បរទេស ៖ យោងតាមប្រភពព័ត៌មានពីញូវយ៉កថាមបានលើកឡើងថា ជម្លោះក្នុងតំបន់ហ្គាហ្សាកំពុងប៉ះពាល់ដល់សេដ្ឋកិច្ចពិភពលោក ដោយគំរាមកំហែងដល់ការបង្អាក់កំណើន និងបង្កឱ្យតម្លៃថាមពល និងអាហារកើនឡើង។

ទាំងប្រទេសអ្នកមាន និងប្រទេសក្រីក្រទើបតែចាប់ផ្តើមធូរស្រាលបន្តិច បន្ទាប់ពីមានវិបត្តិសេដ្ឋកិច្ចរយៈពេលបីឆ្នាំរួមមានការរាតត្បាតកូវីដ-១៩ និងការលុកលុយរបស់រុស្ស៊ីលើអ៊ុយក្រែនជាដើម។ លោក Indermit Gill ប្រធានសេដ្ឋវិទូនៅធនាគារពិភពលោក បានលើកឡើងពីរឿងជាច្រើនកំពុងកើតឡើងក្នុងពេលតែមួយ ហើយសេដ្ឋកិច្ចពិភពលោកកំពុង​ស្ថិត​ក្នុង​ចំណុច​​ដ៏​ផុយស្រួយ​បំផុត។ សង្គ្រាមនៅអ៊ុយក្រែន និងមជ្ឈិមបូព៌ាមានផលប៉ះពាល់លើតម្លៃប្រេង និងហ្គាស ហើយនេះគឺជាលើកទីមួយហើយដែលមានការប៉ះពាល់ថាមពលពីរក្នុងពេលតែមួយ។

ការកើនឡើងតម្លៃទាំងនេះមិនត្រឹមតែប៉ះពាល់ដល់កម្លាំងទិញរបស់ប្រជាពលរដ្ឋ និងក្រុមហ៊ុនប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងជំរុញឱ្យថ្លៃដើមផលិតកម្មស្បៀងកើនឡើងផងដែរ។ លើសពីនេះ កម្រិតនៃអសន្តិសុខស្បៀងកំពុងកើនឡើងខ្ពស់ ជាពិសេសនៅក្នុងប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍន៍ដូចជា អេហ្ស៊ីប ប៉ាគីស្ថាន និងស្រីលង្កា។ ទន្ទឹមនឹងនោះ ប្រទេសនានាកំពុងតស៊ូជាមួយនឹងកម្រិតបំណុលខ្ពស់មិនធ្លាប់មាន ការវិនិយោគឯកជនធ្លាក់ចុះ និងការងើបឡើងនៃពាណិជ្ជកម្មមានភាពយឺតបំផុតក្នុងរយៈពេលប្រាំទសវត្សរ៍ ដែលធ្វើឱ្យវាកាន់តែតឹងតែងសម្រាប់ពួកគេក្នុងការរកផ្លូវចេញពីវិបត្តិ។ ការដំឡើងអត្រាការប្រាក់កាន់តែខ្ពស់របស់ធនាគារកណ្តាលក្នុងការទប់ទល់នឹងអតិផរណា បានធ្វើឱ្យរដ្ឋាភិបាល និងក្រុមហ៊ុនឯកជនមានផលលំបាកជាងមុនក្នុងការទទួលបានឥណទាន។

សព្វថ្ងៃនេះ អ្នកផលិតប្រេងនៅមជ្ឈិមបូព៌ាមិនមានអំណាចខ្លាំងនៅលើទីផ្សារដូចដែលពួកគេធ្លាប់មានកាលពីទសវត្សរ៍ឆ្នាំ១៩៧០ នោះទេ បន្ទាប់ពីអារ៉ាប់កាត់បន្ថយផលិតកម្មយ៉ាងខ្លាំង និងការដាក់ទណ្ឌកម្មលើសហរដ្ឋអាមេរិក និងប្រទេសមួយចំនួនទៀត។ 

លោក Gregory Daco ប្រធានសេដ្ឋវិទូនៅ EY-Parthenon បាននិយាយថា សេណារីយ៉ូករណីដ៏អាក្រក់បំផុតដែលសង្រ្គាមបានរីករាលដាលអាចបណ្តាលឱ្យតម្លៃប្រេងឡើងថ្លៃដល់ ១៥០ ដុល្លារក្នុងមួយបារ៉ែល។ លើសពីនេះ សេណារីយ៉ូនេះមានឥទ្ធិពលដល់សេដ្ឋកិច្ចទូទាំងពិភពលោកយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ រួមមានការធ្លាក់ចុះសេដ្ឋកិច្ចកម្រិតស្រាល ការធ្លាក់ចុះនៃតម្លៃភាគហ៊ុន និងការខាតបង់ចំនួន ២ ទ្រីលានដុល្លារសម្រាប់សេដ្ឋកិច្ចពិភពលោក។ មិនត្រឹមតែប៉ុណ្ណោះ វាប៉ះពាល់ដល់ទីផ្សារដែលកំពុងរីកចម្រើន ដោយការចំណាយលើការខ្ចីប្រាក់បានកើនឡើង ហើយក្រុមហ៊ុននៅក្នុងប្រទេសមួយចំនួននឹងមានបញ្ហាក្នុងការសងបំណុលរបស់ពួកគេ។

យោងតាមក្រុមហ៊ុន Oxford Economics បង្ហាញថា ទីផ្សារដែលកំពុងរីកចម្រើនដូចជាអេហ្ស៊ីប នីហ្សេរីយ៉ា និងហុងគ្រី បានជួបប្រទះនូវស្លាកស្នាមដ៏អាក្រក់បំផុតពីការរាតត្បាតកូវីដ-១៩ ដែលបណ្តាលឱ្យមានកំណើនទាបជាងការរំពឹងទុក។ ជម្លោះនៅមជ្ឈិមបូព៌ា និងភាពតានតឹងផ្នែកសេដ្ឋកិច្ចក៏អាចបង្កើនលំហូរនៃជនចំណាកស្រុកដែលធ្វើដំណើរពីតំបន់ទាំងនោះ និងអាហ្វ្រិកខាងជើងទៅកាន់អឺរ៉ុប ខណៈដែលសហភាពអឺរ៉ុបកំពុងតែឈានទៅរកវិបត្តិសេដ្ឋកិច្ច។

ទន្ទឺមនឹងនេះ តំបន់ដែលមានសេដ្ឋកិច្ចអាប់អួរបំផុតគឺអនុតំបន់សាហារ៉ាអាហ្រ្វិក ដែលមានសេដ្ឋកិច្ចខ្សោយរួចទៅហើយតាំងពីមុនពេលការប្រយុទ្ធគ្នានៅតំបន់ហ្គាហ្សាមកម្ល៉េះ។ លោក M. Ayhan Kose អ្នកគ្រប់គ្រងរបាយការណ៍ទស្សនវិស័យសេដ្ឋកិច្ចសកលប្រចាំឆ្នាំរបស់ធនាគារពិភពលោក បាននិយាយថា ប្រាក់ចំណូលនៅក្នុងតំបន់មិនបានកើនឡើងចាប់តាំងពីឆ្នាំ ២០១៤ មកម្ល៉េះ ហើយតំបន់នេះបានជួបប្រទះនឹងការធ្លាក់ចុះនៃសេដ្ឋកិច្ចជាងមួយទសវត្សរ៍មកហើយ។ ដូច្នោះហើយ តំបន់ទាំងនោះនឹងជួបវិបត្តិកាន់តែអាក្រក់ឡើងៗ ខណៈដែលបញ្ហាសេដ្ឋកិច្ចនាពេលថ្មីៗនេះត្រូវបានជំរុញដោយជម្លោះភូមិសាស្ត្រនយោបាយកាន់តែស៊ីជម្រៅ៕