បរទេស៖​ យោងតាមប្រភពពី Weforum បង្ហាញថា មនុស្សយន្តមួយប្រភេទកំពុងឃ្លាំមើលសត្វភេនឃ្វីន ដើម្បីការពារពួកវាពីការផុតពូជ។ មនុស្សយន្តនេះមានឈ្មោះថា​ ECHO និងមានកម្ពស់ត្រឹមតែ ១ ម៉ែត្រប៉ុណ្ណោះ ដែលអាចចូលទៅជិតសត្វភេនឃ្វីនដោយមិនបំភ័យពួកវា។ បន្ទាប់មក វាប្រើស្កែនអេឡិចត្រូនិកមកលើភេនឃ្វីន ដើម្បីប្រមូលទិន្នន័យអំពីរបៀបដែលសត្វភេនឃ្វីនរស់នៅ។ មនុស្សយន្ត ECHO ជាផ្នែកមួយនៃគម្រោង ៣០ ឆ្នាំ ដើម្បីសិក្សាពីសត្វភេនឃ្វីនប្រភេទពូជ Emperor ដែលរស់នៅនៅទ្វីបអង់តាក់ទិក។ មិនត្រឹមតែប៉ុណ្ណោះ ECHO អាចត្រូវបានបញ្ជាពីចម្ងាយ និងមានកាមេរ៉ាអាចបង្វិលបាន ៣៦០ ដឺក្រេ ដែលងាយស្រួលសម្គាល់សត្វភេនឃ្វីន។ ECHO ត្រូវបានបង្កើតឡើងដោយមន្ទីរពិសោធន៍សត្វសមុទ្រ Woods Hole Oceanographic Institution (WHOI) ក្នុងរដ្ឋ Massachusetts ។

អ្នកវិទ្យាសាស្ត្របានចាត់ទុកសត្វភេនឃ្វីប្រភេទពូជ Emperor ជាពូជឆ្មាំដែលរស់នៅប្រចាំសមុទ្រខាងត្បូងចាយូរណាស់មកហើយ ហើយវាជាសត្វមំសាសីកំពូលមួយនៅក្នុងប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ី។ លើសពីនេះអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រចង់ដឹងថា តើការលូតលាស់រស់នៅរបស់សត្វភេនឃ្វីនអាចប្រាប់ពួកគេអំពីស្ថានភាពនៃមហាសមុទ្រភាគខាងត្បូងទាំងមូលដែរឬទេ?

Daniel Zitterbart អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រជាន់ខ្ពស់នៅ WHOI បាននិយាយថា ភេនឃ្វីនពូជ Emperor គឺជាឆ្មាំនៃមហាសមុទ្រភាគខាងត្បូង។ តាមរយៈទិន្នន័យពី ECHO បានបង្ហាញពីការរស់នៅរបស់ភេនឃ្វីននៅមហាសមុទ្រ ការហែល និងការរកចំណីរបស់ពួកវា រួមទាំងព័ត៌មានអំពីកន្លែងដែលពួកវាបានទៅ តើពួកវារកឃើញអាហារបានប៉ុន្មាន និងសកម្មភាពដែលពួកវាកំពុងធ្វើ។ ដូច្នោះហើយ ប្រសិនបើសត្វភេនឃ្វីនស្ថិតនៅក្នុងស្ថានភាពអាក្រក់ នោះប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ីនឹងកាន់តែអាក្រក់ដូចគ្នា។ សត្វភេនឃ្វីនអាចបង្ហាញអ្នកវិទ្យាសាស្រ្តអំពីសុខុមាលភាពនៃបរិស្ថាន និងស្ថានភាពមហាសមុទ្រភាគខាងត្បូង។ តាមរយៈការការពារសត្វភេនឃ្វីន Emperor គឹអ្នកវិទ្យាសាស្រ្តកំពុងការពារមហាសមុទ្រភាគខាងត្បូង ដើម្បីជួយកាត់បន្ថយការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ និងការរលាយផ្ទាំងទឺកកក។

ទន្ទឹមនឹងនេះ បម្រែបម្រួលអាកាសធាតុដែលបណ្ដាលមកពីមនុស្សកំពុងជះឥទ្ធិពលលើទ្វីបអង់តាក់ទិក ដែលបង្កឱ្យមានការរលាយទឹកកក និងការផ្លាស់ប្តូរជីវចម្រុះរបស់វា។ សត្វភេនឃ្វីនប្រភេទពូជ​ Emperor ជាប្រភេទសត្វភេនឃ្វីនដ៏ធំបំផុតរបស់ពិភពលោក និងរស់នៅផ្តាច់មុខក្នុងទ្វីបអង់តាក់ទិក ប៉ុន្តែភេទឃ្វីន ៩៨៥ ក្បាលកំពុងស្ថិតក្រោមការគំរាមកំហែង។

អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រនិយាយថា ប្រភេទសត្វនេះអាចនឹងត្រូវផុតពូជនៅឆ្នាំ ២១០០។  គួរឲ្យបញ្ជាក់ផងដែរថា​ សត្វភេនឃ្វីន Emperor ត្រូវបានចុះបញ្ជីជាប្រភេទសត្វជិតផុតពូជដោយមន្ទីរអភិរក្សត្រី និងសត្វព្រៃរបស់សហរដ្ឋអាមេរិកនៅខែតុលា ឆ្នាំ ២០២២ ដោយសារការប្រែប្រួលអាកាសធាតុបានគំរាមកំហែងដល់ទីជម្រក និងការរស់នៅរបស់ពួកវា។ ឥឡូវនេះ ក្រុមអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រកំពុងធ្វើការរួមគ្នា ដើម្បីព្យាយាមជួយសង្គ្រោះភេនឃ្វីនទាំងនេះពីស្ថានភាពដ៏អាក្រក់បំផុត៕