កិច្ចព្រមព្រៀងភាពជាដៃគូសេដ្ឋកិច្ចគ្រប់ជ្រុងជ្រោយក្នុងតំបន់ (អាសិប ឬ RCEP) នៅតែជាទីផ្សារដ៏សំខាន់មួយសម្រាប់កម្ពុជា ដោយបានរួមចំណែក ប្រមាណ ៦២% នៃទំហំពាណិជ្ជកម្មសរុប។ នេះបើតាមការលើកឡើងរបស់លោកជំទាវ ចម និម្មល រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម នៅក្នុងសិក្ខាសាលាស្តីពី “ការពង្រឹងភាពធន់ជាតិ និងកាលានុវត្តភាពនៃយុទ្ធសាស្ត្រអភិបាលកិច្ច វិទ្យាសាស្ត្រ បច្ចេកវិទ្យា នវានុវត្តន៍ ឧស្សាហកម្ម និងពាណិជ្ជកម្មកម្ពុជា” រៀបចំឡើងដោយសភាកម្ពុជា កាលពីថ្ងៃទី ១១ ខែមីនា ឆ្នាំ ២០២៦ នៅវិមានរដ្ឋសភា។

ការធ្វើពាណិជ្ជកម្មរវាងកម្ពុជា និងបណ្តាប្រទេស RCEP មានទឹកទំហំប្រាក់ប្រមាណជាង ៤០ ពាន់លានដុល្លារ ក្នុងឆ្នាំ ២០២៥ កើនឡើង ១៦% ក្នុងនោះ ការនាំចេញរបស់កម្ពុជា មានទំហំទឹកប្រាក់ជាង ១០ ពាន់លានដុល្លារ កើនឡើង ៧% និងការនាំចូលចំនួន ៣០ ពាន់លានដុល្លារអាម៉េរិកកើនឡើង២០%។

លោកជំទាវ រដ្ឋមន្ត្រី បានមានប្រសាសន៍ថា ក្នុងឆ្នាំ ២០២៥ ពាណិជ្ជកម្មកម្ពុជារក្សាបានសន្ទុះរឹងមាំ ដោយទំហំពាណិជ្ជកម្ម សម្រេចបានទឹកប្រាក់ប្រមាណ ៦៥ ពាន់លានដុល្លារ កើនឡើងក្នុងរង្វង់ ១៨% ក្នុងនោះការនាំចេញសម្រេចបាន ៣១ ពាន់លានដុល្លារ កើនឡើងប្រមាណ ១៧% និងការនាំចូលសម្រេចបាន ៣៤ ពាន់លានដុល្លារ កើនឡើង ១៨%។

ទំនិញសំខាន់ៗ ដែលកម្ពុជានាំចេញទៅកាន់ទីផ្សារអន្តរជាតិ រួមមាន៖ សម្លៀកបំពាក់ ស្បែកជើង សម្ភារធ្វើដំណើរនិងកាបូប សំបកកង់រថយន្ត គ្រឿងអេឡិចត្រូនិក ខ្សែភ្លើងនិងបង្គំ ខ្សែភ្លើង ទោចក្រយាន គ្រឿងសង្ហារឹមនិងបរិធានបំភ្លឺ ស្រូវ-អង្ករ ស្វាយចន្ទី ដំឡូងមី ចេក និង ជ័រកៅស៊ូ ជាដើម ដែលបាននាំចេញទៅកាន់ទីផ្សារសហរដ្ឋអាម៉េរិក (៤១%) អាស៊ាន (១៨%) សហភាពអឺរ៉ុប (១៦%) ចិន (៥%) ជប៉ុន (៥%) កាណាដា (៤%) ចក្រភពអង់គ្លេស (៣%) អូស្ត្រាលី (២%) និងសាធារណរដ្ឋកូរ៉េ (១%)។ ដោយឡែក ទំនិញសំខាន់ៗ ដែលកម្ពុជានាំចូល រួមមាន៖ វាយនភណ្ឌ សម្ភារសំណង់ រថយន្ត ប្រេងសាំងនិងម៉ាស៊ូត ក្រដាសនិងក្រដាសកាតុង ស្បែកសត្វ គ្រឿងឧបភោគបរិភោគ ជីកសិកម្ម ថ្នាំពេទ្យនិងឱសថបំប៉ន គ្រឿងបន្លាស់រថយន្ត និងឧស្ម័នសម្រាប់ដុត ជាដើម ដែលបាននាំចូលពីចិន (៥៣%) វៀតណាម (១២%) ឥណ្ឌូណេស៊ី (៣%) ជប៉ុន (៣%) ម៉ាឡេស៊ី (៣%) និងសាធារណរដ្ឋកូរ៉េ (២%)។ល។

ឯកឧត្តម ប៉ែន សុវិជាតិ រដ្ឋលេខាធិការ និងជាអ្នកនាំពាក្យក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម បានឱ្យដឹងថា កិច្ចព្រមព្រៀង RCEP គឺជាកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មសេរីរវាង ប្រទេសជាសមាជិកអាស៊ានទាំង ១០ និងប្រទេសជាដៃគូសេដ្ឋកិច្ចមួយចំនួនទៀត រួមមាន ចិន កូរ៉េ អូស្ត្រាលី ញូវហ្សេនលែន និងជប៉ុន ។

ឯកឧត្តមអ្នកនាំពាក្យ បានគូសបញ្ជាក់ថា៖

“RCEP គឺជាកិច្ចព្រមព្រៀង ដែលមានលក្ខណ:គ្រប់ជ្រុងជ្រោយ ទំនើប មានគុណភាពខ្ពស់ សម្លឹងលើអនាគតវែងឆ្ងាយ សម្រាប់ការពង្រីកទីផ្សារជួយគ្នាទៅវិញទៅមករវាងប្រទេសជាសមាជិក។ កិច្ចព្រមព្រៀងនេះ រួមបញ្ចូលប្រជាពលរដ្ឋប្រហែលជាង ២ ពាន់លាននាក់ ដោយប្រទេសជាសមាជិកនៃកិច្ចព្រមព្រៀងនេះ មានផលិតផលក្នុងស្រុកសរុប GDP ស្មើនឹងប្រហែល ៣០% នៃ GDP សរុបនៅលើពិភពលោក”។

ឯកឧត្តម បានថ្លែងថា គោលបំណងនៃកិច្ចព្រមព្រៀងនេះ គឺបន្ទាបពន្ធគយ បើកឱ្យមានការធ្វើពាណិជ្ជកម្មលើផ្នែកសេវាកម្ម និងលើកកម្ពស់ការវិនិយោគ ដើម្បីជួយដល់បណ្ដាប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍន៍ឱ្យតាមទាន់ប្រទេសដទៃទៀតនៅលើពិភពលោក។ ពិសេសជាងនេះទៀត កិច្ចព្រមព្រៀង RCEP នេះ នឹងជួយកាត់បន្ថយការចំណាយ និងពេលវេលាសម្រាប់ក្រុមហ៊ុននានា ដោយអនុញ្ញាតឱ្យពួកគេនាំចេញផលិតផលទៅកាន់ប្រទេសហត្ថលេខីនៃកិច្ចព្រមព្រៀងនេះបាន ដោយមិនចាំបាច់បំពេញតាមតម្រូវការដាច់ដោយឡែក សម្រាប់ប្រទេសនីមួយៗ។ កិច្ចព្រមព្រៀងនេះក៏ផ្ដោតលើកម្មសិទ្ធិបញ្ញាផងដែរ ប៉ុន្តែនឹងមិនផ្ដោតលើការការពារបរិស្ថាន និងសិទ្ធិការងារនោះទេ។

កិច្ចព្រមព្រៀង RCEP គឺជាគំនិតផ្ដួចផ្ដើមរបស់អាស៊ាន ដែលបានប្រកាសចាប់ផ្ដើមក្នុងការចរចាគ្នានៅឆ្នាំ ២០១២ អំឡុងពេលកម្ពុជា គឺជាប្រធានប្ដូរវេនអាស៊ាន ហើយកិច្ចព្រមព្រៀងនេះ បានចូលជាធរមាន បន្ទាប់ពីបានឆ្លងកាត់ការចរចារអស់រយៈពេលជាង ១០ ឆ្នាំ។ RCEP គឺជាកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មសេរីដ៏ធំមួយ និងជាតួអង្គមួយដ៏សំខាន់ក្នុងការចូលរួមចំណែកដល់កំណើនសេដ្ឋកិច្ច និងការអភិវឌ្ឍតំបន់។ សូមបញ្ជាក់ផងដែរថា កិច្ចព្រមព្រៀង RCEP បានចូលជាធរមាននៅដើមខែមករា ឆ្នាំ ២០២២៕