បរទេស ៖ យោងតាមប្រភពព័ត៌មានពី BBC បានរាយការណ៍ថា ខណៈពេលដែលប្រទេសជុំវិញពិភពលោកបានជួបការលំបាកក្នុងការងើបឡើងវិញពីវិបត្តិសេដ្ឋកិច្ចដែលបង្កឡើងដោយការរាតត្បាតនៃជំងឺឆ្លង រួមជាមួយនឹងវិបត្តិសង្គ្រាមនោះ សហរដ្ឋអាម៉េរិកនៅតែរក្សាឈ្មោះជាអំណាចសេដ្ឋកិច្ចខ្លាំងមួយរបស់ពិភពលោក។

ជាមួយនឹងសេដ្ឋកិច្ចរីកចម្រើនយ៉ាងឆាប់រហ័ស ទីផ្សារការងារដ៏រឹងមាំ និងអតិផរណាធ្លាក់ចុះ សហរដ្ឋអាមេរិកបានវ៉ាដាច់សមភាគីរបស់ខ្លួននៅអឺរ៉ុប និងប្រទេសផ្សេងទៀត។ បើនិយាយពី GDP អាម៉េរិកបានកើនឡើង ៣,៣ ភាគរយនៅក្នុងត្រីមាសទី ៤ ឆ្នាំ ២០២៣ ដែលលើសពីការរំពឹងទុករបស់អ្នកសេដ្ឋកិច្ចព្យាករណ៍ ២ ភាគរយ។ អ្នក​វិភាគ​បានលើក​ហេតុផល​មួយ​ចំនួន​ដែល​អាមេរិក​មាន​ប្រៀប​ជាង​ប្រទេស​ដទៃ។

១. ការចាក់បញ្ចូលលុយរាប់ពាន់លានដុល្លារចូលទៅក្នុងសេដ្ឋកិច្ច

ការរាតត្បាតកូវីដ-១៩ បានពន្យឺតការងារផ្ទាល់ខ្លួនរបស់មនុស្ស និងជីវិតសង្គមដល់កម្រិតធ្ងន់ធ្ងរមួយ ហើយបណ្តាប្រទេសនានាត្រូវតែតស៊ូជាមួយវិធីសាស្រ្តជួយដល់ពលរដ្ឋដែលជាប់គាំងនៅផ្ទះ រួមទាំងមនុស្សជាច្រើនដែលបាត់បង់ការងារ ឬមិនអាចធ្វើការបាន។ នៅខែមីនាឆ្នាំ ២០២០ សភាអាម៉េរិកបានប្រញាប់ប្រញាល់អនុម័តវិធានការជំរុញសេដ្ឋកិច្ចចំនួន ២,២ ទ្រីលានដុល្លារជាសាច់ប្រាក់ជួយដល់ពលរដ្ឋអាម៉េរិក។ ច្បាប់​ចំនួន​ពីរ​ទៀត​ត្រូវបាន​ធ្វើ​ឡើង​ដើម្បី​រក្សា​អាជីវកម្ម​ខ្នាត​តូច​ឱ្យ​នៅ​មាន​ភាព​រស់​រវើក និង​មាន​កម្លាំង​ការងារ។ នេះគឺជាការហូរចូលប្រាក់ក្នុងទំហំដ៏ធំបំផុតទៅក្នុងសេដ្ឋកិច្ចសហរដ្ឋអាមេរិកជាប្រវត្តិសាស្ត្រ។

លោក Aaron Terrazas ប្រធានសេដ្ឋវិទូនៅ Glassdoor លើកឡើងថា ផ្នែកមួយនៃមូលនិធិដែលជួយដល់ហិញ្ញវត្ថុគ្រួសារត្រូវបានបែងចែកទៅជាប្រាក់សន្សំលើស។ លើសពីនេះ ៧០ ភាគរយនៃសកម្មភាពសេដ្ឋកិច្ចបានមកពីការចំណាយរបស់អ្នកប្រើប្រាស់ ​បើ​ទោះ​បី​ជា​អតិផរណា​ខ្ពស់​ក៏​ដោយ។ ទំហំនៃកិច្ចព្រមព្រៀងជួយសង្រ្គោះរបស់សហរដ្ឋអាមេរិកមានទំហំធំជាងបណ្តាប្រទេសមួយចំនួនដូចជា ជប៉ុន អាល្លឺម៉ង់ និងកាណាដា។ បើទោះបីជា បណ្តាប្រទេសនៅអឺរ៉ុបមានសំណាញ់សុវត្ថិភាពសង្គមរឹងមាំជាងសហរដ្ឋអាមេរិកក៏ដោយ ប៉ុន្តែអត្ថប្រយោជន៍រយៈពេលខ្លីមិនអាចប្រៀបជាមួយនឹងទំហំនៃវិធានការណ៍ជំរុញទឹកចិត្តនោះទេ។

២. ទីផ្សារការងារមានភាពបត់បែន

អតិផរណាខ្ពស់ គឺជាបទពិសោធន៍ដ៏ឈឺចាប់មួយសម្រាប់ពលរដ្ឋអាម៉េរិកជាច្រើន ហើយបានបង្ហាញពីទស្សនៈរបស់ពួកគេអំពីរបៀបដែលសេដ្ឋកិច្ចកំពុងរីកចម្រើន។ យ៉ាងណាមិញ ទីផ្សារការងារដ៏រឹងមាំបានជួយដល់ប្រាក់ចំណូលរបស់ពួកគេ ដែលជាម៉ាស៊ីននៅពីក្រោយការចំណាយរបស់អ្នកប្រើប្រាស់។ ចាប់តាំងពីខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ ២០២២ អត្រាគ្មានការងារធ្វើនៅសហរដ្ឋអាម៉េរិកបានធ្លាក់ចុះក្រោម ៤ ភាគរយដែលជាកម្រិតទាបមួយ។ ស្របពេលដែលតម្លៃទំនិញកើនឡើងយ៉ាងខ្លាំង ប្រាក់ឈ្នួលក៏បានកើនឡើងផងដែរ ហើយគ្រួសារដែលមានប្រាក់ចំណូលទាបទទួលបានកំណើនប្រាក់ឈ្នួលខ្លាំងបំផុត។

កាលពីឆ្នាំ២០២៣ សហរដ្ឋអាមេរិកបានរីករាយនឹងការកើនឡើងនៃផលិតភាពការងារក្នុងល្បឿនលឿនបំផុតក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានឆ្នាំកន្លងមកនេះ។

អ្នកស្រី Julia Pollak ប្រធានសេដ្ឋវិទូនៅ ZipRecruiter ចង្អុលថា ច្បាប់ការងារមានភាពបត់បែនបានធ្វើឱ្យក្រុមហ៊ុនកាត់បន្ថយកម្លាំងពលកម្មនៅពេលចាប់ផ្តើមមានការរាតត្បាត ដែលជាបញ្ហាធ្ងន់ធ្ងររយៈពេលខ្លីសម្រាប់និយោជិត។ យ៉ាងណាមិញ វាបានអនុញ្ញាតឱ្យក្រុមហ៊ុនសម្របខ្លួនទៅនឹងពេលបច្ចុប្បន្ន និងវិនិយោគលើបច្ចេកវិទ្យាថ្មីៗ។ ក្នុងអំឡុងពេលរាត្បាត សណ្ឋាគារជាច្រើនបានបញ្ឈប់បុគ្គលិក ប៉ុន្តែពួកគេបានផ្លាស់ប្តូរច្រើនណាស់ដូចជា ការណែនាំភ្ញៀវបង់ប្រាក់ដោយខ្លួនឯងតាមទូរស័ព្ទ។

មិនត្រឹមតែប៉ុណ្ណោះ អត្ថប្រយោជន៍មួយទៀតដែលសហរដ្ឋអាមេរិកមានគឺ សមត្ថភាពក្នុងការបំពេញបន្ថែមទីផ្សារការងាររបស់ខ្លួន ជាពិសេសតាមរយៈអន្តោប្រវេសន៍ នៅពេលដែលកំណើនប្រជាជនបានធ្លាក់ចុះដោយសារតែការចូលនិវត្តន៍របស់មនុស្សវ័យចំណាស់។ ទោះបីជា អត្រាអត់ការងារធ្វើរបស់អាម៉េរិកកាន់តែធ្ងន់ធ្ងរ ប៉ុន្តែនិយោជិតអាម៉េរិកដែលត្រូវបានបញ្ឈប់ពីការងារមានសិទ្ធិទទួលបានអត្ថប្រយោជន៍ភាពអត់ការងារធ្វើជាសាច់ប្រាក់ដោយផ្ទាល់។

៣. វិស័យថាមពលមានភាពឯករាជ្យ

សហរដ្ឋអាមេរិកគឺជាអ្នកនាំចេញថាមពលសុទ្ធ ដែលជាផ្នែកមួយជួយដល់ភាពរឹងមាំរបស់សេដ្ឋកិច្ចអាមេរិក។ កាលពីឆ្នាំ២០២២ សង្គ្រាមរុស្ស៊ី-អ៊ុយក្រែនបានបង្កឲ្យតម្លៃថាមពលឡើងថ្លៃ ដែលធ្វើឲ្យអឺរ៉ុបប្រឈមនឹងបញ្ហាធ្ងន់ធ្ងរជាងអាម៉េរិក។ អាល្លឺម៉ង់ ដែលជាមជ្ឈមណ្ឌលផលិតកម្មដ៏ធំរបស់អឺរ៉ុប បាននាំចូលឧស្ម័នធម្មជាតិជាច្រើនរបស់ខ្លួនពីប្រទេសរុស្ស៊ី តាមរយៈបំពង់បង្ហូរ Nord Stream របស់ខ្លួន។ ក្នុងអំឡុងពេលនោះ តម្លៃថាមពលកាន់តែខ្ពស់បានជំរុញអតិផរណានៅអឺរ៉ុបទ្វេដងនៃកំឡុងពេលមានការរាតត្បាត។

លោក Ben Westmore អ្នកអង្កេតការណ៍សេដ្ឋកិច្ចអាមេរិកមកពី OECD បាននិយាយថា ឥទ្ធិពលនៃសង្រ្គាមរុស្ស៊ី-អ៊ុយក្រែនចំពោះតម្លៃថាមពលបានបង្កជាស្ថានភាពអាក្រក់នៅអឺរ៉ុបជាងនៅសហរដ្ឋអាម៉េរិក។ តម្លៃហ្គាសនៅអឺរ៉ុបនៅចន្លោះដើមឆ្នាំ ២០២១ និង ២០២២ បានកើនឡើងជិត ២០ ភាគរយ ខណៈដែលនៅសហរដ្ឋអាម៉េរិកកើនឡើងត្រឹមតែ ៣ ឬ ៤ ភាគរយប៉ុណ្ណោះ។ បណ្តាប្រទេសនៅអ៊ឺរ៉ុបមិនត្រឹមតែការកើនឡើងតម្លៃកាន់តែធំប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែការកើនឡើងតម្លៃនៅក្នុងអាជីវកម្មក៏បញ្ជូនទៅអ្នកប្រើប្រាស់ផងដែរ៕