ភ្នំពេញ ៖ ស្វាយចន្ទី ជាដំណាំឧស្សាហកម្មមួយប្រភេទដែលបងប្អូនកសិករនិយមដាំនៅតាមខេត្តខុសៗគ្នា តែទាមទារឱ្យមានការថែទាំ និងបច្ចេកទេសក្នុងការដាំមិនខុសគ្នាប៉ុន្មានទេ។ ក្នុងនោះ ដើម្បីកាត់បន្ថយផលប៉ះពាល់ ក៏ដូចជាការខាតបង់លើដំណាំស្វាយចន្ទី កសិករត្រូវអនុវត្តនូវចំណុចសំខាន់ៗមួយចំនួនរាប់ចាប់ពីការជ្រើសរើសពូជ ការរៀបចំដី ការដាំដុះ ការថែទាំ ក៏ដូចជាការគ្រប់គ្រងសត្វល្អិតចង្រៃ និងជំងឺ។

ពាក់ព័ន្ធនឹងជ្រើសរើសពូជ ត្រូវផ្ចិតផ្ចង់តាំងពីចន្ទីចេញផ្កាដោយរើសយកដើមណាដែលមានចង្កោមផ្កាច្រើន ១០-៣០ចង្កោមក្នុងមួយម៉ែត្រការ៉េ ហើយក្នុងនោះមានទាំងផ្កាឈ្មោល ២០០-៣០០ផ្កា និងផ្កាទ្វេភេទ ៤០-៨០ផ្កាឡើងទៅ។ លុះពេលក្ដិប ត្រូវយកតែគ្រាប់ណាមានពណ៌ស៊ីជម្ពូ ដែលប្រែទៅជាបៃតង ហើយលូតលាស់ទៅជាពណ៌ប្រផេះ ឬពណ៌ត្នោតចាស់ ពិសេសគឺមានទម្ងន់ ៧-៩ក្រាម ក្នុង១គ្រាប់ ឬមាន ១២០-១៥០ គ្រាប់ក្នុង១គីឡូក្រាម។

បន្ទាប់មក គេយកគ្រាប់ទៅបណ្ដុះនៅចន្លោះខែកុម្ភៈ និងមេសា ដោយយកគ្រាប់ទៅត្រាំទឹក ហើយរើសយកតែគ្រាន់ណាដែលលិចក្នុងទឹកមកបណ្ដុះ ដោយផ្អាប់ទុកក្នុងបាវក្រចៅ ៤៨ម៉ោង និងស្រោចទឹករាល់ថ្ងៃរហូតដល់ដុះពន្លក។ យកគ្រាប់ដុះពន្លកទាំងនេះយកទៅកប់ក្នុងថង់ល្បាយដីដែលច្រកហើយ ស្រោចទឹកជាប្រចាំរហូតដល់កូនស្វាយចន្ទីដុះលូតលាស់ និងអាចយកទៅបំបៅបាននៅអាយុ ៤៥-៦០ថ្ងៃ។

សម្រាប់ការជ្រើសរើសមែកពូជសម្រាប់តវិញ យើងត្រូវយកត្រួយដែលមានអាយុយ៉ាងតិច ២ខែ ដែលជាត្រួយក្រពុំ គ្មានផ្កា មានពណ៌បៃតងចាស់ និងគ្មានជំងឺ ដោយកាត់ស្លឹកនៅត្រួយនោះចោលឱ្យអស់ ១-២សប្ដាហ៍មុនកាត់យកមកត។ ចំណែកការតត្រួយឬបំបៅនេះដែរ យើងត្រូវកាត់ចុងកូនទម្រចោល ទុកត្រឹម ១៥សង់ទីម៉ែត្រដោយរក្សាស្លឹកខាងក្រោម២គូរ។ ពុំគល់ដើមនេះជម្រៅ ៣-៥សង់ទីម៉ែត្រ ដោយចិត្តជារាងអក្សរ វី (V)ប្រវែង ៣-៥សង់ទីម៉ែត្រ។ យកត្រួយដែលចិត្តរួច ស៊កបញ្ចូលក្នុងគល់នេះ លៃយ៉ាងណាឱ្យស្រទាប់រំអិលនៃដើមទាំងត្រួតស៊ីគ្នា។

យកថង់ប្លាស្ទិករុំកន្លែងមុខតឱ្យតឹង ការពារជ្រាបទឹកចូល និងរុំឱ្យដល់ផុតចុងត្រួយ ហើយយកទៅដាក់កន្លែងម្លប់១៥ថ្ងៃរហូតដល់ត្រួយដុះទម្រុះថង់ ហើយកាត់កូនទម្រចេញ ឯថង់ប្លាកស្ទិកអាចកាត់ចេញនៅពេលបំបៅរួចប្រមាណ ៣-៤ខែ និងអាចយកទៅដាំបាន។

ចំណែកការរៀបចំដីវិញ កសិករត្រូវសម្អាតស្មៅ និងដើមឈើតូចធំចេញឱ្យអស់ ហើយជីករណ្ដៅទំហំ ៥០សង់ទីម៉ែត្រ បួនជ្រុង និងជម្រៅ ៥០សង់ទីម៉ែត្រដូចគ្នាដោយទុកចន្លោះគុម្ព និងចន្លោះជួរ ១០x១០ម៉ែត្រ ឬ១២ x ១២ម៉ែត្រសម្រាប់ដីក្រហម។ ចំណែកដីល្បាយខ្សាច់ យើងអាច​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​ជីករណ្ដៅទំហំ ១ម៉ែត្របួនជ្រុង និងជម្រៅ ១ម៉ែត្រ និងរក្សាចន្លោះជួរពី ៨ទៅ ១០ម៉ែត្រ ហើយត្រូវជីកទុកពី ១៥-២០ថ្ងៃ​ ដើម្បីកម្ចាត់កត្តាចង្រៃក្នុងដី។

ការដាំកូនស្វាយចន្ទី យើងគួរដាំនៅរដូវវស្សាចាប់ពីដើមខែមិថុនា ដោយការដាំត្រូវហែកថង់បណ្ដុះចេញ លៃយ៉ាងណាកុំឱ្យបែកដី រួចដាក់ចូលក្នុងរណ្ដៅថ្មមៗ ហើយយកដីលាយជីកំប៉ុស្តទៅលុបបំពេញរណ្ដៅ និងដោតបង្គោលចង់ទប់កូនចន្ទីកុំឱ្យដួលបាក់ដើម។ ក្រៅពីនេះ ត្រូវយកស្លឹកឈើ និងស្មៅ គ្របជុំវិញគល់ដំណាំដើម្បីរក្សាសំណើមដីដើម្បីឱ្យកូនចន្ទីរស់បានល្អ។ បន្ទាប់ពីដាំហើយ​ អ្វីដែលយើងគួរយកចិត្តទុកបាក់គឺការថែទាំស្វាយចន្ទីរួមមានការសម្អាតស្មៅជាប្រចាំដោយប្រើចប ឬម៉ាស៊ីនកាត់ស្មៅ។ ការគ្រប់គ្រងទឹកដែលយើងអាចជីដីជារង្វង់ជុំវិញគល់ដំណាំដើម្បីរក្សាទឹកទុកបានយូរ ការកាត់តាក់តែងមែក២ដងក្នុងមួយឆ្នាំដោយកាត់មែកគ្មានប្រយោជន៍ចោល។ ថែមលើនេះ យើងក៏អាចប្រើប្រាស់ជីដើម្បីជំនួយដើម ដែលកសិករអាចប្រើជាប្រភេទជីធម្មជាតិ និងជីគីមី និងការដាំដំណាំចន្លោះរងដូចជាសណ្ដែកដី ម្នាស់ និងបន្លែផ្សេងៗដើម្បីរក្សាសំណើមដី បង្កើនជីជាតិ និងរកចំណូលបន្ថែមផងដែរ។

ទន្ទឹមគ្នានេះដែរ ដំណាំស្វាយចន្ទីក៏អាចជួននឹងជំងឺនិងការបំផ្លាញផ្សេងៗដូចជា ការបំផ្លាញដើម មែក និងឫសដោយដង្កូវដួង ចៃ និងសត្វផ្សងេទៀត។ ឯជំងឺមានដូចជា រលួយគល់និងឫសដែលអាចធ្វើឱ្យមានស្នាមឆ្នូតនៅគល់ប្រែជាពណ៌ខ្មៅ ត្រួយនិងស្លឹកទៅជាស្រពោនងាប់ ចំណែកឫសក៏ឡើងខ្មៅរលួយ ដែលយើងអាចទប់ស្កាត់បានតាមរយៈការរៀបចំហាលដីឱ្យបានល្អ និងបន្ថយការប្រើប្រាស់ជីអាសូត។

ចុងក្រោយ ការប្រមូលភាគច្រើនចាប់ពីខែកុម្ភៈ ដល់មេសា-ឧសភា ដែលកសិករអាចទទួលបានផលទាំងផ្លែនិងគ្រាប់ ហើយយើងគួរទុកឱ្យផ្លែទុំជ្រុះទើបការប្រមូលផលមានគុណភាពល្អ ដោយគ្រាន់តែមួលផ្ដាច់សាច់ចេញ លាងទឹកឱ្យស្អាត ថ្លឹងលក់ភ្លាម ឬហាលទុក២-៣ថ្ងៃសិនទើបច្រកបាវលក់ក៏បាន៕