បរទេស៖ យោងតាមប្រភពព័ត៌មានពីរ៉យទ័រ បានរាយការណ៍ថា ការរំខានដល់ការដឹកជញ្ជូនដែលបណ្តាលមកពីការវាយប្រហាររបស់ពួកឧទ្ទាម Houthi នៅសមុទ្រក្រហម បានបង្កើនថ្លៃដើមនៃការដឹកជញ្ជូនទំនិញពីផ្លូវចិនមួយចំនួនទៅអឺរ៉ុបប្រហែល ៤០០ ភាគរយ និងបង្កើនរយៈពេលដឹកជញ្ជូនពី ១០ ទៅ ១៥ ថ្ងៃ។

គេកំពុងព្រួយបារម្ភថា បើទោះបីជាវិបត្តិនៅលើផ្លូវពាណិជ្ជកម្មដ៏សំខាន់បំផុតមួយរបស់ពិភពលោកនឹងមិននាំឱ្យមានការកើនឡើងគួរឱ្យកត់សម្គាល់នៃអតិផរណានៅក្នុងសហភាពអឺរ៉ុបនោះទេ ប៉ុន្តែការរំខានការផ្គត់ផ្គង់បន្ថែមទៀតអាចនាំឱ្យតម្លៃកាន់តែខ្ពស់។

បន្ទាប់ពីមានសង្គ្រាមអ៊ីស្រាអែល និងក្រុមហាម៉ាស់ក្នុងខែតុលា ក្រុមឧទ្ទាម Houthi ដែលមានមូលដ្ឋាននៅយេម៉ែនបានវាយប្រហារដោយប្រើយន្តហោះគ្មានមនុស្សបើក និងកាំជ្រួចរាប់សិបគ្រឿងលើនាវាពាណិជ្ជកម្មដែលកំពុងធ្វើដំណើរឆ្លងកាត់សមុទ្រក្រហម។ ជាលទ្ធផល ក្រុមហ៊ុនដឹកជញ្ជូនធំៗជាច្រើនបានឈប់ប្រើប្រាស់ព្រែកជីកស៊ុយអេ ហើយជំនួសមកវិញដោយការបញ្ជូននាវាទៅជុំវិញ Cape of Good Hope នៅអាហ្វ្រិកខាងត្បូង។ គេរាយការណ៍ថា ការវាយប្រហារនេះបានបណ្តាលឱ្យតម្លៃកុងតឺន័រជាមធ្យមកើនឡើងទ្វេដងនៅទូទាំងពិភពលោកកាលពីខែមុននេះ ខណៈដែលអត្រានៃការដឹកប្រេងសម្រាប់គោលដៅមួយចំនួនបានកើនឡើងដល់កម្រិតខ្ពស់បំផុតក្នុងរយៈពេលជាច្រើនឆ្នាំ។

កាលពីខែមុន រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសសហភាពអឺរ៉ុបបានឈានដល់កិច្ចព្រមព្រៀងបណ្តោះអាសន្នមួយដើម្បីចាប់ផ្តើមបេសកកម្មកងទ័ពជើងទឹកនៅសមុទ្រក្រហមដើម្បីការពារនាវាដឹកទំនិញ។ អាល្លឺម៉ង់ បារាំង និងអ៊ីតាលី បានស្នើការផ្លាស់ប្តូរនេះ ដើម្បីឆ្លើយតបទៅនឹងសំណើពីប្រទេសហូឡង់ ដែលការដឹកជញ្ជូនរបស់អ្នកជំនួញត្រូវបានរងផលប៉ះពាល់ដោយការវាយប្រហារ។ អ្នកការទូតកំពូលរបស់សហភាពអឺរ៉ុប លោក Josep Borrell លើកឡើងថា បេសកកម្មនេះត្រូវបានរំពឹងថានឹងចាប់ផ្តើមនៅថ្ងៃទី ១៩ ខែកុម្ភៈ។

នៅសប្តាហ៍នេះផងដែរ ក្រុមហ៊ុនដឹកជញ្ជូនធំរបស់ដាណឺម៉ាក AP Moller-Maersk កំពុងផ្តល់ដំណឹងដល់អតិថិជនឱ្យត្រៀមខ្លួនសម្រាប់វិបត្តិសមុទ្រក្រហមដែលអាចអូសបន្លាយដល់ឆមាសទីពីរនៃឆ្នាំនេះ។ យោងតាមរបាយការណ៍បានឱ្យដឹងថា ក្រុមហ៊ុនដឹកជញ្ជូនតាមមហាសមុទ្រធំបំផុតទីពីររបស់ពិភពលោក Maersk បានបន្ថែមការចំណាយប្រតិបត្តិការប្រហែល ៦ ភាគរយនៃសមត្ថភាពនាវាដឹកជញ្ជូនរបស់ខ្លួន។ ទន្ទឹមនឹងនេះ ក្រុមហ៊ុនដឹកជញ្ជូនធំៗបានចាប់ផ្តើមបញ្ជូនកប៉ាល់រាប់រយគ្រឿងរបស់ពួកគេក្នុងការធ្វើដំណើរដ៏វែងឆ្ងាយ និងថ្លៃជាងនៅជុំវិញ Cape of Good Hope របស់អាហ្វ្រិកខាងត្បូង បន្ទាប់ពីក្រុមឧទ្ទាម Houthi បានបង្កើតការបិទផ្លូវតាមរយៈសមុទ្រក្រហមទៅកាន់ព្រែកជីកស៊ុយអេ។ មិនត្រឹមតែប៉ុណ្ណោះ ក្រុមសកម្មប្រយុទ្ធ Houthi បានប្តេជ្ញាថា ពួកគេនឹងពង្រីកការវាយប្រហាររបស់ពួកគេ បន្ទាប់ពីសហរដ្ឋអាមេរិក និងចក្រភពអង់គ្លេសបានចាប់ផ្តើមទម្លាក់គ្រាប់បែកលើគោលដៅដែលពាក់ព័ន្ធនឹងក្រុម Houthi ក្នុងប្រទេសយេម៉ែន។

លោក Charles van der Steene ប្រធានប្រចាំតំបន់របស់ Maersk នៅខាងអាមេរិកខាងជើង បានលើកឡើងថា ជាអកុសល ពួកគេមិនឃើញមានការផ្លាស់ប្តូរណាមួយនៅក្នុងសមុទ្រក្រហមកើតឡើងក្នុងពេលឆាប់ៗនេះទេ ប៉ុន្តែពួកគេកំពុងផ្តល់ដំណឹងអំពីផ្លូវដឹកជញ្ជូនដែលប្រើរយៈពេលវែងជាងនេះអាចកើតឡើងទៅដល់ត្រីមាសទីពីរ និង ទីបីនៃឆ្នាំនេះ។ ដូចនេះ អតិថិជន​នឹង​ត្រូវ​ធ្វើ​ឱ្យ​ប្រាកដ​ថា​ពួក​គេ​មានរង់ចាំ​ពេល​វេលាដឹកជញ្ជូនយូរ​ជាង​នេះនៅ​ក្នុង​សង្វាក់​ផ្គត់ផ្គង់​របស់​ពួក​គេ។

គួរឲ្យបញ្ជាក់ដែរថា ការដឹកជញ្ជូនតាមព្រែកជីកស៊ុយអេ គឺជាផ្លូវលឿនបំផុតពីអាស៊ីទៅអឺរ៉ុបមានចំណែកប្រហែល ១៥ ភាគរយនៃការដឹកជញ្ជូនពាណិជ្ជកម្មរបស់ពិភពលោក។ ឥឡូវនេះ ក្រុមហ៊ុនដឹកជញ្ជូនកំពុងប្រឈមមុខនឹងការកើនឡើងនៃថ្លៃដើម និងការកើនឡើងថ្លៃធានារ៉ាប់រងដោយសារការផ្លាស់ប្តូរនៃផ្លូវនាវា។ ស្របពេលនេះដែរ អ្នកដឹកជញ្ជូនត្រូវកំណត់បរិមាណនៃការចំណាយជាក់ស្តែងសម្រាប់ខ្សែសង្វាក់ផ្គត់ផ្គង់របស់ពួកគេ។ យោងតាមរបាយការណ៍ចុងក្រោយរបស់វិទ្យាស្ថាន Kiel បានឱ្យដឹងថា ពាណិជ្ជកម្មសកលបានធ្លាក់ចុះ ១,៣ ភាគរយចាប់ពីខែវិច្ឆិកា ដល់ខែធ្នូ ឆ្នាំ ២០២៣ ដែលជាលទ្ធផលនៃការវាយប្រហារលើនាវាពាណិជ្ជករនៅសមុទ្រក្រហម៕