ភ្នំពេញ៖ដោយសារប្រទេសកម្ពុជាមានការរីកចម្រើនយ៉ាងឆាប់រហ័សក្នុងវិស័យធនាគារឌីជីថល ការទូទាត់តាមទូរស័ព្ទ និងសេវាកម្មបច្ចេកវិទ្យាហិរញ្ញវត្ថុ( FinTech) ការពង្រឹងការយល់ដឹងជាសាធារណៈអំពីគំនិតហិរញ្ញវត្ថុឌីជីថលបានក្លាយជាកត្តាសំខាន់ក្នុងការធានាឱ្យមានការចូលរួមប្រកបដោយសុវត្ថិភាព បរិយាបន្ន​ និងប្រកបដោយការទទួលខុសត្រូវនៅក្នុងប្រព័ន្ធអេកូ ហិរញ្ញវត្ថុទំនើប។

ដោយមើលឃើញពីសក្តានុពលទាំងនេះ ធនាគារជាតិនៃកម្ពុជា (NBC) និងការិយាល័យឥណទានកម្ពុជា (CBC) ដោយមានការគាំទ្រពីសមាគមធនាគារនៅកម្ពុជា (ABC) និងសមាគម មីក្រូហិរញ្ញវត្ថុកម្ពុជា (CMA) បានរៀបចំវេទិកាចំណេះដឹងផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុឌីជីថល ក្រោមប្រធានបទ “ផ្តល់អំណាចដល់សហគមន៍តាមរយៈចំណេះដឹងឌីជីថល” នៅថ្ងៃទី ២៨ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ ២០២៥ នៅសណ្ឋាគារ Novotel ភ្នំពេញ រាជធានីភ្នំពេញ។

ព្រឹត្តិការណ៍នេះបានប្រមូលផ្តុំថ្នាក់ដឹកនាំជាង ១០០ នាក់ មកពីនិយតករ ធនាគារ ស្ថាប័នហិរញ្ញវត្ថុ ក្រុមហ៊ុន FinTech និងដៃគូអភិវឌ្ឍន៍អន្តរជាតិ ដើម្បីផ្លាស់ប្តូរការយល់ដឹង និងការអនុវត្តល្អបំផុតពីប្រទេសកម្ពុជា និងទូទាំងតំបន់។

សូមបញ្ជាក់ថា៖វេទិកាចំណេះដឹងហិរញ្ញវត្ថុឌីជីថលដើម្បីទាំងអស់គ្នា៖Finance for All: Digital Financial Literacy Forum គឺជាកម្មវិធីផ្សព្វផ្សាយចំណេះដឹងផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុឌីជីថល ក្នុងគោលបំណង   ពង្រឹងចំណេះដឹងផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុ និងលើកកម្ពស់ឥរិយាបថហិរញ្ញវត្ថុប្រកបដោយនិរន្តរភាពដល់សាធារណជន។ លើសពីនេះ វេទិកាលើកកម្ពស់ការយល់ដឹងអំពីសេវាហិរញ្ញវត្ថុផ្លូវការដែលមាននៅលើទីផ្សារដោយបង្ហាញពីអត្ថប្រយោជន៍និងវិធីប្រើប្រាស់វាដោយសុវត្ថិភាពនិងប្រសិទ្ធភាព។កិច្ចពិភាក្សាសំខាន់ៗបានផ្តោតលើការលើកកម្ពស់ចំណេះដឹងផ្នែក ហិរញ្ញវត្ថុឌីជីថល ការបង្កើនទំនុកចិត្តរបស់អ្នកប្រើប្រាស់និងការបង្កើតកិច្ចសហការ ដើម្បីពង្រីកការយល់ដឹងនិងការការពារទូទាំងប្រទេស។

ឯកឧត្តម យឹម លាត ទេសាភិបាលរងធនាគារជាតិនៃកម្ពុជា បានថ្លែងថា៖

«ចំណេះដឹងផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុឌីជីថល (DFL) មិនមែនគ្រាន់តែដឹងពីរបៀបប្រើប្រាស់ទូរស័ព្ទ ឬកុំព្យូទ័រប៉ុណ្ណោះទេ តែថែមទាំងដឹងអំពីការប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យាប្រកបដោយសុវត្ថិភាព ការទទួលខុសត្រូវ និងប្រកបដោយបញ្ញា»។

ឯកឧត្តមបានបន្តទៀតថា៖ ចំណេះដឹងផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុឌីជីថលជួយមនុស្សឱ្យចេះប្រើប្រាស់អ៊ីនធឺណិតដោយមិនធ្លាក់ចូលទៅក្នុងការបោកប្រាស់ ឬព័ត៌មានមិនពិត ហើយវាអនុញ្ញាតឱ្យអ្នកប្រើប្រាស់ប្រើឧបករណ៍ឌីជីថលសម្រាប់ការរៀនសូត្រ ការស្រាវជ្រាវ ការទូទាត់ និងការប្រាស្រ័យទាក់ទង។

ឯកឧត្តម យឹម លាត  បានមានប្រសាសន៍បន្តទៀតថា៖

“DFL បង្កើតការយល់ដឹងអំពីដានឌីជីថល ភាពឯកជនភាពតាមអ៊ីនធឺណិត និងសន្តិសុខទិន្នន័យ។ សំខាន់បំផុត វាពង្រឹងការគិតប្រកបដោយការត្រិះរិះពិចារណា ដែលអនុញ្ញាតឱ្យអ្នកប្រើប្រាស់សួរសំណួរ​និងឆ្ងល់មុនពេលពួកគេចុច ផ្ទៀងផ្ទាត់មុនពេលពួកគេជឿ និងការពារខ្លួនមុនពេលមានបញ្ហាកើតឡើង។”

ធនាគារជាតិនៃកម្ពុជាបានដើរតួនាទីយ៉ាងសកម្មក្នុងការជំរុញរបៀបវារៈនេះ។ គំនិតផ្តួចផ្តើមមួយចំនួនបានបញ្ចូលគោលការណ៍ និងបទប្បញ្ញត្តិ ដែលផ្តល់នូវកម្មវិធីអប់រំ និងការពង្រឹងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធគាំទ្រ។ លើសពីនេះ NBC បានលើកកម្ពស់ប្រព័ន្ធទូទាត់ឌីជីថលប្រកបដោយសុវត្ថិភាព និងអន្តរប្រតិបត្តិការ ដូចជាបាគង ដែលបង្កើនភាពងាយស្រួល តម្លាភាព និងប្រសិទ្ធភាពដល់អ្នកប្រើប្រាស់។ ជាលទ្ធផល នៅឆ្នាំ ២០២៤ ប្រតិបត្តិការបាគងសម្រេចបានជាង ៦០០ លានប្រតិបត្តិការ ដែលមានតម្លៃប្រមាណ ១០៤,​៨១ ពាន់លានដុល្លារអាមេរិក ស្មើនឹង ៣៣០% នៃផលិតផលក្នុងស្រុកសរុប(GDP)របស់កម្ពុជា។

លោក រ័ត្ន សោភ័ណ្ឌ ប្រធានសមាគមធនាគារនៅកម្ពុជា បានលើកឡើងថា៖មនុស្សសព្វថ្ងៃនេះកំពុងជួបប្រទះទិដ្ឋភាពហិរញ្ញវត្ថុដែលស្មុគស្មាញជាងពេលណាៗទាំងអស់។ ពួកគេកំពុងធ្វើការសម្រេចចិត្តអំពីការទូទាត់តាមអនឡាញ និងអេឡិចត្រូនិក កម្ចីឌីជីថល ប្រតិបត្តិការឌីជីថល និងហានិភ័យផ្នែកសន្តិសុខ។ បើគ្មានចំណេះដឹងត្រឹមត្រូវទេ ឱកាសទាំងនេះអាចក្លាយជាការគំរាមកំហែងយ៉ាងឆាប់រហ័ស។ ហេតុដូច្នេះចំណេះដឹងផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុ និងឌីជីថល ត្រូវតែមាននៅក្នុងខ្លួន។

លោកប្រធាន​សមាគម​ធនាគារ​នៅ​កម្ពុជា  បានបន្តថា៖

“ចំណេះដឹងផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុឌីជីថលមិនគ្រាន់តែជាមានសារៈសំខាន់ប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែវាជាការចាំបាច់​ផង​ដែរ។បច្ចេកវិទ្យាឌីជីថលនឹងបន្តកែប្រែវិស័យហិរញ្ញវត្ថុឡើងវិញ។ ប៉ុន្តែវឌ្ឍនភាពពិតប្រាកដ​នឹងមិនត្រឹមតែពឹងផ្អែកលើឧបករណ៍ឬថ្នាល(Plateform) ថ្មីប៉ុណ្ណោះទេប៉ុន្តែនៅពឹងផ្អែកលើសមត្ថ​ភាព​​​របស់ប្រជាជនរបស់យើងក្នុងការប្រើប្រាស់វាដោយឆ្លាតវៃ។”

ការក្លែងបន្លំឌីជីថល, ការបោកប្រាស់ Phishing Scams,ការក្លែងបន្លំតាមអ៊ីនធឺណិត និងព័ត៌មានមិនពិតនៅតែជាការគំរាមកំហែងពិតប្រាកដ។ បុគ្គលជាច្រើន ជាពិសេសនៅតំបន់ជន​បទ នៅតែខ្វះចំណេះដឹង ឬ ទំនុកចិត្តក្នុងការប្រើប្រាស់ឧបករណ៍ឌីជីថលដោយសុវត្ថិភាព។សហគ្រាសធុនតូចនិងមធ្យម ថ្វីត្បិតតែប្រើឌីជីថលកាន់តែច្រើនឡើងក៏ដោយ ជារឿយៗត្រូវការការគាំទ្របន្ថែមទៀតដើម្បីគ្រប់គ្រងហានិភ័យ ការពារទិន្នន័យរបស់ពួកគេនិងបង្កើតការអនុវត្តហិរញ្ញវត្ថុឌីជីថលដ៏រឹងមាំ។បម្លាស់ប្តូរនេះនាំមកនូវឱកាសដ៏ធំសម្បើម។វាអាចពង្រីកលទ្ធភាពទទួលបានហិរញ្ញវត្ថុ បង្កើនភាពងាយស្រួល កាត់បន្ថយការចំណា​យ​និងបង្កើនល្បឿនកំណើនសេដ្ឋកិច្ច។ប៉ុន្តែត្រូវតែជា​ការ​ផ្លាស់​ប្តូរ​ប្រកបដោយការ​ទទួល​ខុស​ត្រូវ។

ប្រធានសមាគមមីក្រូហិរញ្ញវត្ថុកម្ពុជា (CMA) លោកស្រី ឌិត នីតា បានកត់សម្គាល់ពីសារៈសំខាន់នៃចំណេះដឹងផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុថា ៖

«វាមិនមែនគ្រាន់តែជាជំនាញទន់នោះទេ វាគឺជាសុវត្ថិភាពដ៏ចាំបាច់សម្រាប់អ្នកប្រើប្រាស់គ្រប់រូប និងជាមូលដ្ឋានគ្រឹះសម្រាប់ប្រព័ន្ធអេកូហិរញ្ញវត្ថុប្រកបដោយស្ថិរភាព និងគួរឱ្យទុកចិត្ត។ CMA កំពុងដំណើរការនិងសហការយ៉ាងសកម្មលើគម្រោងនិងយុទ្ធនាការដ៏មានឥទ្ធិពលជាច្រើន ដែលត្រូវបានបង្កើតឡើងដើម្បីបង្កើនចំណេះដឹងផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុ។»

លោកស្រីបានបន្ថែមថា៖អនាគតនៃហិរញ្ញវត្ថុគឺជាឌីជីថល។ បញ្ហាប្រឈមរបស់យើងគឺដើម្បីធានាថា វាក៏មានសុវត្ថិភាព យុត្តិធម៌និងប្រកបដោយបរិយាបន្នសម្រាប់ទាំងអស់គ្នាផងដែរ។សូមឱ្យយើងចូលរួម​សាទរ ចែករំលែកដោយបើកចំហនិងប្តេជ្ញាជំរុញវេទិកានេះទទួលបាននូវជំហានដ៏ច្បាស់លាស់ត្រឡប់ទៅស្ថាប័នរបស់យើងវិញ ។

លោក អឿ សុធារ័ត្ន នាយកប្រតិបត្តិនៃការិយាល័យឥណទានកម្ពុជា (CBC) បានគូសបញ្ជាក់ថា៖

“ទិដ្ឋភាពហិរញ្ញវត្ថុរបស់ប្រទេសកម្ពុជាកំពុងផ្លាស់ប្តូរយ៉ាងឆាប់រហ័ស ហើយវឌ្ឍនភាពនេះត្រូវតែផ្គូផ្គងដោយចំណេះដឹងផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុឌីជីថលដ៏រឹងមាំ ដើម្បីអ្នកប្រើប្រាស់អាចចូលរួមដោយសុវត្ថិភាព និងទំនុកចិត្ត។ CBC ប្តេជ្ញាពង្រឹងការយល់ដឹងជាសាធារណៈអំពីឥណទាន, ឧបករណ៍ឌីជីថល និងសិទ្ធិទិន្នន័យ តាមរយៈគំនិតផ្តួចផ្តើមការយល់ដឹង ការស្រាវជ្រាវនិងសេវាកម្មឌីជីថល។យើងក៏កំពុង​បង្កើតមជ្ឈមណ្ឌលចំណេះដឹងហិរញ្ញវត្ថុនិងមជ្ឈមណ្ឌលចំណេះដឹងជាតិរួមបញ្ចូលគ្នាដើម្បីគាំទ្រដល់ស្ថាប័ន, អ្នកអប់រំ និងសាធារណជន”។

លោកបានបញ្ជាក់បន្ថែមទៀតថា CBC កំពុងធ្វើការជាមួយនិយតករ និងដៃគូឆ្លងវិស័យ ដើម្បីកសាងជាបណ្តើរៗនូវប្រព័ន្ធអេកូទិន្នន័យបើកចំហ ដែលលើកកម្ពស់តម្លាភាព ទំនុកចិត្ត និងការទទួលបានហិរញ្ញវត្ថុប្រកបដោយការទទួលខុសត្រូវ។ វេទិកានេះឆ្លុះបញ្ចាំងពីការប្តេជ្ញាចិត្តរួមគ្នារបស់វិស័យនេះចំពោះប្រព័ន្ធអេកូហិរញ្ញវត្ថុឌីជីថលដែលអាចទុកចិត្តបាន ធន់ និងបរិយា​បន្ន។

គួរជម្រាបថា៖វេទិកាចំណេះដឹងផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុឌីជីថលនេះមានការធ្វើបទបង្ហាញដោយលោក Prashanta Pradhan ប្រធានផ្នែកស្រាវជ្រាវ និងអភិវឌ្ឍន៍ CBC  បន្ទាប់មកមានការពិភាក្សាជាក្រុមកម្រិតខ្ពស់ចំនួនពីរ៖ វគ្គទី១ ៖ ការច្នៃប្រឌិតនិងការអនុវត្តក្នុងការជំរុញចំណេះដឹងផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុឌីជីថល ដោយចូលរួមពីវាគ្មិនជាអ្នកជំនាញ FinTech និងធនាគារក្នុងតំបន់ និងក្នុងប្រទេស។ វគ្គទី២៖ «កិច្ចសហការសម្រាប់ការពង្រីកគំនិតផ្តួចផ្តើមចំណេះដឹងផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុឌីជីថលនៅទូទាំងប្រទេសកម្ពុជា» ដែលមានវាគ្មិនតំណាងជាន់ខ្ពស់មកពីរដ្ឋាភិបាល និយតករ សមាគមឧស្សាហកម្មនិងដៃគូអភិវឌ្ឍន៍។

ព្រឹត្តិការណ៍នេះបានបញ្ចប់ដោយការអំពាវនាវឱ្យបន្តកិច្ចសហការពីភាគីពាក់ព័ន្ធច្រើន ដើម្បីធានាថាប្រព័ន្ធអេកូហិរញ្ញវត្ថុឌីជីថលរបស់កម្ពុជានៅតែប្រកបដោយបរិយាបន្ន ភាពធន់ និងផ្តោតលើអ្នកប្រើប្រាស់។ វេទិកានេះបានអះអាងសារជាថ្មីនូវការប្តេជ្ញាចិត្តរួមរបស់វិស័យនេះក្នុងការជំរុញការដាក់បញ្ចូលហិរញ្ញវត្ថុ និងផ្តល់សិទ្ធិអំណាចដល់ប្រជាជនកម្ពុជាជាមួយនឹងចំណេះដឹង និងឧបករណ៍ដែលត្រូវការដើម្បីស្វែងរកហិរញ្ញវត្ថុឌីជីថលប្រកបដោយសុវត្ថិភាព៕