ភ្នំពេញ ៖ ជាការពិតណាស់ នៅក្នុងសង្គមគ្រួសារមួយ ប្រសិនបើមិនចេះទុកដាក់នូវប្រាក់ចំណូល-ចំណាយ មិនចេះសន្សំ មានន័យថា មិនចេះគ្រប់គ្រងហិរញ្ញវត្ថុនោះទេ នឹងអាចជួបប្រទះជាមួយបញ្ហាកង្វះថវិកានៅក្នុងគ្រួសារនៅថ្ងៃណាមួយដោយជៀសមិនផុតជាមិនខាន។ ដូច្នេះ ដើម្បីបញ្ចៀសនូវបញ្ហាហិរញ្ញវត្ថុក្នុងគ្រួសារ កសិករគួរស្វែងយល់ពីរបៀបនៃការគ្រប់គ្រងថវិកា ក៏ដូចជាបញ្ហាហិរញ្ញវត្ថុនៅក្នុងគ្រួសារទើបជារឿងដែលប្រសើរ។

លោក ឆាន់ តារា ជាកសិករដំាដំណាំចម្រុះ រួមមាន ស្វាយចន្ទី ទុរេន និងម្រេច នៅលើផ្ទៃដីសរុបចំនួន ៣ហិកតា ស្ថិតក្នុងស្រុកមេមត់ ខេត្តត្បូងឃ្មុំ បានឱ្យដឹងថា ចំណូលបានពីទិន្នផលដំណាំខាងលើ គ្រួសាររបស់លោកបានរបែងចែកមួយចំនួនសម្រាប់ទិញជី ចំណាយទិញប្រេង និងចំណាយផ្សេងៗពាក់ព័ន្ធនឹងការដាំដុះ និងថែទាំ ហើយមួយចំណែកទៀតទុកចំណាយលើថ្លៃអាហារប្រចាំថ្ងៃ ថ្លៃសិក្សារបស់កូន និងសម្លៀកបំពាក់ជាដើម ហើយក្រៅពីនេះលោកក៏បានដកប្រាក់មួយចំនួនសន្សំទុកដែរ ប៉ុន្តែសន្សំទុកនៅផ្ទះ មិនមែនសន្សំដោយយកទៅដាក់នៅធនាគារនោះទេ។

លោកបានបញ្ជាក់ថា ៖ ប្រាក់ចំណូលដែលបានពីការលក់ទិន្នផល គឺទទួលបានច្រើន ប៉ុន្តែបើយើងរីករាយនឹងទទួលយកមក ហើយមិនចេះទុកដាក់ និងបែងចែកឱ្យបានត្រឹមត្រូវទេ នោះប្រាកដណាស់ថា នៅរដូវក្រោយៗ អាចនឹងគ្មានលុយសម្រាប់ចំណាយលើការដាំដុះនោះទេ។ និយាយជារួម ជាត្រូវបែងចែកឱ្យច្បាស់នូវកញ្ចប់ថវិកាសម្រាប់ចំណាយទៅលើអ្វីខ្លះ ដើម្បីជៀសវាងសប្បាយចាយមុន ហើយអង្គុយយំនៅពេលក្រោយ។

លោក ឆេង​ ថុង ប្រធានក្រុមប្រឹក្សាភិបាលសហគមន៍ កសិកម្មសំបូរមានជ័យ មានប្រសាសន៍ថា ការពិតណាស់នៅក្នុងសង្គមគ្រួសារចាំបាច់ណាស់ត្រូវមានផែនការហិរញ្ញវត្ថុច្បាស់លាស់ ជៀសវាងកើតមានបញ្ហាណាមួយ ហើយមិនមានថវិកាសម្រាប់ចំណាយ ដូចជាមានជំងឺឈឺថ្កាត់ជាយថាហេតុ និងមានទុក្ខធុរៈផ្សេងៗដែលមិនបានដឹងមុន។

លោកបានបញ្ជាក់ថា ៖ សម្រាប់គ្រួសារកសិករក៏ត្រូវមានផែនការហិរញ្ញវត្ថុដែរ  ដូចជា ទី១,សម្រាប់គ្រួសារកសិករនៅជនបទ ដែលមិនសូវមានចំណូលច្រើន គួរចេះបែងចែកកញ្ចប់ចំណាយទិញអ្វីដែលចាំបាច់ ជាពិសេស កុំចំណាយលើសពីចំណូល។ ទី២, ក្រៅពីចេះគ្រប់គ្រងលើចំណូល-ចំណាយ កសិករក៏ត្រូវចេះដកទុកសន្សំផងដែរ ទុកគ្រាន់ដោះស្រាយបញ្ហានៅគ្រាមានអាសន្នណាមួយ។  ដោយឡែកចំណុចទី៣  បើមានចំណូលតិច ត្រូវជៀសឱ្យបានចំពោះការនិយមសម្ភារៈទំនើប ដូចជា ទូរសព្ទដៃ ឬម៉ូតូស៊េរីថ្មីជាដើម ជាពិសេស ការទិញសម្ភារៈដោយបង់រំលស់ក្រៅផ្លូវការ ហើយចំណុចទី៤ គឺជាចំណុចសំខាន់បំផុត ដែលត្រូវបង្រៀនកូនឱ្យចេះពីរបៀបលើការចាយវាយ បង្កើតទម្លាប់ឱ្យចេះស្សំសំចៃ កុំចេះតែទិញនេះទិញនោះមិនដឹងមុខ ដែលនាំឱ្យខាតបង់ថវិកាមិនដឹងខ្លួន។

ជាមួយគ្នានេះ កញ្ញា កែវ ធីតា ប្រធាននាយកដ្ឋានគ្រប់គ្រងសមិទ្ធផលសង្គមនៃគ្រឹះស្ថានមីក្រូហិរញ្ញវត្ថុ ចំរើន បានឱ្យដឹងថា ទាក់ទងនឹងវិធីសាស្រ្តសន្សំត្រូវបានធ្វើឡោះងផ្សេងៗគ្នា ដូចជាការសន្សំនៅផ្ទះដោយខ្លួនឯងដែលមានភាពងាយស្រួលនៅពេលមានតម្រូវការពេលណាគឺអាចយកដកទៅប្រើប្រាស់បានភ្លាមៗ ការសន្សំដោយលេងតុងទីនទទួលបានការប្រាក់ខ្ពស់ ប៉ុន្តែជាការសន្សំក្រៅផ្លូវការ និងការសន្សំជាមួយគ្រឹះស្ថានហិរញ្ញវត្ថុត្រូវការ ឬធនាគារ ដែលមានសុវត្ថិភាព។

កញ្ញាបានបន្តទៀតថា ៖ ការចេះសន្សំ គឺជាទង្វើល្អបំផុតសម្រាប់គ្រួសារ និងសូមលើកទឹកចិត្ត ប៉ុន្តែគួរប្ដូរពីការសន្សំក្រៅផ្លូវការដែលគ្មានសុវត្ថិភាព មកសន្សំជាមួយស្ថាប័នផ្លូវការ​ តាមរយៈគ្រឹះស្ថានធនាគារ ឬគ្រឹះស្ថានមីក្រូហិរញ្ញវត្ថុណាមួយ ដែលទទួលបានអត្ថប្រយោជន៍បន្ថែម ដូចជា ទី១.សាច់ប្រាក់នឹងកើនឡើងតាមរយៈអត្រាកាប្រាក់, ទី២.សាច់ប្រាក់របស់កសិករមានសុវត្ថិភាព មិនភ័យខ្លាចបាត់បង់ដោយប្រការណាមួយនោះឡើយ។

យ៉ាងណាក៏ដោយ កញ្ញា កែវ ធីតា បានផ្តល់ជាទស្សនទានថា ការចេះសន្សំគឺជារឿងសំខាន់ និងសូំលើកទឹកចិត្ត ប៉ុន្តែក៏ត្រូវពិចារណាទៅលើលំហូរនៃប្រាក់ចំណូលផងដែរ។ ទី១.ទាក់ទងចំណូល តើមានស្ថិរភាពរបៀបណា? មានសុខភាពហិរញ្ញវត្ថុហើយ ឬនៅ? ទី២​. បើប្រភពចំណូលមិនមានស្ថិរភាព កសិករគួរបង្កើតមុខរបរបន្ថែមដើម្បីបង្កើនចំណូល ហើយត្រូវបែងចែកលើការចំណាយ ពិសេសចំណាយចាំបាច់ និងមិនចាំបាច់។ ទី៣. ត្រូវចេះរើសកន្លែងសន្សំឱ្យបានត្រឹមត្រូវ ដូចជាសន្សំនៅធនាគារ និងមីក្រូហិរញ្ញវត្ថុ ដែលអាចធានាសុវត្ថិភាព និងទទួលបានកាប្រាក់ថែមទៀត។

សូមជម្រាបដែរថា ជាទូទៅសម្រាប់វិធីសាស្ត្រត្រូវបានអ្នកជំនាញហិរញ្ញវត្ថុ ណែនាំតាមរូបមន្ត (៥០+៣០+២០) មានន័យថា៥០% នៃប្រាក់ដែលរកបានទុកសម្រាប់ចំណាយចំាបាច់ ដូចជាអាហារហូបចុកប្រចាំថ្ងៃ ការសិក្សារបស់កូន និងការទិញថ្នាំសង្កូវជាដើម។ ដោយឡែក ៣០% សំដៅទៅលើការចង់បានតាមចំណង់ ដូចជាទិញសម្លៀកបំពាក់ ក៏ដូចជាចូលរួមកម្មពិធីអាពាហ៍ពិពាហ៍ ឬកម្មវិធីជប់លៀងផ្សេង ចំណែកឯ ២០%ទៀត ទុកសម្រាប់ការសន្សំ ជាពិសេសត្រូវបម្រុងទុក ជាពិសេសការធ្វើដំណាំកសិកម្មដែលទទួលបានចំណូលមិនទៀងទាត់តាមរដូវកាល៕ វិន ឈុនហ៊ាត