ស្វែងយល់ពីការប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យានៅក្នុងកសិកម្មដាំដំណាំលើទឹក និងដំណើរវិវត្តរបស់ដំណាំ

ភ្នំពេញ ៖ ដោយមើលឃើញពីសក្តានុពលនៃការប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យាក្នុងវិស័យកសិកម្មដោយការដាំដំណាំលើទឹក បច្ចុប្បន្ននេះមានបណ្ដាប្រទេសជាច្រើន បាន និងកំពុងជំរុញឱ្យកសិកររបស់ខ្លួនសិក្សាស្វែងយល់ពីការប្រើប្រាស់ ដើម្បីសម្រួលដល់ការធ្វើកសិកម្ម និងបង្កើនផលិតផលផងដែរ។

យោងតាមគេហទំព័រ Daviteq បានបង្ហាញថា នៅពេលដែលកសិករប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យា ដើម្បីអនុវត្តប្រព័ន្ធកសិកម្មដាំដំណាំលើទឹក ទាំងរុក្ខជាតិ, ដំណាំ ឬផ្លែឈើ អាចលូតលាស់បានយ៉ាងឆាប់រហ័ស គុណភាពផលិតផលល្អ និងទិន្នផលប្រមាណ ៣០ ទៅ ៤០ % ខ្ពស់ជាងការដាំដុះធម្មតា។ ក្នុងន័យនេះ កម្ពុជាក៏មានប្រជាពលរដ្ឋមួយចំនួនបានចាប់ផ្តើមអនុវត្តន៍ប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យានៅក្នុងកសិកម្មដាំលើទឹកផងដែរ ដែលគេអាចស្វែងយល់ពីដំណើរវិវត្តរបស់កសិកម្មដាំលើទឹកថា វាមានបម្រែបម្រួលយ៉ាងណាក្នុងរយៈកាលកន្លងមកនេះ ជាមួយនឹងការស្វែងយល់បន្ថែមពីដំណើរវិវត្តន៍របស់កសិកម្មដាំលើទឹកពីមជ្ឈមណ្ឌលកម្ពុជា ៤.០ ដូចខាងក្រោមនេះ ៖

ការដាំលើទឹក (Hydroponic) បានកកើតជាយូរណាស់មកហើយ ប៉ុន្តែពុំទាន់មានការដាក់ឈ្មោះ និងការឱ្យនិយមន័យជាក់លាក់នោះទេ។ ជាឧទាហរណ៍ The Hanging Gardens of Babylon គឺជាសួនច្បារអច្ឆរិយៈមួយក្នុងចំណោមសួនអច្ឆរិយៈទាំងប្រាំពីរនៃពិភពលោក ដែលសួនច្បារនេះត្រូវបានសាងសង់នៅសតវត្សរ៍ទី ៦ ហើយប្រភពប្រព័ន្ធធារាសាស្ត្រត្រូវពឹងផ្អែកទាំងស្រុងលើទន្លេ Euphrates។

ទន្ទឹមនេះ ទីតាំងដែលសាងសង់សួនច្បារនេះមានសភាពជាវាលខ្សាច់ស្ងួតហែង និងពុំមានដីនោះទេ ដូចនេះ ការណ៍ដែលអាចសាងសង់សួនច្បារលើទឹកនេះបានជោគជ័យគឺប្រើប្រព័ន្ធធារាសាស្ត្រទាំងស្រុងដែលអាចនិយាយបានថាជាជោគជ័យដំបូងក្នុងការដាំលើទឹក។ នៅក្នុងសតវត្សរ៍ទី១០ ក៏មានការកត់ត្រាពីជនជាតិ Aztecs បានបង្កើតសួនច្បារបណ្តែតទឹកនៅក្បែរបឹង និងការប្រើប្រាស់ប្រព័ន្ធដាំលើទឹកសម្រាប់វាលស្រែ ដែលពុំមានដីដោយជនជាតិចិននៅក្នុងសតវត្សរ៍ទី ១៣ ផងដែរ។

ការសិក្សា និងការឱ្យនិយមន័យកសិកម្មដាំលើទឹកកាន់តែមានភាពច្បាស់លាស់នៅចន្លោះឆ្នាំ១៩២០ ដល់ ១៩៣០ ដោយលោក William F. Gericke ដែលបានពង្រីកការពិសោធន៍ ដើម្បីសិក្សាបន្ថែមលើអាហារូបត្ថម្ភ និងដំណាំពាណិជ្ជកម្ម។ គ្រានោះលោកបានបង្កើតពាក្យ “hydroponics” ជាពាក្យដែលយកចេញមកពីពាក្យ Greek “hydro” មានន័យថាទឹក និង “ponos” មានន័យថា ពលកម្ម ឬ “ដំណើរការរបស់ទឹក”។

លោក William F. Gericke បានធ្វើឱ្យទ្រឹស្ដីរុក្ខជាតិអាចដាំដុះបានដោយប្រើប្រាស់សារធាតុចិញ្ចឹម និងប្រើប្រាស់ទឹកមកជំនួសដីកាន់តែល្បីខ្លាំងឡើង ហើយលោកបានបង្ហាញអ្នកដែលមិនយល់ស្របនឹងគំនិតរបស់ខ្លួនតាមរយៈការដាំដើមប៉េងប៉ោះកម្ពស់ ២៥ ហ្វីត ដោយប្រើតែទឹក និងសារធាតុចិញ្ចឹមតែប៉ុណ្ណោះ។ លទ្ធផលដ៏គួរឱ្យភ្ញាក់ផ្អើលមួយនេះ បានជំរុញឱ្យមានការស្រាវជ្រាវបន្ថែមទៀតនៅក្នុងវិស័យនេះ។

ក្រោយមកទៀត នៅចន្លោះឆ្នាំ១៩៤០ ដល់ ឆ្នាំ១៩៥០ យោធាសហរដ្ឋអាមេរិកបានធ្វើឱ្យមានការជឿនលឿនលើកសិកម្មដាំលើទឹកបន្ថែមទៀត ហើយការបង្កើតនូវគំនិតថ្មីៗទាំងនេះកើតចេញមកពីតម្រូវការមិនអាចខ្វះបាន។ ជាឧទាហរណ៍ Wake Island ជាកោះដែលមានប្រភេទដីមិនមានសមត្ថភាពក្នុងការផលិតដំណាំ និងដីពោរពេញដោយថ្ម ដែលបានរារាំងដល់ការធ្វើកសិកម្មបែបប្រពៃណី។ ជម្រើសដ៏ល្អ កងទ័ពអាកាសអាមេរិកបានប្រើប្រាស់ប្រព័ន្ធកសិកម្មដាំលើទឹក ដោយប្រើប្រាស់ទំហំទីតាំង ១២០ ហ្វីត ដែលអាចទទួលបានទិន្នផលស្រស់ ៩០ផោន/សប្តាហ៍។ យ៉ាងណាមិញ ទ្រឹស្ដីកសិកម្មដាំលើទឹកទាំងអស់នេះ ជាមូលដ្ឋានសម្រាប់ការលូតលាស់របស់ កសិកម្មដាំលើទឹកពេលបច្ចុប្បន្ននេះ។ បច្ចុប្បន្ន កសិកម្មដាំលើទឹកបានវិវត្តខ្លួនមួយកម្រិតទៀត ដោយបានប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យាទំនើប ដែលបានធ្វើឱ្យរុក្ខជាតិលូតលាស់លឿនរឹងមាំ និងមានសុខភាពល្អជាងមុន។

កសិកម្មដាំលើទឹកបែបទំនើប

កសិកម្មដាំលើទឹក គិតមកដល់បច្ចុប្បន្ននេះគឺរក្សាបាននូវទម្រង់ដដែល ប៉ុន្តែអ្វីដែលប្រែប្រួលនោះគឺការបន្ថែមនូវការប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យាមកសម្រួលដល់ការធ្វើកសិកម្មលើទឹកនេះ។ ការប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យាសម្រាប់កសិកម្មដាំបន្លែលើទឹកអាចឱ្យយើងធ្វើការតាមដានត្រួតពិនិត្យ និងធ្វើស្វ័យប្រវត្តិកម្មនៅក្នុងប្រព័ន្ធកសិកម្មដាំលើទឹកបានជាច្រើនផ្នែក។ ការប្រើប្រាស់ឧបករណ៍បញ្ជា បរិយាកាស និងការភ្ជាប់ឧបករណ៍ចាប់សញ្ញានៅក្នុងប្រព័ន្ធកសិកម្មដាំលើទឹកអាចអនុញ្ញាតឱ្យអ្នកដាំដុះត្រួតពិនិត្យ និងគ្រប់គ្រងទិន្នន័យសំខាន់ៗ ដូចជា កម្ដៅ សំណើម សីតុណ្ហភាពទឹក កម្រិតសារធាតុចិញ្ចឹម ឧស្ម័ន CO2 និង កម្រិតពន្លឺជាដើម។ បន្ថែមពីនេះទៀត ការរួមបញ្ចូលគ្នានូវឧបករណ៍ចាប់សញ្ញា ជាមួយនឹងស្វ័យប្រវត្តិកម្មលើផ្នែកសំខាន់ៗ ដូចជាប្រព័ន្ធធារាសាស្ត្រ រ៉ហូរខ្យល់ និងភ្លើងបំភ្លឺ កសិកម្មដាំលើទឹកអាចបង្កើនប្រសិទ្ធភាពក្នុងការថែទាំដំណាំ និងបង្កើនទិន្នផលបានច្រើនជាងវិធីសាស្ត្របែបបុរាណ។ ការត្រួតពិនិត្យគ្រប់គ្រងលើទិន្នន័យដែលទទួលបានពីបច្ចេកវិទ្យាទាំងអស់នេះ អាចឱ្យយើងបំពេញចន្លោះខ្វះខាត ឬកំហុសឆ្គង ព្រមទាំងជួយសម្រួលដល់ការថែរក្សាប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ី ដែលបានផ្តល់ផលល្អដល់ការលូតលាស់របស់ រុក្ខជាតិ ដំណាំ ឬផ្លែឈើជាដើម ហើយការប្រើប្រាស់ទឹកក៏តិចជាងការដាំដុះ បែបបុរាណប្រមាណជា៩០% ផងដែរ។ បើប្រៀបធៀបទៅនឹងកសិកម្ម ដាំលើទឹកបែបទំនើប កសិកម្មដាំលើទឹកបុរាណទាមទារកម្លាំងពលកម្មច្រើន ដើម្បីធ្វើការថែទាំឱ្យបានដិតដល់។ ចំពោះកសិកម្មដាំលើទឹកបែបទំនើប យើងអាចប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យា ដើម្បីធ្វើការគ្រប់គ្រងសកម្មភាពផ្សេងៗបាន ដោយគ្រាន់តែបញ្ជាសកម្មភាពទាំងនោះតាមរយៈកម្មវិធីក្នុងទូរស័ព្ទដៃ ឬ ផ្ទាំងបញ្ជាជាដើម៕




របាយការណ៍ថ្មីៗ

មើលទាំងអស់ ➧

ព័ត៌មានទូទៅ

មើលទាំងអស់ ➧

ទូតអាមេរិកថ្មី បន្តពូនជ្រំ និងជំរុញកិច្ចសហប្រតិបត្តិការទ្វេភាគី ខណៈពាណិជ្ជកម្មកម្ពុជា-អាមេ​រិក ១០ខែ ឆ្នាំ២០២៦ ហក់ឡើងដល់ជិត ១៤ពាន់លានដុល្លារ

ព្រឹត្តិការណ៍, សេដ្ឋកិច្ច

• 19/11/2026

ភ្នំពេញ៖ ឯកអគ្គរដ្ឋទូតសហរដ្ឋអាមេរិកថ្មីប្រចាំកម្ពុជា ឯកឧត្តម Christopher Anderson បានបង្ហាញពីការប្តេជ្ញាបន្តពូនជ្រុំទំនាក់ទំនង និងជំរុញកិច្ចសហប្រតិបត្តិការសេដ្ឋកិច្ច ពាណិជ្ជកម្ម និងវិនិយោគទ្វេភាគីឱ្យកាន់តែរឹងមាំ ខណៈដែលពាណិជ្ជកម្មរវាងប្រទេសទាំងពីរក្នុងរយៈពេល ១០ខែ ឆ្នាំ២០២៦ សម្រេចបានទំហំទឹកប្រាក់រហូតដល់ ១៣,៨២ពាន់លានដុល្លារ ដែលជាសញ្ញាវិជ្ជមានគួរជាទីមោទន។ ក្នុងឱកាសទទួលបានការអនុញ្ញាតចូលជួបសម្តែងការគួរសមជាមួយសម្តេចធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត នាព្រឹកថ្ងៃទី១៨ ខែវិច្ឆិកា

ទំហំពាណិជ្ជកម្មកម្ពុជា-អូស្ត្រាលី ហក់ឡើងជាង ៣.៥ពាន់លានដុល្លារនៅក្នុងរយៈប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយ

Top News, ព្រឹត្តិការណ៍, សេដ្ឋកិច្ច

• 19/11/2026

ភ្នំពេញ ៖ ពាណិជ្ជកម្មរវាងប្រទេសកម្ពុជា -អូស្ត្រាលី នាពេលបច្ចុប្បន្នបានកើនឡើងប្រមាណ ៣ដង គិតត្រឹមរយៈពេល ៥ ឆ្នាំចុងក្រោយនេះ ដែលកាន់តែបង្កើតឱកាសការងារជាច្រើនសម្រាប់ពលរដ្ឋក្នុងស្រុក ក៏ដូចជាអាជីវកម្មរបស់អូស្ត្រាលីផងដែរ។  យោងតាមរបាយការណ៍របស់ក្រសួងពាណិជ្ជកម្មបានបង្ហាញថា បច្ចុប្បន្ន ទំហំពាណិជ្ជកម្មសរុបរវាងកម្ពុជា និងអូស្ត្រាលី បានកើនឡើងលើសពី ៣ ០០០លានដុល្លារ គិតចាប់ពីឆ្នាំ២០២០ រហូតដល់ដំណាច់ខែតុលា

ប្រទេសសមាជិកសហភាពអឺរ៉ុប បើកភ្លើងខៀវឲ្យមានចុះហត្ថលេខាលើកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មជាមួយឥណ្ឌូណេស៊ី

ព្រឹត្តិការណ៍, សេដ្ឋកិច្ច

• 19/11/2026

បរទេស៖ រដ្ឋាភិបាលនៃបណ្តាប្រទេសសមាជិកសហភាពអឺរ៉ុប (EU) អនុម័តលើការចុះហត្ថលេខាស្ដីពីកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មជាមួយឥណ្ឌូណេស៊ី ដែលធ្លាប់បានឯកភាពគ្នាកាលពីគ្រាមុន ដើម្បីទប់ទល់ផលប៉ះពាល់ពីការដំឡើងពន្ធគយរបស់អាម៉េរិក នេះបើយោងតាមសេចក្ដីរាយការណ៍ពី Al Jazeera ។ កាលពីថ្ងៃពុធកន្លងទៅនេះ ក្រុមប្រឹក្សាសហភាពអឺរ៉ុបបានចេញសេចក្តីសម្រេចអនុញ្ញាតឱ្យអនុវត្តកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មជាមួយឥណ្ឌូណេស៊ីជាបណ្តោះអាសន្ន ដោយភាគីទាំងពីរនឹងលុបចោលពន្ធនាំចូលលើមុខទំនិញជាង ៩០ ភាគរយ ហើយពន្ធនាំចូលចំនួន ៥០ ភាគរយរបស់ឥណ្ឌូណេស៊ីលើការនាំចូលរថយន្តពីសហភាពអឺរ៉ុប នឹងត្រូវលុបបំបាត់ចោលក្នុងរយៈពេល ៥

កាណាឌីយ៉ា អ៊ីមផេក ហ្វាន់ ចាប់ដៃគូជាមួយ Plug and Play APAC ដើម្បីតភ្ជាប់ក្រុមហ៊ុនធុរកិច្ចថ្មី របស់កម្ពុជា ទៅកាន់ឱកាសនានានៅលើឆាកអន្តរជាតិ

ព្រឹត្តិការណ៍, អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម

• 19/11/2026

ភ្នំពេញ ៖ កាណាឌីយ៉ា អ៊ីមផេក ហ្វាន់ (Canadia Impact Fund) បានចុះហត្ថលេខាលើអនុស្សរណៈនៃការយោគយល់គ្នា (MoU) ជាមួយក្រុមហ៊ុន Plug and Play APAC នៅក្នុងព្រឹត្តិការណ៍ហ្រ្វង់កូតិច (FrancoTech) 2026 ដែលបានរៀបចំឡើងនៅមជ្ឈមណ្ឌលតាំងពិព័រណ៍កោះពេជ្រ ក្នុងឱកាសនៃកិច្ចប្រជុំកំពូលហ្វ្រង់កូហ្វូនី

សហគមន៍​កសិកម្ម ​​២៥ ​នៅ​កំពង់ធំ​ ​ទទួល​ត្រាក់ទ័រ​ ​និង​សម្ភារៈ​កសិកម្ម ​ដើម្បី​កាត់បន្ថយ​ថ្លៃ​ដើម​ផលិតកម្ម

ព្រឹត្តិការណ៍, សេដ្ឋកិច្ច

• 19/11/2026

សហគមន៍​កសិកម្ម​ចំនួន​ ​២២ ​និង​សហគមន៍​កសិកម្ម​ទំនើប​ចំនួន​ ៣ ​នៅ​ទូទាំង​ខេត្ដ​កំពង់ធំ​ ​ទទួល​បាន​ត្រាក់ទ័រ​ចំនួន​ ១៦ ​គ្រឿង​ គោយន្ត​ចំនួន​ ​២​ ​គ្រឿង​ ​និង​លាន​ហាល​សម្ងួត​គ្រាប់​ចំនួន​ ​១០ ​កន្លែង​ ​ដើម្បី​ជួយ​បង្កើន​ផលិតភាព​កសិកម្ម ​កាត់បន្ថយ​ថ្លៃ​ដើម​ពលកម្ម ​និង​ពង្រឹង​ភាព​ធន់​នឹង​ការ​ប្រែប្រួល​អាកាសធាតុ

ប្រមុខដឹកនាំអន្តរជាតិកំពូលៗដែលចូលរួមកិច្ចប្រជុំ ហ្វ្រង់កូហ្វូនី លើកទី២០ ឆ្លៀតពេលលម្ហែនៅក្នុងរាជធានីភ្នំពេញយ៉ាងសាមញ្ញ

ព្រឹត្តិការណ៍, អាជីវកម្មថ្មី និងនវានុវត្ត

• 19/11/2026

ក្រៅពីកិច្ចប្រជុំការទូតផ្លូវការ និងកាលវិភាគរដ៏មមាញឹកនៃកិច្ចប្រជុំកំពូលហ្វ្រង់កូហ្វូនីលើកទី២០ ថ្នាក់ដឹកនាំបរទេសជាច្រើនរូបបានទទួលយកបទពិសោធន៍នៃការដើរកម្សាន្តក្នុងរាជធានីភ្នំពេញ ក្រោមទិដ្ឋភាពដ៏សាមញ្ញ។

គម្រោង​ខ្សែ​បញ្ជូន​អគ្គិសនី​​ ២៣០​ គីឡូ​វ៉ុល​ តម្លៃ​ ១៨៣ ​លាន​ដុល្លារ ​បើក​ផ្លូវ​ពង្រីក​ឧស្សាហកម្ម ​និង​បង្កើត​ការងារ​ថ្មី​

ព្រឹត្តិការណ៍, សេដ្ឋកិច្ច

• 19/11/2026

​រាជ​រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា​ តាមរយៈ​ក្រសួង​រ៉ែ ​និង​ថាមពល ​បាន​ប្រកាស​បើកការដ្ឋាន​សាងសង់​ខ្សែ​បញ្ជូន​អគ្គិសនី​តង់ស្យុង​ ​២៣០​គីឡូ​វ៉ុល​ ប្រវែង​ប្រមាណ​ ​១២០​ គីឡូម៉ែត្រ ​ក្នុង​ទំហំ​ទឹកប្រាក់​ ​១៨៣ ​លាន​ដុល្លារ​អាម៉េរិក​ ​ដោយ​ប្រើប្រាស់​ឥណទាន​ពី​ធនាគារ​អភិវឌ្ឍន៍​អាស៊ី ​(​ADB​)​ ​ដើម្បី​ត​ភ្ជាប់​ខេត្ត​ពោធិ៍សាត់​ ​កំពង់ឆ្នាំង ​និង​កណ្ដាល

FBI ទម្លាយថា ក្រុម Hacker គាំទ្រដោយកូរ៉េខាងជើង ប្រើល្បិច call Video ក្លែងក្លាយ លួចលុយគ្រីបតូជាង ៤០០ លានដុល្លារពីជនរងគ្រោះជាង ៩០០ នាក់

ព្រឹត្តិការណ៍, អាជីវកម្មថ្មី និងនវានុវត្ត

• 19/11/2026

បរទេស ៖ ការិយាល័យស៊ើបអង្កេតសហព័ន្ធអាម៉េរិក (FBI) បានរាយការណ៍ថា ក្រុម Hacker ដែលគាំទ្រដោយរដ្ឋាភិបាលកូរ៉េខាងជើង លួចយករូបិយប័ណ្ណគ្រីបតូ ដែលគិតជាទឹកប្រាក់ជាង ៤០០ លានដុល្លារ ពីជនរងគ្រោះជាង ៩០០ នាក់ ក្នុងរយៈពេល ១៨ ខែកន្លងមក នេះបើយោងតាមការចុះផ្សាយរបស់ BBC។

អាស៊ានបញ្ចប់កិច្ចប្រជុំកំពូលលើកទី៤៩ ជាមួយលទ្ធផលសំខាន់ៗជាង ១០០ និងកិច្ចព្រមព្រៀងសេដ្ឋកិច្ចឌីជីថល

ព្រឹត្តិការណ៍, សេដ្ឋកិច្ច

• 19/11/2026

កិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ានលើកទី៤៩ និងកិច្ចប្រជុំកំពូលពាក់ព័ន្ធនានា បានបញ្ចប់នៅល្ងាចថ្ងៃទី១៧ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២៦ នៅទីក្រុងម៉ានីល ប្រទេសហ្វីលីពីន ដោយសម្រេចបានឯកសារលទ្ធផលជាង ១០០ ស្តីពីកិច្ចសហប្រតិបត្តិការសេដ្ឋកិច្ច ពាណិជ្ជកម្ម ឌីជីថល និងសន្តិសុខតំបន់ ព្រមទាំងបានបញ្ចប់អាណត្តិប្រធានអាស៊ានរបស់ហ្វីលីពីន និងផ្ទេរតំណែងជាផ្លូវការទៅឱ្យសិង្ហបុរីសម្រាប់ឆ្នាំ២០២៧

បណ្តាញ​ផ្លូវ​ដែក​ចិន​បំបែក​កំណត់​ត្រា​ថ្មី​​ ដោយ​មាន​អ្នក​ដំណើរ​ជាង​ ៤ ពាន់​លាន​ដង​ក្នុង​ឆ្នាំ​ ​២០​២៦​

បទយកការណ៍, ព្រឹត្តិការណ៍, អាជីវកម្មថ្មី និងនវានុវត្ត, អាជីវកម្មថ្មី និងនវានុវត្ត

• 19/11/2026

បណ្តាញ​ផ្លូវ​ដែក​ដ៏​ធំ​របស់​ប្រទេស​ចិន ​បាន​ដឹកជញ្ជូន​អ្នក​ដំណើរ​រហូតដល់​ ៤​,​១៣ ​ពាន់​លាន​ដង​ ​ក្នុង​រយៈពេល​ ១០​ ​ខែ​ដំបូង​នៃ​ឆ្នាំ​ ២០២៦ ​ដែល​ជា​កំណត់​ត្រា​ថ្មី​ ​និង​កើនឡើង​ ​៤​,​៧ ​ភាគ​រយ ​បើ​ធៀប​នឹង​រយៈពេល​ដូចគ្នា​កាលពី​ឆ្នាំ​មុន