរបស់ពិភពលោកដូចជា Orapa និង Jwaneng ដែលត្រូវប្រើប្រាស់ដោយក្រុមហ៊ុន De Beers ។ របាយការណ៍ពីរ៉យទ័របានបង្ហាញថា ជាមួយនឹងការសហការដ៏យូរអង្វែងរបស់ខ្លួនជាមួយ De Beers បុតស្វាណាអាចរកប្រាក់ចំណូលច្រើនពីវិស័យពេជ្រ។ ក្រុមហ៊ុន Debswana Diamond គឺជាក្រុមហ៊ុនបណ្តាក់ទុនរួមគ្នាក្រោមការសហការរវាងភាគីទាំងពីរ ដែលត្រូវបានបង្កើតឡើងជាងហាសិបឆ្នាំមុន។ កាលពីឆ្នាំ ២០២២ ការនាំចេញពេជ្រប្រចាំឆ្នាំរបស់បុតស្វាណាមានតម្លៃ ៧,៤ ពាន់លានដុល្លារ។

៣. កាណាដា៖ ជាមួយនឹងផលិតកម្មពេជ្រប្រចាំឆ្នាំជាមធ្យម ១៧,៨ លានការ៉ាត់ ការជីកយករ៉ែរបស់កាណាដាប្រកបដោយការទទួលខុសត្រូវ និងទំនើប។ កាណាដាប្រកាន់ខ្ជាប់នូវកិច្ចព្រមព្រៀងជាមួយក្រុមជនជាតិដើមភាគតិច និងទំនួលខុសត្រូវផ្នែកបរិស្ថាន ដែលធាតុផ្សំដ៏សំខាន់នៃវិស័យពេជ្ររបស់ប្រទេស។ ការប្រកាន់ខ្ជាប់ទាំងនេះគឺដើម្បីធានាថាការទាញយករ៉ែប្រកបដោយស្តង់ដារ និងសីលធម៌ខ្ពស់បំផុត។ កាលពីឆ្នាំ ២០២២ ការនាំចេញពេជ្រប្រចាំឆ្នាំរបស់កាណាដាមានតម្លៃ ២,៨៨ ពាន់លានដុល្លារ ហើយប្រទេសនេះក៏ជាអ្នកនាំចូលពេជ្រដ៏សំខាន់ផងដែរ ដោយសារតម្រូវការប្រើប្រាស់ក្នុងស្រុក។

៤. សាធារណរដ្ឋប្រជាធិបតេយ្យកុងហ្គោ (DRC)៖ ជាមួយនឹងផលិតកម្មពេជ្រប្រចាំឆ្នាំជាមធ្យ ១៣,២ លានការ៉ាត់ កុងហ្គោនៅតែជាប្រទេសមួយក្នុងចំណោមប្រទេសក្រីក្របំផុតមួយនៅលើពិភពលោក ទោះបីជាប្រទេសអំណោយផលដោយធនធានធម្មជាតិក៏ដោយ។ ទន្ទឹមនឹងនេះ កុងហ្គោប្តេជ្ញាចិត្តដោះស្រាយបញ្ហាប្រឈមនានាដែលទាក់ទងនឹងជម្លោះពេជ្រ តាមរយៈកំណែទម្រង់បទប្បញ្ញត្តិ។ យ៉ាង​ណា​មិញ វិស័យ​រុករក​រ៉ែ​ពេជ្រ​របស់កុងហ្គោគឺ​មិន​មាន​ការ​គ្រប់​គ្រង​ត្រឹមត្រូវនោះទេ។

៥. អាហ្វ្រិកខាងត្បូង៖ ជាមួយនឹងផលិតកម្មពេជ្រប្រចាំឆ្នាំជាមធ្យម ៨,៩៨ លានការ៉ាត់ ឧស្សាហកម្មពេជ្ររបស់អាហ្រ្វិកខាងត្បូងមានអណ្តូងរ៉ែដំណើរការជាប្រវត្តិសាស្ត្រ Kimberley និងអណ្តូងរ៉ែសកម្ម Venetia។ វិស័យពេជ្ររបស់អាហ្វ្រិកខាងត្បូងបានវិវត្តន៍តាំងពីការរកឃើញអណ្តូងរ៉ែ Kimberley ទៅជាការជីកយករ៉ែកម្រិតជ្រៅដ៏ទំនើបដូចជា អណ្តូងរ៉ែ Finsch និង Cullinan ជាដើម។ ជារៀងរាល់ឆ្នាំ អាហ្រ្វិកខាងត្បូងនាំចេញពេជ្រជាមធ្យមមានតម្លៃជាង ១ ពាន់លានដុល្លារ ដោយជាប់ចំណាត់ថ្នាក់ក្នុង កំពូលទាំង ៥ របស់ពិភពលោក។ លើសពីនេះ អាហ្វ្រិកខាងត្បូងប្តេជ្ញាចិត្តក្នុងការធានាថា ឧស្សាហកម្មរុករករ៉ែពេជ្ររបស់ខ្លួនមិនត្រឹមតែរួមចំណែកយ៉ាងសំខាន់ដល់សេដ្ឋកិច្ច និងវឌ្ឍនភាពបច្ចេកវិទ្យាប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងប្រកាន់ខ្ជាប់នូវស្តង់ដារការជីកយករ៉ែប្រកបដោយក្រមសីលធម៌ផងដែរ៕