យោងតាមរបាយការណ៍វិស័យអគ្គិសនីឆ្នាំ២០២១​ បានឱ្យដឹងថា កម្ពុជាមានការផលិតអគ្គិសនីតាមប្រភេទមធ្យោបាយចំនួន៥ប្រភេទគឺ រោងចក្រវារីអគ្គិសនី រោងចក្រដ្យេសែល រោងចក្រប្រើឡចំហាយ ដើរដោយធ្យូងថ្ម រោងចក្រប្រើជីវម៉ាស់ និងរោងចក្រដើរដោយថាមពលព្រះអាទិត្យ។

បើតាមរបាយការណ៍ដដែល គិតត្រឹមឆ្នាំ ២០២១ កម្ពុជាមានរោងចក្រវារីអគ្គិសនីចំនួន ១០កំពុង​ដំណើរការ រោងចក្រអគ្គិសនីដើរដោយធ្យូងថ្មចំនួន៣ និងរោងចក្រអគ្គិសនីប្រើប្រាស់​ជីវម៉ាស​ចំនួន៣។ ដោយឡែក ថាមពលស្អាតគឺសំដៅទៅលើប្រភពថាមពលអគ្គិសនីដែលមិនបង្កផលប៉ះពាល់ ឬមានផលប៉ះពាល់តិចតួចទៅដល់សហគមន៍ និងជីវៈចម្រុះ។ ប៉ុន្តែ ប្រភពថាមពលសំខាន់របស់កម្ពុជាបច្ចុប្បន្នគឺបានមកពីរោងចក្រវារីអគ្គិសនី ដែលជាប្រភេទថាមពលកកើតឡើងវិញ។

ថ្វីត្បិតថា វារីអគ្គិសនីជាប្រភពថាមពលកកើតឡើងវិញ ក៏ប៉ុន្តែតិច ឬច្រើនវាបានបង្កការប៉ះពាល់ទៅដល់សហគមន៍មួយក្រុមតូច និងប៉ះពាល់ដល់ជីវៈចម្រុះតាមរយៈការប្ដូរលំហូរទឹក។ ដូច្នេះហើយ ទាំងសង្គមស៊ីវិល និងរដ្ឋាភិបាល កំពុងតែជំរុញនូវថាមពលស្អាតឱ្យបានកាន់តែច្រើន ដើម្បីកាត់បន្ថយការពឹងផ្អែកលើថាមពលកកើតឡើងវិញ។

បើតាមកញ្ញា ពេជ្រ រតនា ដែលជាប្រធានផ្នែកថាមពលកកើតឡើងវិញនៃកម្មវិធី CAPRED បានឱ្យដឹងថា វិស័យថាមពលនេះគឺជារឿងសំខាន់ណាស់សម្រាប់ការរស់នៅប្រចាំថ្ងៃរបស់ប្រជាជន យើង ប៉ុន្តែអ្វីដែលកាន់តែសំខាន់ទៅទៀតនោះគឺត្រូវធានាពីភាពយូរអង្វែងរបស់ថាមពល។

បើតាមការឱ្យដឹងពីកញ្ញា ថាមពលស្អាត គឺជាការធានាបាននូវ​និរន្តភាពនៃវិស័យថាមពលទាំងមូល។ ជាក់ស្ដែង ជីវម៉ាស់គឺជាវិធីក្នុងការបម្លែងថាមពលអគ្គីសនី ដោយប្រើប្រាស់កាកសំណល់ផ្ទះបាយ ដែលមិនមានផលប៉ះពាល់ដល់បរិស្ថាន ឬសហគមន៍នោះទេ។

ការប្រើប្រាស់សូឡាដើម្បីចាប់យកថាមពលព្រះអាទិត្យ ក៏រាប់ទុកថាជាប្រភេទថាមពល ស្អាតផង​ដែរ ប៉ុន្តែវិធីបម្លែងថាមពលទាំងពីរនេះនៅមានកម្រិតតូចនៅឡើយ ពោលគឺស្ថិតក្នុង កម្រិតគ្រួសារ និងសហគមន៍ ដែលមិនទាន់អាចផ្គត់ផ្គង់កម្រិតប្រទេសបាន។ ម្យ៉ាងទៀត ថ្វីត្បិតថាកម្ពុជាមានប្រភពថាមពលអគ្គិសនីច្រើនក៏ពិតមែន ប៉ុន្តែកម្ពុជាក៏នៅមានការខ្វះ​ខាតអគ្គិសនីប្រើប្រាស់ក្នុងស្រុកផងដែរ។

យោងតាមទិន្នន័យ​ពី​អាជ្ញាធរ​អគ្គិសនី​កម្ពុជា ​(EAC) បាន​បង្ហាញថា កម្ពុ​ជាមាន​អានុភាព​ដំឡើង​ថាមពល​អគ្គិសនី​ទាំង​ប្រភព​អគ្គិសនី​ក្នុងស្រុក និង​នាំចូល​សរុប​ចំនួន ៤ ៤៩៥ ​មេ​ហ្គា​វ៉ា​ត់ នៅក្នុង​ឆ្នាំ ​២០២២ ​កន្លងទៅ​ដែល ក្នុងនោះ​ប្រភព​អគ្គិសនី​ក្នុងស្រុក​មាន​ចំនួន​ជាង ៣ ៤៦៤ ​មេ​ហ្គា​វ៉ា​ត់​។​

ការនាំចូលភ្លើងអគ្គិសនីពីប្រទេសជិតខាងបែបនេះហើយ ដែលនាំឱ្យតម្លៃភ្លើងអគ្គិសនីក្នុងប្រទេសមានតម្លៃថ្លៃ ហើយដែលវាប៉ះពាល់បន្តទៅដល់ជម្រើសក្នុងការវិនិយោគរបស់វិនិយោគិនបរទេស។ ប៉ុន្តែ ប្រសិនបើកម្ពុជាអាចពង្រឹងនូវការផលិតថាមពលស្អាតបានកាន់តែច្រើន នោះកម្ពុជាអាចនឹង​កាត់បន្ថយ ឬបញ្ឈប់ការទិញថាមពលអគ្គិសនីពីគេតែម្ដង។ 

ទាក់ទិននឹងចំណុចនេះ កញ្ញា ពេជ្រ រតនា បានរៀបរាប់ថា៖

«អ្វីដែលរដ្ឋាភិបាលកំពុងតែដោះស្រាយ​ដូចគ្នាគឺបញ្ហាអគ្គិសនីយើងនៅថ្លៃបើធៀបនឹងប្រទេសជិតខាង។ នៅពេលដែលអគ្គិសនីថ្លៃ វាក៏មាន​បញ្ហា​ប្រឈមដល់សេដ្ឋកិច្ចដូចគ្នា ព្រោះមុននឹងគេចូលមកវិនិយោគ គេច្បាស់ជាត្រូវមើលលើ​តម្លៃអគ្គិសនី ជាពិសេសការវិនិយោគលើវិស័យឧស្សាហកម្មធន់ធ្ងន់ ដែលត្រូវការប្រើប្រាស់ភ្លើង​អគ្គិសនីច្រើន។»

ដំណោះស្រាយសម្រាប់បញ្ហានេះ បើតាមកញ្ញាគឺ ត្រូវផ្ទេរថាមពលស្អាតចូលក្នុងបណ្ដាញអគ្គិសនីឱ្យ បានកាន់តែច្រើន។ 

កញ្ញាបន្តថា៖

«កាលពីមុនយើងមានការផ្ទេរថាមពលចេញពីរោងចក្រវារីអគ្គិសនីច្រើន ប៉ុន្តែពេលនេះ ការប្រើប្រាស់សូឡាមានការកើនឡើង ប៉ុន្តែក៏នៅក្នុងកម្រិតតិចតួចនៅឡើយ។ យ៉ាងណាក៏ដោយ រឿងនេះត្រូវការធ្វើម្ដងមួយជំហានៗ មិនអាចធ្វើបានត្រឹមរយៈពេល១ឆ្នាំ ២ឆ្នាំនោះទេ។»

កញ្ញាបន្តគូសបញ្ជាក់ថា ប្រសិនបើកម្ពុជាអាចសម្រេចបាននូវការប្រើប្រាស់ថាមពលស្អាត ១០០% នោះកម្ពុជានឹងចំណេញទាំងបរិស្ថាន ចំណេញទាំងសេដ្ឋកិច្ច៕