ភ្នំពេញ៖ ធនាគារអភិវឌ្ឍន៍អាស៊ី (ADB) នៅថ្ងៃទី៥ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៥ បានប្រកាសផែនការពង្រីកការគាំទ្ររបស់ខ្លួនដល់សន្តិសុខស្បៀង និងអាហារូបត្ថម្ភរយៈពេលវែងនៅអាស៊ី និងប៉ាស៊ីហ្វិកចំនួន២៦ពាន់លានដុល្លារដែលធ្វើឱ្យមូលនិធិសរុបរបស់ខ្លួនសម្រាប់ការងារសន្តិសុខស្បៀងកើនដល់ទៅ៤០ពាន់លានដុល្លារសម្រាប់ឆ្នាំ២០២២- ២០៣០។

ជំនួយនេះនឹងផ្តល់មូលនិធិដល់កម្មវិធីដ៏ទូលំទូលាយមួយសម្រាប់ដំណើរការផលិតស្បៀងគ្រប់ដំណាក់កាលចាប់ពីការធ្វើកសិកម្ម និងការកែច្នៃរហូតដល់ការចែក​ចាយ និងការប្រើប្រាស់។ តាមរយៈការផ្តល់ហិរញ្ញប្បទាន និងការគាំទ្រគោលនយោបាយសម្រាប់រដ្ឋាភិបាល និងក្រុមហ៊ុន។ កម្មវិធីនេះមានគោលបំណងជួយអាស៊ី និងប៉ាស៊ីហ្វិក ផលិតអាហារចម្រុះ និងមានជីវជាតិ បង្កើតការងារ កាត់បន្ថយផលប៉ះពាល់បរិស្ថាន ព្រមទាំងលើកកម្ពស់ខ្សែច្រវាក់ផ្គត់ផ្គង់កសិកម្មដែលមានភាពធន់។

ប្រធាន ADB លោក Masato Kanda បានមានប្រសាសន៍នៅក្នុងកិច្ចប្រជុំប្រចាំឆ្នាំលើកទី ៥៨ របស់ ADB នៅទីក្រុង មីឡាន ប្រទេសអ៊ីតាលី ថា៖

«គ្រោះរាំងស្ងួត ទឹកជំនន់ កំដៅខ្លាំង ដែលមិនធ្លាប់មានពីមុនមក និងធនធានធម្មជាតិដែលរិចរិល កំពុងបំផ្លាញផលិតកម្មកសិកម្ម និង គំរាមកំហែងដល់សន្តិសុខស្បៀង និងជីវភាពរស់នៅតាមសហគមន៍ជនបទ»។

លោកបានបន្តថា ការគាំទ្របន្ថែមនេះនឹងជួយប្រទេសនានាកាត់បន្ថយភាពអត់ឃ្លាន កែលម្អរបបអាហារ និងការពារបរិស្ថានធម្មជាតិ ព្រមទាំងផ្តល់ឱកាសផ្សេងៗសម្រាប់កសិករ និងកសិពាណិជ្ជកម្ម។ វានឹងជំរុញឱ្យមានការផ្លាស់ប្តូរក្នុងខ្សែច្រវាក់តម្លៃអាហារទាំងមូលចាប់ពីការដាំដុះនិងកែច្នៃអាហារ រហូតដល់ការចែកចាយ និងប្រើប្រាស់។

មហិច្ឆតាថ្មីនេះបន្ថែមពីលើការប្រកាសរបស់ ADB កាលពីខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២២ ក្នុងការត្រៀមថវិកាវិនិយោគ ១៤ ពាន់លានដុល្លារត្រឹមឆ្នាំ២០២៥ ដើម្បីកែលម្អសន្តិសុខស្បៀង និងបន្ធូរបន្ថយវិបត្តិស្បៀងអាហារក្នុងតំបន់។ ត្រឹមចុងឆ្នាំ២០២៤ ADB បានសន្យាផ្តល់ហិរញ្ញប្បទាន ១១ពាន់លានដុល្លារ (ប្រ​ហែល​ ៨០% នៃថវិកាត្រៀមដំបូង) ជាមួយនឹងការវិនិយោគបន្ថែមចំនួន ៣,៣ ពាន់លានដុល្លារលើកម្មវិធីដែលរៀបចំសម្រាប់ឆ្នាំ២០២៥ ។

មូលនិធិបន្ថែមចំនួន ២៦ ពាន់លានដុល្លារនេះ រួមមាន ១៨,៥ ពាន់លានដុល្លារជាជំនួយផ្ទាល់របស់ ADB សម្រាប់រដ្ឋាភិបាលប្រទេសសមាជិក និង ៧,៥ ពាន់លានដុល្លារជាការវិនិយោគវិស័យឯកជន។ ត្រឹមឆ្នាំ ២០៣០ ADB មានបំណងគាំទ្រការវិនិយោគលើវិស័យឯកជនក្នុងចំនួនជាង ២៧% នៃថវិកាកម្មវិធីសរុប ៤0 ពាន់លានដុល្លារ ដែលបង្ហាញពីតួនាទីសំខាន់របស់វិស័យឯកជនក្នុងការជំរុញការលើកកម្ពស់ការជំរុញប្រព័ន្ធស្បៀង។

ជាងពាក់កណ្តាលនៃប្រជាជនដែលខ្វះអាហារូបត្ថម្ភនៅលើពិភពលោករស់នៅក្នុងតំបន់អាស៊ីកំពុងអភិវឌ្ឍ​។ ការបាត់បង់ជីវចម្រុះ និងកង្វះអាហារូបត្ថម្ភកំពុងធ្វើឱ្យមានបញ្ហាប្រឈមដល់ប្រព័ន្ធស្បៀង ដែលមានចំណែក ៧0% នៃការប្រើប្រាស់ទឹកសកល ៥0% នៃដីដែលអាចរស់នៅបាន និង ៨0% នៃការបាត់បង់ជីវចម្រុះ។ ប្រព័ន្ធស្បៀងក៏ផ្តល់ការងារដល់ ៤0% នៃកម្លាំងពលកម្មក្នុងតំបន់ផងដែរ។ ជាមួយគ្នានេះ ដើម្បីគាំទ្រដល់ការជំរុញប្រព័ន្ធស្បៀង កម្មវិធីគាំទ្រនេះនឹងធ្វើទំនើបកម្មខ្សែច្រវាក់តម្លៃកសិកម្មសំដៅបង្កើនលទ្ធភាពទទួលបានស្បៀងដែលមានតម្លៃសមរម្យ និងមានសុខភាពល្អសម្រាប់ប្រជាពលរដ្ឋដែលងាយរងគ្រោះ។ វាក៏នឹងវិនិយោគលើការកែលម្អគុណភាពដី និងការអភិរក្សជីវចម្រុះ ដែលជាធាតុសំខាន់សម្រាប់ផលិតភាពវិស័យកសិកម្មដែលរងការ គំរាមកំហែងកាន់តែកើនឡើងពីការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ ការបំពុល និងការបាត់បង់ដី និងប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ីក្នុងទឹក។ កម្មវិធីនេះនឹងគាំទ្រដល់ការអភិវឌ្ឍបច្ចេកវិទ្យា និងការវិភាគ ឌីជីថល ដើម្បីជួយដល់ការសម្រេចចិត្តរបស់កសិករ កសិពាណិជ្ជកម្ម និងអ្នកបង្កើតគោលនយោបាយ។

ADB កំពុងបង្កើតមូលនិធិមូលធនធម្មជាតិ (Natural Capital Fund) ដែលជាយន្តការគ្រោងទុក ដែលមានហិរញ្ញប្បទានចម្រុះចំនួន ១៥០ លានដុល្លារ ជាមួយការគាំទ្រជាស្នូលពីមូលនិធីបរិស្ថានសកល (Global Environment Facility) និងការរួមចំណែកដែលរំពឹងទុកពីដៃគូផ្សេងទៀត រួមទាំងកម្មវិធីកសិកម្ម និងសន្តិសុខស្បៀងសកល (Global Agriculture and Food Security Program) ផងដែរ។ មូលនិធិនេះនឹងគាំទ្រដល់គម្រោងប្រព័ន្ធកសិចំណីអាហារ របស់កសិករនិងអ្នកច្នៃប្រឌិតនានាដែលការពារ ស្តារ និងគ្រប់គ្រងមូលធនធម្មជាតិប្រកបដោយនិរន្តរភាពនៅក្នុងប្រទេសសមាជិកកំពុងអភិវឌ្ឍរបស់ ADB ទាំងអស់ ៕