ការវិវត្តន៍នៃបច្ចេកវិទ្យាហិរញ្ញវត្ថុបង្កភាពងាយស្រួលដល់ប្រជាពលរដ្ឋក្នុងការប្រើប្រាស់សេវាហិរញ្ញវត្ថុ

ភ្នំពេញ ៖ បច្ចេកវិទ្យាហិរញ្ញវត្ថុមានតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការជំរុញបរិយាបន្នហិរញ្ញវត្ថុ និងបង្កភាពងាយស្រួលដល់ប្រជាពលរដ្ឋក្នុងការប្រើប្រាស់សេវាហិរញ្ញវត្ថុ ដូចជាការទូទាត់ និងការផ្ទេរប្រាក់តាមប្រព័ន្ធឌីជីថលជាដើម ដែលរួមចំណែកក្នុងការជួយលើកម្ពស់ និងសម្រួលដល់ជីវភាពប្រចាំថ្ងៃរបស់ប្រជាជននៅកម្ពុជា ខណៈនវានុវត្តន៍នៃប្រព័ន្ធទូទាត់សងប្រាក់បាន និងកំពុងរួមចំណែកយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ចឌីជីថលស្របតាមគោលដៅរបស់រាជរដ្ឋាភិបាល។

ទន្ទឹមនឹងការរីកចម្រើននៃបច្ចេកវិទ្យាហិរញ្ញវត្ថុនេះ ការបញ្ជ្រាបចំណេះដឹងស្តីពីសុវត្ថិភាពអ៊ីនធឺណិត (Internet) ចំណេះដឹងផ្នែកឌីជីថល និងចំណេះដឹងផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុកាន់តែមានសារៈសំខាន់សម្រាប់អ្នកប្រើប្រាស់ទាក់ទងនឹងហានិភ័យ និងអត្ថប្រយោជន៍ ដើម្បីឱ្យអ្នកប្រើប្រាស់ទទួលបានកិច្ចការពារប្រសើរជាងមុន។

​លោក សុខ វឿន ប្រធានសមាគមមីក្រូហិរញ្ញវត្ថុកម្ពុជា ធ្លាប់បានលើកឡើងថា បច្ចេកវិទ្យាហិរញ្ញវត្ថុ (FinTech) មានការរីកចម្រើនគួរឱ្យកត់សម្គាល់ក្នុងប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយនេះ ជាពិសេសនៅក្នុងការទូទាត់ និងការផ្ទេរប្រាក់តាមឌីជីថល។ ជាមួយនឹងការផ្លាស់ប្តូរដ៏អស្ចារ្យនេះ ប្រទេសកម្ពុជាបាន និងកំពុងតាមទាន់ការខិតខំប្រឹងប្រែងផ្នែកឌីជីថល និងបច្ចេកវិទ្យាហិរញ្ញវត្ថុរបស់ខ្លួន។ វិបត្តិជំងឺកូវីដ១៩ ត្បិតវាបានបង្កផលប៉ះពាល់ដល់សេដ្ឋកិច្ចពិភពលោក តែវាបានជំរុញ និងពន្លឿននិន្នាការក្នុងការប្រើប្រាស់ប្រព័ន្ធឌីជីថលនេះ ហើយប្រព័ន្ធសេដ្ឋកិច្ចជាច្រើនបានផ្លាស់ប្តូរទៅរកប្រតិបត្តិការដោយគ្មានសាច់ប្រាក់។

លោកបានថ្លែងថា ដូចដែលអាចឃើញនាពេលបច្ចុប្បន្ននេះ ការទទួលយក fintech ដូចជាកម្មវិធីដឹកជញ្ជូនអាហារ/ទំនិញ ក៏ដូចជាការទទួលយកជាទូទៅនៃការទូទាត់តាមអេឡិចត្រូនិក និងតាមឌីជីថលនៅក្នុងប្រទេស ត្រូវបានដាក់ឱ្យដំណើរការជាបន្តបន្ទាប់ ដើម្បីកែលម្អសេវាកម្មរបស់ពួកគេ ក៏ដូចជាលើកកម្ពស់គុណភាពជីវិតរបស់ប្រជាជនកម្ពុជា។

លោក សុខ វឿន បានលើកឡើងថា ៖

“ជាងនេះទៅទៀត ការប្រើប្រាស់ FinTech មិនត្រឹមតែផ្តល់អត្ថប្រយោជន៍ដល់ស្ថាប័នហិរញ្ញវត្ថុក្នុងការផ្តល់នូវភាពងាយស្រួលក្នុងការបម្រើអតិថិជនរបស់ពួកគេ និងធ្វើឱ្យប្រសើរឡើងនូវអន្តរប្រតិបត្តិការប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែវាក៏ដើរតួយ៉ាងសំខាន់ក្នុងបរិយាបន្នហិរញ្ញវត្ថុ ដោយប្រើប្រាស់ប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ីហិរញ្ញវត្ថុដែលមានស្រាប់ និងបច្ចេកវិទ្យាដែលកំពុងរីកចម្រើន ដើម្បីធ្វើឱ្យធនាគារកាន់តែងាយស្រួល និងអាចចូលប្រើប្រាស់បានកាន់តែច្រើន និងចំណាយមានប្រសិទ្ធភាព”។

ទន្ទឹមនេះ ធនាគារជាតិនៃកម្ពុជា បានឱ្យដឹងថា នវានុវត្តន៍នៃប្រព័ន្ធទូទាត់សងប្រាក់បាន និងកំពុងរួមចំណែកយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ចឌីជីថលស្របតាមគោលដៅរបស់រាជរដ្ឋាភិបាល។ ក្នុងន័យនេះ ធនាគារជាតិនៃកម្ពុជាបាន និងកំពុងអភិវឌ្ឍ ធ្វើទំនើបកម្មហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធទូទាត់ជាបន្តបន្ទាប់ ដូចជា ប្រព័ន្ធផាត់ទាត់ជាតិ ប្រព័ន្ធសេវាទូទាត់រហ័ស និងប្រព័ន្ធខេមបូឌានស៊ែស្ទិច ដោយបានធ្វើបច្ចុប្បន្នកម្ម និងបន្ថែមមុខងារចាំបាច់មួយចំនួនក្នុងគោលបំណងសម្រួលដល់គ្រឹះស្ថានជាសមាជិក និងអ្នកប្រើប្រាស់ ក៏ដូចជាឆ្លើយតបទៅនឹងការវិវត្តនៃបច្ចេកវិទ្យាហិរញ្ញវត្ថុ។

នៅឆមាសទី១នេះ ប្រព័ន្ធទូទាត់សងប្រាក់មានប្រតិបត្តិការប្រមាណ ៣០,៣ លានប្រតិបត្តិការ កើនឡើង ១,៦ដង និងទំហំប្រាក់ប្រតិបត្តិការមានប្រមាណ ៨៩,៧ ប៊ីលានដុល្លារអាមេរិក កើនឡើង ៣,៦% ស្មើនឹងប្រមាណ ៣ដងនៃផលិតផលក្នុងស្រុកសរុប (ផ.ស.ស)។ ជាមួយគ្នានេះ ដើម្បីគាំទ្រដល់គោលនយោបាយសេដ្ឋកិច្ច និងសង្គមឌីជីថល ធនាគារជាតិនៃកម្ពុជាបានផ្ដួចផ្ដើមលើកកម្ពស់ការទូទាត់ឌីជីថលជាមួយវិស័យសាធារណៈ តាមរយៈការពង្រីកមុខងារប្រព័ន្ធបាគងសម្រាប់គាំទ្រដល់ការទូទាត់សេវាសាធារណៈជាមួយក្រសួង-ស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធ ដោយបានអភិវឌ្ឍមុខងារសម្រាប់ទូទាត់បង់ពន្ធដារ បើកប្រាក់បៀវត្ស ប្រាក់សោធននិវត្តន៍ ច្រកទូទាត់ក្នុងផ្សារ ពាណិជ្ជកម្មអេឡិចត្រូនិក និងច្រកសម្រាប់ផ្តល់មូលនិធិគាំទ្រដល់ជនក្រីក្រ កុមារកំព្រា និងទ្រទ្រង់គ្រោះមហន្តរាយផ្សេងៗ ជាដើម។

ទន្ទឹមនេះ មុខងារថ្មីមួយទៀតដែលត្រូវបានដាក់ឱ្យប្រើប្រាស់ជាផ្លូវការកាលពីខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៣ គឺអតិថិជនដែលបានចុះឈ្មោះប្រើប្រាស់ប្រព័ន្ធបាគងដោយមានអត្តសញ្ញាណពេញលេញ (Full KYC) អាចស្វែងរកព័ត៌មានអំពីការចាក់វាក់សាំងកូវីដ-១៩ របស់ខ្លួនបានយ៉ាងងាយស្រួលនៅក្នុងកម្មវិធីទូទាត់បាគង ទោះបីជាពុំបានយកប័ណ្ណចាក់វ៉ាក់សាំង កូវីដ-១៩ មកតាមខ្លួនក៏ដោយ។

ភាពរីកចម្រើននៃបច្ចេកវិទ្យាហិរញ្ញវត្ថុបានផ្ដល់ឱកាសឱ្យគ្រឹះស្ថានធនាគារ និងហិរញ្ញវត្ថុបង្កើនការប្រកួតប្រជែងដើម្បីទាក់ទាញអតិថិជន ជាពិសេសតាមរយៈការដាក់ឱ្យប្រើប្រាស់សេវា និងឧបករណ៍ទូទាត់ថ្មីៗប្រកបដោយនវានុវត្តន៍។ ក្នុងនោះការទូទាត់តាម KHQR Code ទទួលបានការពេញនិយមគួរឱ្យកត់សម្គាល់ ដោយគិតត្រឹមខែមេសា ឆ្នាំ២០២៣ ចំនួនប្រតិបត្តិការ ទូទាត់តាមKHQR Code មានការកើនឡើងជាលំដាប់ក្នុងនោះប្រតិបត្តិការជារៀលមានចំនួន ១៦៩ ១៩៥ ប្រតិបត្តិការ គិតជាប្រាក់មានចំនួន ៩៧ ពាន់លានរៀល និងប្រតិបត្តិការជាដុល្លារមាន ចំនួន ២១៦០៦៨ ប្រតិបត្តិការ គិតជាប្រាក់មានចំនួន ៣៨ លានដុល្លារអាមេរិក។

ទន្ទឹមនោះ ក្នុងគោលបំណងពង្រឹងកិច្ចសហការលើផ្នែកនវានុវត្តន៍ហិរញ្ញវត្ថុ និងប្រព័ន្ធទូទាត់សងប្រាក់ឆ្លងដែន ធនាគារជាតិនៃកម្ពុជាបានតភ្ជាប់ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធប្រព័ន្ធទូទាត់សងប្រាក់ជាមួយប្រទេសមួយចំនួនក្នុងតំបន់ដូចជា ប្រទេសថៃ ប្រទេសម៉ាឡេស៊ី ប្រទេសឡាវ និងប្រទេស វៀតណាម ហើយក៏បានពង្រឹងផ្នែកនវានុវត្តន៍ហិរញ្ញវត្ថុ និងប្រព័ន្ធទូទាត់ជាមួយប្រទេសហ្វុជី កោះសូឡូម៉ូន និងប្រទេសរវ៉ាន់ដា ដើម្បីចែករំលែកចំណេះដឹងពាក់ព័ន្ធនឹងនវានុវត្តន៍ និងការទូទាត់តាមបែបឌីជីថលសម្រាប់សេវាកម្មហិរញ្ញវត្ថុរវាងគ្នានិងគ្នាផងដែរ។

នៅក្នុងវិស័យទូទាត់សងប្រាក់ សេវាទូទាត់ឌីជីថលបានរួមចំណែកយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការលើកកម្ពស់បរិយាបន្នហិរញ្ញវត្ថុ តាមរយៈការដាក់ចេញនូវផលិតផល និងសេវាថ្មីៗ ដែលផ្តល់ភាពងាយស្រួល និងសុវត្ថិភាពដល់អ្នកប្រើប្រាស់។ ការរីកចម្រើនទាំងនេះអាចសម្រេចទៅបានដោយសារការដាក់ចេញបទប្បញ្ញត្តិដែលមានភាពអំណោយផលដល់ការប្រកួតប្រជែងរបស់គ្រឹះស្ថានផ្តល់សេវាទូទាត់សងប្រាក់ និងយន្តការត្រួតពិនិត្យយ៉ាងយកចិត្តទុកដាក់របស់ធនាគារជាតិនៃកម្ពុជាកន្លងមក។

សូមរំលឹកដែរថា គិតត្រឹមឆមាសទី១ ឆ្នាំ២០២៣ គ្រឹះស្ថានផ្តល់សេវាទូទាត់សងប្រាក់សរុបចំនួន ៣៥ ទទួលបានអាជ្ញាប័ណ្ណពីធនាគារជាតិនៃកម្ពុជា និងគ្រឹះស្ថានធនាគារ និងហិរញ្ញវត្ថុ ២ ទទួលបានលិខិតអនុញ្ញាតធ្វើប្រតិបត្តិការទូទាត់សងប្រាក់ ដែលក្នុងនោះមានអតិថិជនចុះឈ្មោះបង្កើតគណនីអ៊ីវ៉ាឡេតសរុប ប្រមាណ ២០,២ លានគណនី។ ជាមួយគ្នានេះ ប្រតិបត្តិការទូទាត់សងប្រាក់បានកើនឡើងប្រមាណ ៥៨% ពី ២១១,១ ទៅ ៣៣៣,៧ លានប្រតិបត្តិការ និងមានទំហំទឹកប្រាក់កើនឡើងប្រមាណ ៩៨,៣% ពី ២៩,៣ ទៅ ៥៨,២ ពាន់លានដុល្លារអាមេរិក ធៀបនឹងដូចគ្នាឆ្នាំមុន ស្មើប្រមាណ ១៩៧,៨% នៃ ផ.ស.ស ៕


របាយការណ៍ថ្មីៗ

មើលទាំងអស់ ➧

ព័ត៌មានទូទៅ

មើលទាំងអស់ ➧

NBC​៖​ ​កម្ពុជា​រំពឹង​ថា​នឹង​មាន​កំណើន​សេដ្ឋកិច្ច​ ​៣,៩​% ​ក្នុង​ឆ្នាំ​២០២៦​ ​និង​ ​៥​% ​ក្នុង​ឆ្នាំ​២០២៧​

ព្រឹត្តិការណ៍, សេដ្ឋកិច្ច

• 28/07/2026

ធនាគារ​ជាតិ​នៃ​កម្ពុជា​ ​(​NBC​) ​ព្យាករ​ថា ​សេដ្ឋកិច្ច​កម្ពុជា​នឹង​កើន​ក្នុង​អត្រា ​៣,៩​ ​ភាគរយ​នៅ​ឆ្នាំ​២០២៦​ ​មុនពេល​រំពឹង​ថា​នឹង​ងើប​ឡើងវិញ​ក្នុង​អត្រា ​៥​ ​ភាគរយ​នៅ​ឆ្នាំ​២០២៧​ ​បើ​ទោះបី​សេដ្ឋកិច្ច​កំពុង​ប្រឈម​នឹង​ផលប៉ះពាល់​ពី​សង្គ្រាម​នៅ​មជ្ឈិមបូព៌ា ​និង​បញ្ហា​ប្រឈម​ខាងក្នុង​ក៏ដោយ

ស្វែងយល់​បន្ថែម​ពី​ «ពន្ធលើចំណេញមូល​ធន» ដែលកម្ពុជានឹង​ផ្ដើមអនុវត្តន៍ចាប់ពីដើមឆ្នាំ២០២៧​ តទៅ

ព្រឹត្តិការណ៍, អចលនទ្រព្យ

• 28/07/2026

ពន្ធលើ​ចំណេញ​មូល​ធន ​ជា​ប្រភេទពន្ធលើ​ប្រាក់ចំណេញដែល​រូបវន្ត​បុគ្គល ឬនីតិបុគ្គល​ ទទួលបានពីការលក់​ ផ្ទេរទ្រព្យសកម្មមូល​ធន​ផ្សេងៗ ដូចជា អចលនទ្រព្យ កិច្ច​សន្យា​ភតិសន្យា​(ជួល ) ទ្រព្យវិនិយោគ​ កម្មសិទ្ធិ​បញ្ញា កេរ្តិ៍ឈ្មោះអាជីវកម្ម និង​រូបិយវត្ថុ​បរទេស ជាដើម

កម្ពុជារំពឹងថានឹងកាន់តែមានភាពទាក់ទាញអ្នកវិនិយោគ ក្រោយអាម៉េរិកកំណត់អត្រាពន្ធថ្មី ១០ ភាគរយ

ព្រឹត្តិការណ៍, សេដ្ឋកិច្ច

• 28/07/2026

មន្ត្រី​ជាន់​ខ្ពស់​រាជ​រដ្ឋាភិបាល​ និង​អ្នកជំនាញ​សេដ្ឋកិច្ច​ ​បាន​លើកឡើង​ថា​ ​ការ​ដែល​កម្ពុជា​ទទួលបាន​អត្រា​ពន្ធ​គយ​ថ្មី​ ​១០​ ​ភាគរយ​ ​សម្រាប់​ការ​នាំចេញ​ទៅកាន់​សហរដ្ឋ​អាម៉េរិក​ នឹង​ជួយ​បង្កើន​ភាព​ប្រកួតប្រជែង​ និង​ទាក់ទាញ​ការ​វិនិយោគ​បន្ថែម​មក​កម្ពុជា

ចិន អំពាវនាវឱ្យអាម៉េរិកឈប់គំរាមកំហែងលើក្រុមហ៊ុន AI របស់ខ្លួន និង​យកបញ្ហាបច្ចេកវិទ្យាមកធ្វើជាឧបករណ៍នយោបាយ

ព្រឹត្តិការណ៍, អាជីវកម្មថ្មី និងនវានុវត្ត

• 28/07/2026

ថ្នាក់ដឹកនាំកំពូលចិន បានអំពាវនាវឱ្យអាម៉េរិកបញ្ឈប់ការគំរាមកំហែងមកលើក្រុមហ៊ុន AI របស់ខ្លួន ហើយកុំយកបញ្ហាបច្ចេកវិទ្យាមកធ្វើជាឧបករណ៍នយោបាយ

តម្លៃ​កង្កែប​ធ្លាក់ចុះ​មកត្រឹម​ ​៥០០០​រៀល​/​គីឡូក្រាម​ សមាគម​អំពាវនាវ​ឱ្យ​ទប់ស្កាត់​ការ​នាំចូល​ពី​ក្រៅ​ប្រទេស​

ព្រឹត្តិការណ៍, សេដ្ឋកិច្ច

• 28/07/2026

សមាគម​វារី​វប្បករ​នៅ​កម្ពុជា​ ​អំពាវនាវ​ដល់​អាជ្ញាធរ​នៅជាប់​ព្រំដែន​ ​ទប់ស្កាត់​ការ​នាំចូល​កង្កែប​សាច់​ពី​ប្រទេស​វៀតណាម ​ខណៈ​​តម្លៃ​ទីផ្សារ​ក្នុង​ស្រុក​ ​បាន​ធ្លាក់ចុះ​ខ្លាំង​ជាប់​គ្នា​ៗ​ ​ពោលគឺ​នៅ​ត្រឹម​ ​៥០០០​ ​រៀល​ក្នុង​មួយ​គីឡូក្រាម​ ​នៅ​រយៈពេល​ប៉ុន្មាន​ខែ​ចុងក្រោយ​នេះ

​AMRO​ ​ព្យាករ​ថា​ ​តំបន់​អាស៊ាន​បូក​បី​នឹង​មាន​កំណើន​សេដ្ឋកិច្ច​ ​៤,១​% ​នៅក្នុង​ឆ្នាំ​ ​២០២៦​ ​នេះ​

ព្រឹត្តិការណ៍, សេដ្ឋកិច្ច, អាជីវកម្មថ្មី និងនវានុវត្ត

• 28/07/2026

ការិយាល័យ​ស្រាវជ្រាវ​ម៉ាក្រូ​សេដ្ឋកិច្ច​អាស៊ាន​ +​៣​ ​(​AMRO​) ​សប្តាហ៍​នេះ​ ​បាន​ចេញផ្សាយ​របាយការណ៍​បច្ចុប្បន្នភាព​ប្រចាំ​ត្រីមាស ​ខែកក្កដា ​ឆ្នាំ​២០២៦​ ​នៃ​របាយការណ៍​ស្តីអំពី​វិស័យ​សេដ្ឋកិច្ច​តំបន់​អាស៊ាន​បូក​បី ​(​AREO​) ​ដោយ​បាន​ព្យាករ​ថា​ ​តំបន់​អាស៊ាន​បូក​បី ​(​ASEAN​+​3​)​នឹង​មាន​កំណើន​សេដ្ឋកិច្ច​ ​៤,១​ ​ភាគរយ​ ​នៅក្នុង​ឆ្នាំ​ ២០២៦ ​នេះ

ស្ថាប័នចំនួន ៣ រួមដៃគ្នារៀបចំវគ្គបណ្តុះបណ្តាលបច្ចេកវិទ្យាដ្រូនកសិកម្មឌីជីថល ដើម្បីកាត់បន្ថយចំណាយថ្លៃដើម

ព្រឹត្តិការណ៍, អាជីវកម្មថ្មី និងនវានុវត្ត

• 28/07/2026

សហព័ន្ធអភិវឌ្ឍន៍ស្វាយកម្ពុជា (CMDF) បានរៀបចំ «វគ្គបណ្តុះបណ្តាលបច្ចេកវិទ្យាដ្រូនកសិកម្មឌីជីថល» រយៈពេល ៣ថ្ងៃ នៅសាលាស្រុកត្រពាំងប្រាសាទ ស្ថិតក្នុងភូមិទួលតាសេក ខេត្តឧត្តរមានជ័យ ដល់យុវជនក្នុងមូលដ្ឋាន

ឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី សាយ សំអាល់ ៖​ ខេត្តស្វាយរៀង បានបញ្ចប់ការចែកប្លង់ដីធ្លីជូនពលរដ្ឋទាំងស្រុង និងបន្តបើកទំព័រថ្មីនៃការអភិវឌ្ឍ

ព្រឹត្តិការណ៍, អចលនទ្រព្យ

• 28/07/2026

ឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី សាយ សំអាល់ ៖​ ខេត្តស្វាយរៀង បានបញ្ចប់ការចែកប្លង់ដីធ្លីជូនពលរដ្ឋទាំងស្រុង និងបន្តបើកទំព័រថ្មីនៃការអភិវឌ្ឍ ជាពិសេស លើកកម្ពស់ជីវភាពប្រជាជន

ច្រកដឹកជញ្ជូនកសិផលពីកម្ពុជាទៅចិនឆ្លងកាត់ឡាវ ចំណេញពេលវេលា កាត់បន្ថយថ្លៃដឹកជញ្ជូន ជំរុញទំហំនាំចេញ

ព្រឹត្តិការណ៍, សេដ្ឋកិច្ច

• 27/07/2026

កជំនាញផ្នែកដឹកជញ្ជូនបានអះអាងប្រកបដោយសុទិដ្ឋិនិយមថា សម្រាប់ការដឹកជញ្ជូនទំនិញ ជាពិសេស កសិផលពីកម្ពុជា ទៅកាន់ទីផ្សារប្រទេសចិន​ តាមផ្លូវគោក ដោយឆ្លងកាត់តាមសា​ធារណរដ្ឋប្រជាធិបតេយ្យ ប្រជាមានិតឡាវ គឺទទួលបានផលចំណេញច្រើន

ឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី ស៊ុន ចាន់ថុល ៖ វិស័យឯកជន គឺជាក្បាលម៉ាស៊ីន និងជាដៃគូដ៏សំខាន់មិនអាចខ្វះបានក្នុងការជំរុញកំណើនសេដ្ឋកិច្ចជាតិ

ព្រឹត្តិការណ៍, សេដ្ឋកិច្ច

• 27/07/2026

ឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី ស៊ុន ចាន់ថុល ៖ វិស័យឯកជន គឺជាក្បាលម៉ាស៊ីន និងជាដៃគូដ៏សំខាន់មិនអាចខ្វះបានក្នុងការជំរុញកំណើនសេដ្ឋកិច្ចជាតិ