ភ្នំពេញ ៖ ក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម សហការជាមួយស្ថានទូតអូស្ត្រាលីប្រចាំកម្ពុជា បានរៀបចំសិក្ខាសិលាស្តីពី “ការលើកកម្ពស់ការយល់ដឹងរបស់វិស័យឯកជន និងការទាញយកអត្ថប្រយោជន៍ពីកិច្ចព្រមព្រៀងភាពជាដៃគូសេដ្ឋកិច្ចគ្រប់ជ្រុងជ្រោយតំបន់ (RCEP) នៅកម្ពុជា” ក្រោមគម្រោងពាណិជ្ជកម្មតំបន់សម្រាប់ការអភិវឌ្ឍនាព្រឹកថ្ងៃអង្គារ ទី១៧ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៤ នៅសណ្ឋាគារ ហៃយ៉ាត់ រីជិនស៊ី ភ្នំពេញ។

ឯកឧត្តម ពេជ ប្ញទ្ធី រដ្ឋលេខាធិការនៃក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម បានអញ្ជើញជាអធិបតីក្នុងពិធីបើកសិក្ខាសាលានេះដោយមានការអញ្ជើញចូលរួមពីតំណាងក្រសួង-ស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធ និងវិស័យឯកជន ដែលរួមមានសភាពាណិជ្ជកម្មរាជធានី-ខេត្ត តំបន់សេដ្ឋកិច្ចពិសេស សមាគមធុរកិច្ច ក្រុមហ៊ុន និងសហគ្រាសធុនតូច និងមធ្យម ជាច្រើនរូប។

យោងតាមក្រសួងពាណិជ្ជកម្មបានឱ្យដឹងថា៖ សិក្ខាសាលានេះមានគោលបំណងផ្សព្វផ្សាយ បញ្ជ្រាបការយល់ដឹងបន្ថែម ក៏ដូចជាលើកកម្ពស់ការប្រើប្រាស់កិច្ចព្រមព្រៀង RCEP ដែលជាក្របខណ្ឌកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មសេរីចូលជាធរមាននៅឆ្នាំ២០២២ជូនដល់វិស័យឯកជនដែលកំពុងធ្វើអាជីវកម្មក្នុងប្រទេសកម្ពុជាដោយផ្តោតលើប្រធានបទសំខាន់​ៗ រួមមាន ៖ ពាណិជ្ជកម្មទំនិញ វិធានដើមកំណើតទំនិញ នីតិវិធីគយ និងបទប្បញ្ញត្តិពាក់ព័ន្ធនឹងអនាម័យ និងភូតគាមអនាម័យ ដើម្បីអាចឱ្យវិស័យឯកជនទាញយកអត្ថប្រយោជន៍ជាអតិបរមាពីកិច្ចព្រមព្រៀងនេះ។

លោកស្រី Carolyn Bagster លេខាទី១ ទទួលបន្ទុកផ្នែកពាណិជ្ជកម្ម និងការវិនិយោគនៃស្ថានទូតអូស្ត្រាលីប្រចាំកម្ពុជា បានរំលេចអំពីទំនាក់ទំនងពាណិជ្ជកម្មដ៏រឹងមាំរវាងកម្ពុជា និងអូស្ត្រាលី ជាមួយនឹងការប្តេជ្ញាចិត្តក្នុងការលើកស្ទួយពាណិជ្ជកម្មទ្វេភាគីឱ្យកាន់តែរីកចម្រើន ស្របតាមយុទ្ធសាស្ត្រសេដ្ឋកិច្ចតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍របស់អូស្ត្រាលីដល់ឆ្នាំ២០២៤។

លោកស្រីបានបញ្ជាក់ថា ៖

«អូស្ត្រាលី គាំទ្រកំណើនសេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជាតាមរយៈការពង្រឹងសមត្ថភាពវិស័យឯកជន និងបង្កើនអត្ថប្រយោជន៍ពីកិច្ចព្រមព្រៀងភាពជាដៃគូសេដ្ឋកិច្ចគ្រប់ជ្រុងជ្រោយតំបន់ (RCEP)»។

​ឯកឧត្តម ប៉ែន សុវិជាតិ រដ្ឋលេខាធិការ និងជាអ្នកនាំពាក្យក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម ធ្លាប់បានមានប្រសាសន៍ថា៖ កិច្ចព្រមព្រៀងភាពជាដៃគូសេដ្ឋកិច្ចគ្រប់ជ្រុងជ្រោយក្នុងតំបន់ គឺជាកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មសេរីរវាងប្រទេសជាសមាជិកអាស៊ានទាំង១០ និងប្រទេសជាដៃគូសេដ្ឋកិច្ចចំនួន៥ទៀត រួមមាន៖ ចិន កូរ៉េ អូស្ត្រាលី ញូវហ្សេឡែន និងជប៉ុន ជាកិច្ចព្រមព្រៀងដៃគូសេដ្ឋកិច្ចគ្រប់ជ្រុងជ្រោយ ថ្នាក់តំបន់។

ឯកឧត្តមបានគូសបញ្ជាក់ថា៖

«RCEP ជាកិច្ចព្រមព្រៀងដែលមានលក្ខណ:គ្រប់ជ្រុងជ្រោយ ទំនើប មានគុណ​ភាពខ្ពស់ សម្លឹងលើអនាគតវែងឆ្ងាយសម្រាប់ការពង្រីកទីផ្សារ ជួយគ្នាទៅវិញទៅមករវាងប្រទេសជាសមា​ជិក។ កិច្ច​ព្រមព្រៀង​នេះ​រួម​បញ្ចូល​ប្រជាពលរដ្ឋ​ប្រហែលជាង ២០០០​លាន​នាក់ ដោយ​ប្រទេស​ជា​សមាជិក​នៃ​កិច្ច​ព្រមព្រៀង​នេះ​មាន​ផលិត​ផល​ក្នុង​ស្រុក​សរុប GDP ​ស្មើ​នឹងប្រហែល ៣០% នៃ GDP សរុប​នៅ​លើ​ពិភពលោក»។

គោល​បំណង​នៃ​កិច្ច​ព្រមព្រៀង​នេះ ​គឺ​បន្ទាប​ពន្ធគយ បើក​ឲ្យ​មាន​ការ​ធ្វើ​ពាណិជ្ជកម្ម​លើ​ផ្នែក​សេវាកម្ម និង​លើក​កម្ពស់​ការ​វិនិយោគ​ដើម្បី​ជួយ​ដល់​បណ្ដា​ប្រទេស​កំពុង​អភិវឌ្ឍន៍​ឲ្យ​តាម​ទាន់​ប្រទេស​ដទៃ​ទៀត​នៅ​លើ​ពិភពលោក ។ ពិសេស​ជាង​នេះ​ទៀត កិច្ច​ព្រមព្រៀង RCEP នេះ ត្រូវ​គេ​រំពឹង​ថា ​នឹង​ជួយ​កាត់​បន្ថយ​ការ​ចំណា​យ ​​និ​ង​ពេលវេលា​សម្រាប់​ក្រុមហ៊ុន​នានា ដោយ​អនុញ្ញាត​ឲ្យ​ពួកគេ​នាំ​ចេញ​ផលិតផល​ទៅ​កាន់​ប្រទេស​ហត្ថលេខី​នៃ​កិច្ច​ព្រមព្រៀង​នេះ​បាន ដោយ​មិន​ចាំបាច់​បំពេញ​តាម​តម្រូវការ​ដាច់​ដោយ​ឡែក​សម្រាប់​ប្រទេស​នីមួយៗ។ កិច្ចព្រមព្រៀង​នេះ​ក៏​ផ្ដោត​លើ​កម្មសិទ្ធិ​បញ្ញា​ផង​ដែរ ប៉ុន្តែ​នឹង​មិន​ផ្ដោត​លើ​កិច្ច​ការពារ​បរិស្ថាន និង​សិទ្ធិ​ការងារ​នោះ​ទេ។

កិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មសេរីនេះ គឺធ្វើយ៉ាងណាជួយកាត់បន្ថយរបាំងពន្ធគយឱ្យបាន៩០% លើផលិតផលកសិកម្ម ឧស្សាហកម្ម និងដើម្បីជំរុញឱ្យមានការវិនិយោគដោយផ្ទាល់ពីបរទេស ជាពិសេសពីប្រទេសអ្នកមានដែលជាសមាជិកក្នុងកិច្ចព្រមព្រៀងនេះផ្ទាល់។ មិនត្រឹមតែប៉ុណ្ណោះ RCEP ក៏រួមចំណែកដល់ការអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ចពិភពលោក និងក្នុងតំបន់ តាមរយៈការនាំមកនូវទីផ្សារ និងឱកាសការងារដល់អាជីវកម្ម និងប្រជាជនផងដែរ។

កិច្ចព្រមព្រៀងស្ដីពីភាពជាដៃគូសេដ្ឋកិច្ចគ្រប់ជ្រុងជ្រោយក្នុងតំបន់ (RCEP) គឺជាគំនិតផ្ដួចផ្ដើមរបស់អាស៊ានដែលបានប្រកាសចាប់ផ្ដើមក្នុងការចរចាគ្នានៅឆ្នាំ២០១២ អំឡុងពេលកម្ពុជាគឺជាប្រធានប្ដូរវេនអាស៊ាន ហើយកិច្ចព្រមព្រៀងនេះបានចូលជាធរមានបន្ទាប់ពីបានឆ្លងកាត់ការចរចាអស់រយៈពេលជាង១០ឆ្នាំ។ RCEP គឺជាកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មសេរីដ៏ធំមួយ និងជាតួអង្គមួយដ៏សំខាន់ក្នុងការចូលរួមចំណែកដល់កំណើនសេដ្ឋកិច្ច និងការអភិវឌ្ឍតំបន់ ដែលត្រូវបានចូលជាធរមាននៅថ្ងៃទី១ ខែមករា ឆ្នាំ២០២២ ។

RCEP គឺជាកិច្ចព្រមព្រៀងដោះដូរពាណិជ្ជកម្មសេរី ដែលមានសមាជិកសរុបចំនួន ១៥ ប្រទេស រួមមានសមាជិកអាស៊ានទាំង១០ប្រទេស និងប្រទេសជាដៃគូអាស៊ានទាំង៥ រួមមានដូចជាចិន ជប៉ុន កូរ៉េខាងត្បូង នូវែលសេឡង់ និងអូស្រ្តាលី។ ដំបូងឡើយ RCEP គឺជាគំនិតផ្តួចផ្តើមរួមពីប្រទេសចំនួន១៦ នៅក្នុងឆ្នាំ២០១១ ហើយបានលេចចេញជារូបរាងពេញលេញនៅក្នុងឆ្នាំ២០១២ក្នុងអំឡុងពេលដែលកម្ពុជាធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះដឹកនាំកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ានលើកទី២១។ ប៉ុន្តែក្រោយមកនៅក្នុងឆ្នាំ២០១៩ ឥណ្ឌា បានសម្រេច​ដកខ្លួនចេញពីកិច្ចព្រមព្រៀងនេះដោយសារការព្រួយបារម្ភអំពីបញ្ហាទីផ្សារ ដោយខ្លាចថាក្រុមហ៊ុន ឬរោងចក្រផលិតកម្មរបស់ខ្លួនអាចរងផលប៉ះពាល់ខ្លាំង ប្រសិនបើមានទំនិញចិនដែលមានតម្លៃថោកហូរហៀរនៅក្នុងប្រទេសខ្លួនច្រើន និងដោយសារហេតុផលមួយចំនួនទៀតពាក់ព័ន្ធទៅនឹងប្រយោជន៍សេដ្ឋកិច្ចជាតិ​។ តួយ៉ាង កិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មសេរី RCEP នេះត្រូវបានគេចាត់ទុកថាជាកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មសេរីធំជាងគេនៅលើពិភពលោក ដោយមើលឃើញថា សមាជិកនៃកិច្ចព្រមព្រៀងនេះសុទ្ធសឹងតែជាប្រទេ​សដែលមានកំណើនសេដ្ឋកិច្ចខ្លាំង ដូចជា ចិន ជប៉ុន និងកូរ៉េខាងត្បូងជាដើម។ កត្តាចម្បងផ្សេងទៀតដែលនាំឲ្យគេអាចនិយាយបានថា RCEP ជាកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មសេរីធំជាងគេនោះ គឺដោយ​សារតែកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មនេះ មានទំហំទីផ្សាររវាងអន្តរតំបន់ធំ ដែលមានប្រជាជនប្រមាណ ៣០%នៃប្រជាជនសរុបក្នុងពិភពលោក ព្រមទាំងទំហំនៃផលិតផលក្នុងស្រុកសរុបនៃបណ្តាប្រទេសជាសមាជិកបូកបញ្ចូលគ្នា ស្មើនឹងប្រមាណ ៣០% នៃផលិតផលក្នុងស្រុកសរុបក្នុងពិភពលោក។

RCEP ក៏បានបង្ហាញឱ្យកាន់តែច្បាស់អំពីផលប្រយោជន៍ក្នុងការទាញផលចំណេញពីគ្នាទៅវិញទៅមកពីប្រទេសដែលមានសេដ្ឋកិច្ចធំៗ ដូចជា ចិន ជប៉ុន កូរ៉េខាងត្បូង និងអូស្រ្តាលី ជាដើម។ តួយ៉ាង ក្រឡេកទៅមើលប្រទេសកម្ពុជា យើងឃើញថាការចូលជាសមាជិកនៃកិច្ចព្រមព្រៀងនេះនឹងអាចនាំមកនូវផលប្រយោ​ជន៍ជាច្រើនមកដល់ប្រទេសកម្ពុជា។ កម្ពុជាទទួលបាននូវភាពអនុគ្រោះពន្ធពីកិច្ចព្រមព្រៀង RCEP នេះលើទំនិញសំខាន់ៗជាច្រើនរួមមាន ទំនិញកសិកម្ម ទំនិញកសិកម្មកែច្នៃ និងទំនិញឧស្សាហកម្ម។ លើសពីនេះទៅទៀត កម្ពុជាក៏ទទួលបានអត្ថប្រយោជន៍បន្ថែមពីកិច្ចព្រមព្រៀងនេះដូចជា ការផ្ទេរបច្ចេកវិទ្យា ចំណេះដឹង ចំណេះធ្វើ និងជំនាញថ្មីៗពីការវិនិយោគផ្ទាល់របស់បរទេស ព្រមទាំងបង្កើតការងារថ្មីៗជូនប្រជាជនកម្ពុជាផងដែរ៕