ភ្នំពេញ ៖ ត្រាវ ជាប្រភេទដំណាំមើម ដែលប្រជាកសិករខ្មែរនិយមដាំ ដោយសារតែដំណាំប្រភេទនេះអាចយកទៅច្នៃជាអាហារបានច្រើមុខ ទាំងការធ្វើម្ហូបក៏បាន ក៏ដូចជាបង្អែមក៏បាន។ ហេតុនេះហើយ ទើបអ្នកជំនាញកសិកម្មបានចងក្រងបច្ចេកទេសសំខាន់ៗក្នុងការដាំត្រាវរយៈពេលខ្លី និងអាចទទួលបានទិន្នផលខ្ពស់។

ត្រាវ ជារុក្ខជាតិមួយដែលគេអាចដាំបានស្ទើរតែគ្រប់ប្រភេទដី តែប្រភេទដីដែលត្រាវអាចដុះលូតលាស់បានល្អគឺប្រភេទដីធូរ ជ្រាបទឹកបានល្អ មានស្រទាប់ដាំដុះជ្រៅ ដូចជាដីល្បាចខ្សាច់ ដីល្បាប់មាត់ស្ទឹង ព្រែក ទន្លេ ឬដីក្រហមខ្ពង់រាប។ ក្រៅពីប្រភេទដី ត្រាវក៏ត្រូវការនូវពន្លឺថ្ងៃប្រមាណ ៩-១០ម៉ោងក្នុងមួយថ្ងៃ ដើម្បីជំរុញការលូតលាស់ និងជួយបង្កើនទិន្នផល។

ការរៀបចំដី​ កសិករត្រូវប្រមូលស្មៅ ឬកាកសំណល់ផ្សេងៗចេញពីចំការ ហើយភ្ជួរដីឱ្យជ្រៅ និងហាលដីឱ្យស្ងួតដើម្បីកាត់បន្ថយការដុះស្មៅ​ និងកម្ចាត់សមាសធាតុចង្រពីក្នុងដី ទើបរាស់បំបែកដីឱ្យម៉ត់ល្អិតកៀរដីឱ្យស្មើ។ ការភ្ជួរដី ត្រូវភ្ជួរ ២ទៅ៣លើកដើម្បីឱ្យដីធូរល្អ ទើបលើករងកម្ពស់ប្រមាណ ២៥-៣០សង់ទីម៉ែត ដាក់ជីធម្មជាតិចន្លោះពី ១៥-១៨តោនសម្រាប់ដីមួយហិកតា ដោយបាចលើរង ហើយរាស់កៀរឱ្យស្មើគឺអាចដាំបានហើយ។ សម្រាប់ការបន្ថែមជី គេត្រូវធ្វើបានពីរដំណាក់កាលផ្សេងគ្នាគឺ ដាក់ទ្រាប់បាតមុនពេលដាំ និងដាក់ម្ដងទៀតនៅពេលត្រាវចាប់ផ្ដើមមើម ដោយដាក់តាមចន្លោះជួររួចជ្រោយដី។ ថែមលើនេះ ត្រាវជាដំណាំដែលគេអាចដាំបានទោះកសិករមានដីតូចចង្អៀត ឬគេក៏អាចដាំត្រាវឆ្លាស់ជាមួយដំណាំផ្សេងទៀតដូចជាស្រូវនៅរដូវវស្សា ឬដាំចម្រុះជាមួយប៉េងប៉ោះ សណ្ដែកដី សណ្ដែកបាយ ឬបន្លែផ្សេងៗទៀត។

សម្រាប់ដាំដុះ គេត្រូវជ្រើសរើសកន្លែងដែលមានពន្លឺគ្រប់គ្រាន់ និងរើសយកចុង ខ្នែងត្រាវកាន់តែធំកាន់តែទទួលបានមើមធំដូចគ្នា កាលណាចុង ឬខ្នែងតូចៗ គេត្រូវយកវាទៅបណ្ដុះក្នុងថ្នាលជាមុនសិន​ លុះវាដុះបាន ២-៣សន្លឹក មានកម្ពស់ ១ទៅ២តឹក ទើបអាចដាំបាន។ ការដាំនេះទៀតសោត គេត្រូវដាំឱ្យជ្រៅ ពោលគឺជម្រៅ ១តឹកដើម្បីឱ្យមើមត្រាវអាចលូតលាស់បានល្អ ហើយគេក៏អាចដាំត្រាវបានពីររបៀបទៀតគឺដោយការលើករងនៅរដូវវស្សា និងបុករណ្ដៅសម្រាប់ដាំនៅរដូវប្រាំងដែលភាគច្រើនទទួលបានផលល្អជាងការដាំនៅរដូវវស្សា។

ក្នុងដំណាក់កាលូតលាស់ ដំណាំត្រាវរីកធំធាតុក្នុងបីដំណាក់កាលធំៗគឺ រាប់ចាប់ពីដំណាក់កាលដំបូងប្រមាណ ៨សប្ដាហ៍ដែលត្រាវចាប់ផ្ដើមដុះឫសនិងស្លឹក រហូតដល់ ២០សប្ដាហ៍ត្រាវមានស្លឹកច្រើន មើមក៏រីកបន្តិចម្ដងៗ និងដំណាក់កាលពង្រីកមើមដែលមើមកាន់តែរីកធំ តែស្លឹកត្រាវកាន់តែថយចុះ។

ពាក់ព័ន្ធនឹងការថែទាំវិញ ត្រាវត្រូវការឱ្យអ្នកដាំធ្វើដីឱ្យធូរ ងាយសម្អាតស្មៅចេញ និងធ្វើឱ្យប្រព័ន្ធឫសលូតលាស់ល្អ គេត្រូវដករំលស់កូនត្រាវចេញខ្លះ និងធ្វើការជ្រំជ្រោយដីជុំវិញគុម្ព ដែលភាគច្រើនគេជ្រំនៅក្រោយពេលដាំបាន ១៥-១៨ថ្ងៃ។ ក្រៅពីនេះ គេត្រូវការស្រោចទឹកឱ្យបានគ្រប់គ្រាន់ទៅតាមដំណាក់កាលលូតលាស់របស់ត្រាវផងដែរ។

យ៉ាងណាក៏ដោយ ដំណាំត្រាវក៏អាចរងការយាយីពីជំងឺ និងសត្វល្អិតចង្រៃដូចជាពពួកចៃ គេអាចប្រើថ្នាំកសិកម្ម។ កាលណាមានជំងឺវីរុស ជំងឺរលួយដើម ត្រូវដកចេញ ឬគាស់ចោល ធ្វើការសម្អាតស្មៅ និងបរិវេណក្នុងចំការ ឬដាំដំណាំឆ្លាស់ដើម្បីបំបាត់កាកដំណល់ក្រោយពេលប្រមូលផលរួច។

ចំពោះការប្រមូលផលត្រាវ អាចខុសៗគ្នាទៅតាមរដូវកាលដាំដុះនិងប្រភេទពូជ ដែលគេអាចប្រមូលផលចន្លោះ ៦-១០ខែក្រោយពេលដាំ ឬវែងជាងនេះ។ សម្រាប់លក្ខណៈសម្គាល់ថាត្រាវអាចប្រមូលផលបានគឺពេលស្លឹកវាប្រែជាពណ៌លឿង ហើយងាប់ ដែលកសិករខ្លះគាស់យកមើមទៅស្ងោរភ្លក់សិន ទើបគាស់សរុបពេលក្រោយ ហើយមុនពេលគាស់ គេត្រូវកាត់ធាង និងស្លឹកចេញដោយទុកប្រមាណ ៤-៥តឹកពីដី​។ ក្នុងការប្រមូលផលរួចគេត្រូវរក្សាមើមត្រាវនៅកន្លែងត្រជាក់ បើលក់ទៅផ្សារជិតៗត្រូវលាងសម្អាតសិន តែបើដឹកទៅតំបន់ឆ្ងាយៗ មិនត្រូវលាងទឹកនោះទេអាចបណ្ដាលឱ្យជាំ រលួយសំបកទុកមិនបានយូរ។

គួរបញ្ជាក់ដែរថា ត្រាវ គឺជាបន្លែមើមដែលសម្បូរដោយជាតិម្សៅ និងត្រូវបានគេដាំដុះដំបូងនៅអាស៊ី តែឥឡូវនេះត្រូវបានគេនិយមទូទាំងពិភពលោក។ វាមានស្បែកខាងក្រៅពណ៌ត្នោត និងសាច់ពណ៌ស មានសរសៃពណ៌ស្វាយពាសពេញ។ នៅពេលចម្អិនវាមានរសជាតិផ្អែមស្រាល សាច់ស្រដៀងនឹងដំឡូង។ មើមត្រាវ គឺជាប្រភពនៃជាតិសរសៃ និងសារធាតុចិញ្ចឹមផ្សេងទៀតហើយផ្តល់នូវគុណប្រយោជន៍ជាច្រើនចំពោះសុខភាពដូចជា ជួយគ្រប់គ្រងជាតិស្ករក្នុងឈាម កាត់បន្ថយហានិភ័យនៃជំងឺបេះដូង ប្រឆាំងជំងឺមហារីក ជួយក្នុងការសម្រកទម្ងន់ និងល្អសម្រាប់ពោះវៀនផងដែរ៕