ស្វែងយល់ពីអាជីវកម្មបរិយាប័ន្ន

ផែនការយុទ្ធសាស្រ្តអភិវឌ្ឍន៍ជាតិឆ្នាំ២០១៩-២០២៣ របស់រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា (NSDP ឆ្នាំ២០១៩-២០២៣) មានគោលដៅជំរុញកំណើនសេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជា ប្រកបដោយបរិយាប័ន្នកាន់តែប្រសើរឡើង ផ្តល់ផលប្រយោជន៍ជូនប្រជាជនក្រីក្រ និងចំណូលទាប។ បណ្តាក្រុមហ៊ុនអាជីវកម្មបរិយាប័ន្ន បានកំពុងនឹងចូលរួមចំណែកយ៉ាងសំខាន់ជួយគាំទ្រដល់ការសម្រេចបាននូវគោលដៅយុទ្ធសាស្រ្តរាជរដ្ឋាភិបាលនេះ។

អាជីវកម្មបរិយាប័ន្ន គឺជាអាជីវកម្មឈរលើគោលការណ៍ធុរកិច្ច ដែលបង្កើតដំណោះស្រាយជាប្រព័ន្ធ មានភាពច្នៃប្រឌិត និងមានទ្រង់ទ្រាយធំ ដែលឆ្លើយតបទៅនឹងបញ្ហាប្រឈមពាក់ព័ន្ធរបស់ប្រជាជនក្រីក្រ និងប្រជាជនមានចំណូលទាប (BoP និង B៤០)។ បន្ទាត់អាជីវកម្មបរិយាប័ន្ន ត្រូវបានបង្កើតឡើងក្នុងគោលបំណងផ្តល់ប្រាក់ចំណូលខ្ពស់គួរសម និងបង្កើននូវស្តង់ដារជីវភាពរស់នៅប្រសើរជាងមុនដល់ក្រុមមនុស្សដែលមានចំណូលទាបនៅបាតពីរ៉ាមីត ៤០ភាគរយ និងក្រុមមនុស្សដែលងាយរងគ្រោះ។ ខណៈពេលដែលលទ្ធផលគោលដៅមានភាពចាំបាច់ ក្រុមហ៊ុនអាជីវកម្មបរិយាប័ន្នក៏រួមបញ្ចូល និងលក់ទៅកាន់ក្រុមមនុស្សដែលមានជីវភាពធូរធារផងដែរ។ 

ការរួមបញ្ចូលប្រជាជនក្រីក្រទៅក្នុងខ្សែច្រវាក់តម្លៃរបស់អាជីវកម្មណាមួយ ឬការផ្សារភ្ជាប់ពួកគេក្នុងរូបភាពជាអ្នកផ្គត់ផ្គង់ ពលករ  អ្នកលក់រាយ អ្នកប្រើប្រាស់ ឬម្ចាស់ភាគហ៊ុន គឺមិនមានន័យថាអាជីវកម្មប្រភេទនេះ​ជាអាជីវកម្មបរិយាប័ន្ននោះទេ ដោយសារការចូលរួមចំណែកទាំងនោះអាចមានការកេងចំណេញ ឬមិនបានផ្តល់នូវដំណោះស្រាយជាលក្ខណៈប្រព័ន្ធ សម្រាប់ការជួយបង្កើនប្រាក់ចំណូល និងការលើកកម្ពស់ស្ថានភាពជីវភាពរស់នៅរបស់ប្រជាជនក្រីក្រឲ្យបានប្រសើរ ឬអាចមានលទ្ធភាពក្នុងការចាកចេញពីភាពក្រីក្រនៅឡើយ។

ក្រុមហ៊ុនដែលមានអាជីវកម្មបរិយាប័ន្នត្រូវបានបែងចែកជា ៣ប្រភេទដូចខាងក្រោម៖

  • គំរូអាជីវកម្មបរិយាប័ន្ន ត្រូវបានបង្កើតដោយក្រុមហ៊ុនខ្នាតមធ្យម និងខ្នាតធំ ដែលជះឥទ្ធិពលធំដល់សង្គម។
  • គំនិតផ្តួចផ្តើមអាជីវកម្មបរិយាប័ន្ន កើតចេញពីក្រុមហ៊ុនខ្នាតតូច និងសហគ្រាសសង្គមរកប្រាក់ចំណេញ។ ក្រុមហ៊ុន និងសហគ្រាសទាំងនោះ ជះឥទ្ធិពលតិចតួចដល់សង្គម និងមានលទ្ធភាពជោគជ័យតិចតួចខាងពាណិជ្ជកម្ម។ ជារឿយៗ ទាំងនេះក៏អាចជាប្រភេទធុរកិច្ចៗថ្មីផងដែរ។
  • សកម្មភាពអាជីវកម្មបរិយាប័ន្ន ភាគច្រើនកើតចេញពីក្រុមហ៊ុនខា្នតធំ (គំរូអាជីវកម្មបរិយាប័ន្ន) ក្រុមហ៊ុនខ្នាតតូច និងសហគ្រាសសង្គមរកប្រាក់ចំណេញ ក៏ដូចជាក្រុមហ៊ុនខ្នាតធំដែលបង្ហាញទំនួលខុសត្រូវសង្គមជាយុទ្ធសាស្ត្រដោយមិនមែនជាការផ្តល់អំណោយម្តងម្កាល ប៉ុន្តែសាកល្បងចាប់យកគំរូអាជីវកម្មបរិយាប័ន្ន ដែលមាននិរន្តរភាពជាងមុន។

សម្រាប់ក្រុមហ៊ុនអាជីវកម្មបរិយាប័ន្ន ភាពជោគជ័យនៃការធ្វើធុរកិច្ចនឹងនាំមកនូវការផ្តល់ឥទ្ធិពលជាវិជ្ជមានដល់សង្គមទៅវិញទៅមក។ ជាមួយគ្នានេះ ដើម្បីនាំមកនូវផលវិជ្ជមានជូនដល់ប្រជាជនក្រីក្រ និងប្រជាជនមានចំណូលទាបក៏ដូចជាការរកប្រាក់ចំណេញដល់ក្រុមហ៊ុនក្នុងអត្រាខ្ពស់ក្នុងពេលតែមួយនោះ ក្រុមហ៊ុនដែលស្ថិតក្នុងប្រភេទជាគំរូអាជីវកម្មបរិយាប័ន្នប្រភេទគំនិតផ្តួចផ្តើម និងប្រភេទសកម្មភាពអាជីវកម្មបរិយាប័ន្នត្រូវតែមានភាពច្នៃប្រឌិតខ្ពស់។ ឧទាហរណ៍៖ ទម្រង់អាជីវកម្មរបស់ក្រុមហ៊ុនអាជីវកម្មបរិយាប័ន្នជាច្រើនបានបង្ហាញ យ៉ាងច្បាស់លាស់នូវការខិតខំដល់ការលើកកម្ពស់សិទ្ធិស្ត្រី និងសមភាពផ្នែកយេនឌ័រ។  ក្រុមហ៊ុនអាជីវកម្មបរិយាប័ន្នមួយចំនួនទៀត ក៏បានយកចិត្តទុកដាក់ទៅលើដំណោះស្រាយបញ្ហាបរិស្ថានផងដែរ បើទោះជាគោលបំណងចម្បងនៃអាជីវកម្មបរិយាប័ន្ន គឺការផ្តោតទៅលើប្រជាជនក្រីក្រ  មិនមែនបរិស្ថាន ឬការប្រែប្រួលអាកាសធាតុក្តី។

អាជីវកម្មបរិយាប័ន្នភាគច្រើនជាសហគ្រាសធុនមធ្យម ៖ សហគ្រាសទាំងនោះមានប្រាក់ចំណូលប្រចាំឆ្នាំចន្លោះពី ១ ទៅ ១០លានដុល្លារអាមេរិក។ ធុរកិច្ចថ្មី និងក្រុមហ៊ុនខ្នាតតូច ដែលមានប្រាក់ចំណូលក្រោម ០.១លានដុល្លារអាមេរិក មិនត្រូវបានចាត់ទុកជាអាជីវកម្មបរិយាប័ន្ននោះទេ។ក្រុមហ៊ុនខ្នាតធំមួយចំនួនមានបន្ទាត់អាជីវកម្មបរិយាប័ន្ន ដែលខុសប្លែកពីអាជីវកម្មគោលរបស់ពួកគេ។

អាជីវកម្មបរិយាប័ន្នខុសពីអាជីវកម្មគោល ៖ ភាពខុសគ្នានៃអាជីវកម្មបរិយាប័ន្ន និងអាជីវកម្មគោល ស្ថិតលើភាពជាក់លាក់ក្នុងការនាំមកនូវភាពវិជ្ជមានជូនដល់សង្គម និងក្រុមមនុស្ស BoP/B៤០។​ គ្រប់ក្រុមហ៊ុនអាជីវកម្មបរិយាប័ន្នត្រូវ តែជាក្រុមហ៊ុនដែលមានទំនួលខុសត្រូវ (ផ្នែកពន្ធដារ ការប្រកាន់ខ្ជាប់ទៅនឹងការការពារផលប្រយោជន៍សង្គម និងបរិស្ថាន ការគោរពគោលការណ៍អភិបាលកិច្ចសាជីវកម្មបានល្អ) ប៉ុន្តែមិនមែនក្រុមហ៊ុនទូទៅទាំងឡាយដែលមានទំនួលខុសត្រូវ ត្រូវបានចាត់ទុកថាជាប្រភេទអាជីវកម្មបរិយាប័ន្នដោយស្វ័យប្រវត្តិនោះទេ។ អាជីវកម្មបរិយាប័ន្នក៏មានភាពខុសប្លែកពីការវិនិយោគសក្តានុពលដោយសារអាជីវកម្មបរិយាប័ន្នផ្តោតជាសំខាន់ទៅលើផលប្រយោជន៍របស់ប្រជាជនក្រីក្រ (និងផ្តោតតិចតួចប៉ុណ្ណោះលើបរិស្ថាន ឬធុរកិច្ចថ្មីខាងបច្ចេកវិទ្យា)។

ប្រភព៖ គេហទំព័រក្រសួងឧស្សាហកម្ម វិទ្យាសាស្រ្ត បច្ចេកវិទ្យា និងនវានុវត្តន៍


ជំនួញ, ព្រឹត្តិការណ៍

អាស៊ីទិញប្រេងបញ្ចុះតម្លៃពីរុស្ស៊ី បន្ទាប់ពីអឺរ៉ុបដែលបានដកខ្លួនចេញ

អន្តរជាតិ ៖ កំណើននៃតម្រូវការប្រេងបញ្ចុះតម្លៃរបស់រុស្ស៊ីនៅលើទីផ្សារអាស៊ី កំពុងជំនួសឱ្យទីផ្សារអឺរ៉ុបដែលដកខ្លួនចេញ និងធ្វើឱ្យជះឥទ្ធិពលដល់កិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងរបស់បស្ចិមលោកក្នុងការទណ្ឌកម្មក្រុង…
ព្រឹត្តិការណ៍, សេដ្ឋកិច្ច

ពូជស្រូវសែនក្រអូបក្លាយជាជម្រើសមួយថ្មីសម្រាប់កសិករ និងអ្នកនាំចេញកម្ពុជាក្នុងទីផ្សារអន្តរជាតិ

ភ្នំពេញ ៖ ពូជស្រូវសែនក្រអូបបានក្លាយជាជម្រើសមួយថ្មីសម្រាប់កសិករ និងអ្នកនាំចេញកម្ពុជាក្នុងទីផ្សារអន្តរជាតិ ដែលប្រជាកសិករកម្ពុជាគប្បីពង្រឹង និងពង្រីកការបង្ករបង្កើនផល ស្របពេលដែលតម្រូវការ…
ព្រឹត្តិការណ៍, ហិរញ្ញវត្ថុ

ការសិក្សា ៖ ស្ថានភាពសេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជាបន្តងើបឡើងក្នុងត្រីមាសទី១ ដើមឆ្នាំ២០២២

ភ្នំពេញ ៖ បន្ទាប់ពីតម្រូវការទីផ្សារធំៗរបស់កម្ពុជា ព្រមទាំងសកម្មភាពធុរកិច្ច និងខ្សែច្រវាក់ផ្គត់ផ្គង់ផលិតកម្មក្នុងស្រុក បាន និងកំពុងងើបឡើងជាបណ្តើរៗ គេសង្កេតឃើញថា ស្ថានភាពសេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជា…
ព្រឹត្តិការណ៍, អចលនទ្រព្យ

អ្នកជំនាញអចលនទ្រព្យ ៖ ការកើនឡើងនៃវិស័យសំណង់ និងអចលនទ្រព្យគ្មានផែនការ ធ្វើឱ្យការវិនិយោគវិស័យលើកសិកម្មត្រូវរំលង

ភ្នំពេញ ៖ វិស័យសំណង់ និងអចលនទ្រព្យត្រូវបានគេមើលឃើញថាមានការរីកចម្រើន និងទទួលបានការវិនិយោគយ៉ាងច្រើនពីសំណាក់វិនិយោគិនជាតិ និងអន្តរជាតិ ជាពិសេសនៅក្នុងរយៈពេល…
ព្រឹត្តិការណ៍, សេដ្ឋកិច្ច

កិច្ចប្រជុំកំពូល BRICS លើកទី១៤ ជាសារៈសំខាន់នៃកិច្ចអភិវឌ្ឍពិភពលោកទាំងមូល

កិច្ចប្រជុំកំពូល BRICS លើកទី ១៤ ដែលមានចិនធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះឆ្នាំនេះនឹងបញ្ចប់ទៅនៅថ្ងៃទី២៤ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២២នេះហើយ។ កិច្ចប្រជុំដែលនឹងផ្តោតលើកិច្ចសហប្រតិបត្តិការផ្ទៃក្នុងរវាង…
ព្រឹត្តិការណ៍, អាជីវកម្មថ្មី និងនវានុវត្ត

កម្ពុជាកំពុងដំណើរការស្នើសុំបញ្ចូលតំបន់អភិរក្សចំនួន២ ទៅក្នុងបញ្ជីបេតិកភ័ណ្ឌធម្មជាតិពិភពលោក

ភ្នំពេញ ៖ តាមរយៈក្រសួងបរិស្ថានកាលពីពេលថ្មីៗនេះ បានប្រកាសឱ្យដឹងអំពីដំណើរការក្នុងការស្នើសុំទៅកាន់អង្គការ UNESCO សម្រាប់ការបញ្ចូលតំបន់អភិរក្សចំនួន២កន្លែង ដាក់ចូលទៅក្នុងបញ្ជី…
ជំនួញ, ព្រឹត្តិការណ៍

ក្រសួងបរិស្ថានលើកទឹកចិត្តដល់ភោជនីយដ្ឋានដែលស្ម័គ្រចិត្តមិនលក់ម្ហូបធ្វើពីសាច់សត្វព្រៃ

ស្របទៅនឹងយុទ្ធនាការអន្ទាក់សូន្យ ក្រសួងបរិស្ថានបានចេញធ្វើសកម្មភាពជាច្រើន ក្នុងនោះក៏មានផងដែរនូវការជំរុញ លើកទឹកចិត្តអាជីវករដែលជាម្ចាស់ភោជនីយដ្ឋាននានាបញ្ឈប់ការផ្គត់ផ្គង់ម្ហូបអាហារ…
ព្រឹត្តិការណ៍, សេដ្ឋកិច្ច

ធនាគារពិភពលោកអនុម័តថវិកា ២០ លានដុល្លារជូនសមាគមអាស៊ាន ដើម្បីចូលរួមលុបបំបាត់ការបំពុលដោយកាកសំណល់ប្លាស្ទិកក្នុងដែនសមុទ្រ

ភ្នំពេញ ៖ ក្រុមប្រឹក្សានាយកប្រតិបត្តិនៃធនាគារពិភពលោក ថ្ងៃទី២៣ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២២ បានអនុម័តកញ្ចប់ថវិកាចំនួន ២០ លានដុល្លារអាមេរិក សម្រាប់ជួយដល់រដ្ឋសមាជិកនៃសមាគមប្រជាជាតិ…
ព្រឹត្តិការណ៍, ហិរញ្ញវត្ថុ

ឆ្នាំ២០២១ ធនាគារជាតិនៃកម្ពុជាបានដាក់ដេញថ្លៃប្រាក់ដុល្លារ ៦០០ លាន ដើម្បីធ្វើឱ្យមានស្ថិរភាពនៃអត្រាប្តូរប្រាក់

ភ្នំពេញ ៖ ធនាគារជាតិនៃកម្ពុជា (NBC) បានធ្វើអន្តរាគមន៍យ៉ាងសកម្មនៅក្នុងទីផ្សារប្តូរប្រាក់បរទេស ដើម្បីរក្សាស្ថិរភាពអត្រាប្តូរប្រាក់នៅកម្ពុជា ខណៈ NBC បញ្ជាក់ថា ទុនបម្រុងអន្តរជាតិរបស់…
ព្រឹត្តិការណ៍, អចលនទ្រព្យ

ឯកឧត្តមឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី ជា សុផារ៉ា សម្រេចកែសម្រួលបែបបទនៃការផ្ដល់លិខិតអនុញ្ញាតសាងសង់មួយចំនួន

ភ្នំពេញ៖ ឯកឧត្តមឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី ជា សុផារ៉ា រដ្ឋន្ត្រីក្រសួងរៀបចំដែនដី នគរូបនីយកម្ម និងសំណង់ បានសម្រេចប្រកាសស្ដីពីការកែសម្រួលចំណុចទី៧ និងទី៨ ក្នុងប្រការ៣ នៃប្រកាសលេខ…