ប្រវត្តិទីផ្សារភាគហ៊ុន

ទីផ្សារភាគហ៊ុន គឺជាផ្នែកសំខាន់មួយនៃសេដ្ឋកិច្ចពិភពលោកនាពេលបច្ចុប្បន្ននេះ។ ប្រទេសនៅជុំវិញពិភពលោកពឹងផ្អែកលើទីផ្សារភាគហ៊ុនជាផ្នែកមួយសម្រាប់កំណើនសេដ្ឋកិច្ច។ គ្រប់ក្រុមហ៊ុនយក្សនៅលើពិភពលោកសុទ្ធសឹងមានដាក់លក់ភាគហ៊ុននៅក្នុងទីផ្សារភាគហ៊ុន។ ក្នុងអត្ថបទនេះយើងនឹងស្វែងយល់អំពីប្រវត្តិនៃទីផ្សាភាគហ៊ុន។

ទីផ្សារភាគហ៊ុនមិនមានរូបរាងពិតប្រាកដនោះទេគិតត្រឹមសតវត្សរ៍ទី១៥។ ទោះយ៉ាងណាក៏ដោយ គេឃើញមានឧទាហរណ៍មួយចំនួននៃទីផ្សារដំបូងដែលស្រដៀងនឹងទីផ្សារភាគហ៊ុន។ នៅទសវត្សរ៍ឆ្នាំ១១០០ បារាំងមានប្រព័ន្ធមួយដែលមានអ្នកគ្រប់គ្រងបំណុលកសិកម្មនៅទូទាំងប្រទេសជំនួសឲ្យធនាគារ។ រូបភាពនេះត្រូវបានគេមើលឃើញថាជាឧទាហរណ៍ដ៏សំខាន់ដំបូងបង្អស់នៃឈ្មួញកណ្តាល។ ក្រោយមកពាណិជ្ជករនៃទីក្រុង Venice ត្រូវបានគេឃើញថាបានជួញដូរមូលបត្ររដ្ឋាភិបាលតាំងពីដើមសតវត្សរ៍ទី១៣ ។ មិនយូរប៉ុន្មានធនាគារិកនៅតាមទីប្រជុំជនជិតខាងរបស់ប្រទេសអ៊ីតាលី ក៏បានចាប់ផ្តើមជួញដូរមូលបត្ររដ្ឋផងដែរ។

ទោះយ៉ាងណាក៏ដោយ គេទទួលស្គាល់ជាទូទៅថាទីក្រុង Antwerp នៃប្រទេសបែលហ្ស៊ិកមានប្រព័ន្ធផ្សារភាគហ៊ុនដំបូងគេនៅលើពិភពលោក។ ទីក្រុង Antwerp គឺជាមជ្ឈមណ្ឌលពាណិជ្ជកម្មនៃប្រទេសបែលហ្ស៊ិក ហើយក៏វាជាទីតាំងរស់នៅរបស់ គ្រួសារ Van der Beurze ដែលជាត្រកូលមានឥទ្ធិពលធំមួយក្នុងទ្វីបអឺរ៉ុប។ ប៉ុន្តែទីផ្សារភាគហ៊ុនដំបូងទាំងនេះមិនមានការជួញដូរភាគហ៊ុនក្រុមហ៊ុនឯកជននោះទេ ទោះបីហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ និងស្ថាប័នមានលក្ខណៈប្រហាក់ប្រហែលនឹងទីផ្សារភាគហ៊ុននាពេលបច្ចុប្បន្ននេះក៏ដោយ។ ផ្ទុយទៅវិញទីផ្សារទាំងនេះមានការជួញដូរទាក់ទងនឹងកិច្ចការរបស់រដ្ឋាភិបាល អាជីវកម្មនិងបំណុលបុគ្គល។

ក្រុមហ៊ុន East India Company ត្រូវបានគេទទួលស្គាល់ជាទូទៅថាជាក្រុមហ៊ុនពាណិជ្ជកម្មសាធារណៈដំបូងបង្អស់នៅលើពិភពលោក។ ក្រុមហ៊ុន East India Company គឺជាក្រុមហ៊ុនឯកជនមួយ ដែលទទួលបានសិទ្ធិរកស៊ីពីព្រះមហាក្សត្រយានីអេលីសាបិតទី១ នៅថ្ងៃទី៣១ ខែធ្នូ ឆ្នាំ១៦០០ ។ ក្រុមហ៊ុននេះកើតចេញពីក្រុមអាជីវករមួយក្រុមនៅទីក្រុងឡុងដែលធ្វើជំនួញទិញគ្រឿងទេសនៅតាមកោះនានាក្នុងប្រទេសឥណ្ឌូនេស៊ីសព្វថ្ងៃ។ ដោយឡែកការធ្វើដំណើរតាមផ្លូវទឹកពីទ្វីបអឺរ៉ុបមកទ្វីបអាស៊ីមិនមែនជារឿងងាយស្រួលនោះទេកាលពីសម័យនោះ ពោលគឺមានគ្រោះថ្នាក់ និងហានិភ័យខ្ពស់។ មានកប៉ាល់ជាច្រើនដែលធ្វើដំណើរចេញទៅរមែងមិនបានត្រឡប់មកវិញ ដោយសារគ្រោះថ្នាក់តាមផ្លូវ ដែលធ្វើឲ្យវិនិយោគិនខាតបង់ប្រាក់ទាំងអស់ដែលបានចំណាយលើកប៉ាល់ទាំងនោះ។ ដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហានេះ ក្រុមហ៊ុន East India Company បានប្រើរូបមន្តមួយគឺ ជំនួសឱ្យការវិនិយោគក្នុងកប៉ាស់មួយ ហើយប្រថុយនឹងការបាត់បង់ប្រាក់ទាំងអស់ វិនិយោគិនអាចទិញភាគហ៊ុនពីម្ចាស់កប៉ាស់ជាច្រើន។ ទោះបីជាកប៉ាល់មួយត្រូវបានបាត់បង់ក្នុងចំណោមកប៉ាល់៣ ឬ៤ក៏ដោយ ក៏វិនិយោគិននៅតែអាចរកប្រាក់ចំណេញបាន។ និយាយជារួមទៅ វិនិយោគិនអាចទិញភាគហ៊ុន និងមូលបត្របំណុលពីក្រុមហ៊ុន East India Company ហើយវិនិយោគិនម្នាក់ៗនឹងមានសិទ្ធិទទួលបានភាគរយថេរនៃប្រាក់ចំណេញរបស់ក្រុមហ៊ុន East India Company ។ រូបមន្តនេះទទួលបានជោគជ័យយ៉ាងខ្លាំង ហើយត្រូវបានក្រុមហ៊ុនផ្សេងទៀតនៅទូទាំងប្រទេសអង់គ្លេស បារាំង ប៊ែលហ្សិក និងហូល្លង់ យកគំរូតាម។

ចំពោះទីតាំងជួញដូរនៅពេលនោះ ហាងកាហ្វេគឺជាទីតាំងនៃការជួញដូរភាគហ៊ុន ដោយសារតែវិនិយោគិនមកហាងកាហ្វេដើម្បីជួបជុំគ្នាទិញ និងលក់ភាគហ៊ុន។ ប៉ុន្តែពិភពជំនួញទាំងនេះនឹងកាន់តែមានប្រសិទ្ធិភាពជាងមុនប្រសិនបើមានទីតាំងទីផ្សារច្បាស់លាស់ដែលអ្នកជំនួញអាចរកស៊ីជួញដូរបានដោយមិនចាំបាច់ដើររកតាមហាងកាហ្វេដែលមានមនុស្សច្រើននោះទេ។

ក្រោមហេតុផលនេះ ផ្សារហ៊ុនក្រុងឡុងដ៍(London Stock Exchange)ត្រូវបានបង្កើតឡើងជាផ្លូវការនៅឆ្នាំ១៨០១ ។ ដោយឡែកមុនឆ្នាំ១៨២៥ ក្រុមហ៊ុនផ្សេងៗមិនត្រូវបានអនុញ្ញាតឱ្យដាក់លក់ភាគហ៊ុននៅក្នុងផ្សារមូលបត្រក្រុងឡុងនេះទេ ដែលនេះបានលេចចេញជាការបង្កើតផ្សារហ៊ុនញូវយ៉ក ឬ New York Stock Exchange (NYSE)ក្នុងឆ្នាំ ១៨១៧ ហើយផ្សារហ៊ុនទីក្រុងឡុងដ៍គឺជាទីផ្សារភាគហ៊ុនដ៏សំខាន់សម្រាប់ទ្វីបអឺរ៉ុប ខណៈផ្សារហ៊ុនញូវយ៉កគឺជាផ្សារហ៊ុនដ៏សំខាន់សម្រាប់ទ្វីបអាមេរិក និងពិភពលោក។

បន្ទាប់ពីបានគ្របដណ្តប់សេដ្ឋកិច្ចពិភពលោកអស់រយៈពេលច្រើនជាង១សតវត្សរ៍មក ទីផ្សារភាគហ៊ុនញូវយ៉ក(NYSE)បានប្រឈមនឹងគូប្រជែងលើកដំបូងរបស់ខ្លួននៅក្នុងទសវត្សរ៍ឆ្នាំ១៩៧០ ។ នៅឆ្នាំ១៩៧១ មានស្ថាប័នធំចំនួនពីរ គឺសមាគមជាតិអ្នកចែកចាយមូលបត្រ និងអាជ្ញាធរនិយ័តករឧស្សាហកម្មហិរញ្ញវត្ថុ (National Association of Securities Dealers and Financial Industry Regulatory Authority)បានបង្កើតផ្សារហ៊ុន NASDAQ ។ NASDAQ ត្រូវបានរៀបចំខុសគ្នាពីផ្សារហ៊ុនធម្មតា។ ឧទាហរណ៍ជំនួសឱ្យការមានទីតាំងជួញដូរ NASDAQ ធ្វើការទាំងស្រុងនៅលើបណ្តាញកុំព្យូទ័រ ហើយរាល់ការជួញដូរទាំងអស់ត្រូវបានធ្វើឡើងតាមប្រព័ន្ធអេឡិចត្រូនិក។ ការធ្វើពាណិជ្ជកម្មតាមអេឡិចត្រូនិកបានផ្តល់ឱ្យ NASDAQ នូវគុណសម្បត្តិសំខាន់ៗមួយចំនួនលើគូប្រកួតប្រជែង។ ទោះជាយ៉ាងណា ការប្រកួតប្រជែងរវាង NASDAQ និង NYSE កើតមានការផ្លាស់ប្តូរកាន់តែប្រសើរ។ ឧទាហរណ៍នៅឆ្នាំ២០០៧ NYSE បានរួមបញ្ចូលជាមួយ Euronext ដើម្បីបង្កើត NYSE Euronext ដែលជាផ្សារភាគហ៊ុនមហាសមុទ្រអាត្លង់ទិកដំបូងគេនៅលើពិភពលោក។

សព្វថ្ងៃនេះស្ទើរតែគ្រប់ប្រទេសទាំងអស់នៅលើពិភពលោកសុទ្ធតែមានទីផ្សារភាគហ៊ុនផ្ទាល់ខ្លួន។ ដូចជាទីផ្សារភាគហ៊ុនធំៗ នៅក្នុងប្រទេសអភិវឌ្ឍន៍មួយចំនួន រួមមាន កាណាដា ជប៉ុន ហុងកុង និងសីង្ហបុរីជាដើម បានបង្កើតឡើងក្នុងអំឡុងសតវត្សរ៍ទី១៩ និង២០ ។ សព្វថ្ងៃនេះជារៀងរាល់ថ្ងៃប្រាក់រាប់ទ្រីលានដុល្លារត្រូវបានគេជួញដូរនៅលើផ្សារភាគហ៊ុននៅជុំវិញពិភពលោក។ គូសបញ្ជាក់ថា ប្រទេសកម្ពុជាក៏មានទីផ្សារភាគហ៊ុនផ្ទាល់ខ្លួនផងដែរ ដែលមានឈ្នោះជាផ្លូវការថា ផ្សារមូលបត្រកម្ពុជា។ សព្វថ្ងៃនេះមានក្រុមហ៊ុនចំនួន១៣កំពុងដាក់លក់មូលបត្រនៅក្នុងផ្សារមូលបត្រកម្ពុជា ដែលមាន៧ក្រុមហ៊ុនដាក់លក់មូលបត្រកម្មសិទ្ធិ និងមាន៦ក្រុមហ៊ុនផ្សេងទៀតដាក់លក់មូលបត្របំណុល៕

លោក អ៊ា សុវណ្ណារ៉ា | Mr. Ea Sovannara

ជីវប្រវត្តិ: លោកមានបទពិសោធន៍ជាង ១០ឆ្នាំក្នុងប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយផ្នែកសេដ្ឋកិច្ច អប់រំ សង្គម និងកម្សាន្ត។ បច្ចុប្បន្នលោកជាការីនិពន្ធនៃសារព័ត៌មាន AMS Economy។

របាយការណ៍ថ្មីៗ

មើលទាំងអស់ ➧

អ្នកជំនាញ ៖ ចង់មានសុវត្ថិភាពគណនីហិរញ្ញវត្ថុគប្បីបង្កើនប្រសិទ្ធភាពលេខសម្ងាត់ឱ្យបានរឹងមាំ

បទយកការណ៍, ហិរញ្ញវត្ថុ

• 09/04/2026

អ្នកជំនាញឌីជីថល លើកទឹកចិត្តឱ្យប្រើអ៊ីនធឺណិតផ្ទាល់ខ្លួន ដើម្បីមានសុវត្ថិភាពជាងការប្រើ Wifi សាធារណៈ

បទយកការណ៍, ហិរញ្ញវត្ថុ

• 10/03/2026

អ្នកជំនាញ ណែនាំឱ្យចេះសន្សំប្រាក់ដើម្បីត្រៀមបង្កាទុកដោះស្រាយបញ្ហាដែលអាចកើតមានជាយថាហេតុ

បទយកការណ៍, ហិរញ្ញវត្ថុ

• 16/02/2026

ការដាំបន្លែជាលក្ខណៈគ្រួសារ ទទួលបានបន្លែសុវត្ថិភាពសម្រាប់ទទួលទានផង និងអាចរកចំណូលបានទៀត

ជំនួញ, បទយកការណ៍

• 20/11/2025

ចំណេះដឹងកសិកម្ម ៖ ងាយៗបច្ចេកទេសផលិតស្កររងូ សម្រាប់ផលិតមេជី និងមេចំណីសត្វ

ជំនួញ, បទយកការណ៍

• 19/11/2025

ដាំស្លឹកគ្រៃ លក់បានទាំងដើម ហើយយកស្លឹកចម្រាញ់ប្រេងលក់បានទៀត

ជំនួញ, បទយកការណ៍

• 18/11/2025

ស្វែងយល់ពីបច្ចេកទេសងាយៗក្នុងការផលិតថ្នាំពុលធម្មជាតិសម្រាប់ការពារដំណាំយកស្លឹកពីសត្វល្អិត

ជំនួញ, បទយកការណ៍

• 17/11/2025

Khmer Insider ជាកម្មវិធីវីដេអូឯកសារមួយដែលបង្កើតឡើងដើម្បីបំផុសគំនិតយុវជន

បទយកការណ៍, អាជីវកម្មថ្មី និងនវានុវត្ត

• 16/10/2024

អាជីវកម្មយកសំបុកត្រចៀកកាំក្នុងស្រុកកំពុងមានទីផ្សារ

ជំនួញ, បទយកការណ៍

• 15/12/2023

ព័ត៌មានទូទៅ

មើលទាំងអស់ ➧

ការដឹកជញ្ជូនទំនិញតាមផ្លូវអាកាសចិនកើនខ្លាំង ជំរុញដោយ E-commerce និង AI

ព្រឹត្តិការណ៍, សេដ្ឋកិច្ច

• 19/08/2026

វិស័យភស្តុភារកម្មដឹកជញ្ជូនតាមផ្លូវអាកាសរបស់ចិនបានបន្តកើនឡើងយ៉ាងខ្លាំងក្នុងឆមាសទី១ ដោយសារការកើនឡើងនៃការដឹកជញ្ជូនទំនិញបច្ចេកវិទ្យាខ្ពស់ និងពាណិជ្ជកម្មអេឡិចត្រូនិកឆ្លងដែន

កម្ពុជា និងក្រុមអឺរ៉ុប ប្តេជ្ញាពង្រឹងកសិកម្មធន់នឹងអាកាសធាតុ និងការអភិរក្សជីវចម្រុះ

ព្រឹត្តិការណ៍, សេដ្ឋកិច្ច

• 19/08/2026

រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា និងក្រុមអឺរ៉ុប បានបង្ហាញការប្តេជ្ញារួមក្នុងការលើកកម្ពស់កសិកម្មធន់នឹងការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ ប្រព័ន្ធស្បៀងអាហារធន់ ការអភិរក្សជីវចម្រុះ និងការអភិវឌ្ឍជនបទប្រកបដោយបរិយាបន្ន ក្នុងអំឡុងបេសកកម្មទៅកាន់ខេត្តភាគឦសានកម្ពុជា

រដ្ឋាភិបាល កំពុងជំរុញការវិនិយោគ និងកែច្នៃនៅនឹងកន្លែងលើផលិតផលកសិកម្មក្នុងតំបន់ភូមិភាគឦសាន

ព្រឹត្តិការណ៍, សេដ្ឋកិច្ច

• 19/08/2026

រដ្ឋាភិបាល ជំរុញការវិនិយោគ និងកែច្នៃនៅនឹងកន្លែងលើផលិតផលកសិកម្មក្នុងតំបន់ភូមិភាគឦសាន ដើម្បីបង្កើនតម្លៃបន្ថែម

៧ខែដំបូងនៃឆ្នាំ២០២៦ ពាណិជ្ជកម្ម កម្ពុជា-ម៉ាឡេស៊ី មានទំហំជិតដល់ ១០០០លានដុល្លារអាម៉េរិក

Top News, ព្រឹត្តិការណ៍, សេដ្ឋកិច្ច

• 19/08/2026

៧ខែដំបូងនៃឆ្នាំ២០២៦ ពាណិជ្ជកម្ម កម្ពុជា-ម៉ាឡេស៊ី មានទំហំជិតដល់ ១០០០លានដុល្លារអាម៉េរិក កើនឡើង ៥៨,២៧% បើធៀបនឹងរយៈពេលដូចគ្នាក្នុងឆ្នាំ២០២៥

ឡាវ ជំរុញការប្រើប្រាស់យានយន្តអគ្គិសនី EV និងផ្អាកនាំចូលរថយន្តប្រេងសាំងជាបណ្តោះអាសន្ន

ព្រឹត្តិការណ៍, សេដ្ឋកិច្ច

• 19/08/2026

ឡាវ ជំរុញការប្រើប្រាស់យានយន្តអគ្គិសនី EV និងផ្អាកនាំចូលរថយន្តប្រេងសាំងជាបណ្តោះអាសន្ន ដើម្បីទប់ទល់នឹងវិបត្តិខ្វះខាតប្រេងឥន្ធនៈ

រលកកម្ដៅ និងគ្រោះរាំងស្ងួត អាចបង្កវិបត្តិស្បៀងអាហារនៅអឺរ៉ុប

ព្រឹត្តិការណ៍, អាជីវកម្មថ្មី និងនវានុវត្ត

• 19/08/2026

រលកកម្ដៅខ្លាំង និងគ្រោះរាំងស្ងួតធ្ងន់ធ្ងរ អាចបង្កឱ្យមានវិបត្តិក្នុងវិស័យកសិកម្ម និងជំរុញការឡើងថ្លៃអាហារនៅទូទាំងអឺរ៉ុប ខណៈផលិតកម្មដំណាំ និងការចិញ្ចឹមសត្វកំពុងរងផលប៉ះពាល់យ៉ាងខ្លាំង

អារ៉ាប់រួម ប្រកាសផ្អាកពាណិជ្ជកម្ម និងប្រតិបត្តិការហិរញ្ញវត្ថុជាមួយអ៊ីរ៉ង់បណ្ដោះអាសន្ន

ព្រឹត្តិការណ៍, សេដ្ឋកិច្ច

• 19/08/2026

កាលពីថ្ងៃអង្គារ៍កន្លងទៅនេះ ក្រសួងការបរទេសអារ៉ាប់រួមប្រកាសផ្អាករាល់កិច្ចសហប្រតិបត្តិការពាណិជ្ជកម្ម និងប្រតិបត្តិការហិរញ្ញវត្ថុទាំងអស់ជាមួយអ៊ីរ៉ង់ជាបណ្តោះអាសន្ន រហូតដល់មានការជូនដំណឹងជាថ្មី

ការបិទព្រំដែនគោកដោយឯកតោភាគីថៃ បានជំរុញឱ្យកម្ពុជាបង្កើនទីផ្សារបានកាន់តែច្រើនជាងមុន

ព្រឹត្តិការណ៍, សេដ្ឋកិច្ច

• 18/08/2026

កម្ពុជាមានទីផ្សារអង្ករថ្មីមួយទៀត គឺប្រទេសហ្វីលីពីន ដែលកំពុងតែកើនឡើងខ្លាំង ដោយក្នុងរយៈពេល៧ខែដំបូងឆ្នាំ២០២៦នេះ កម្ពុជានាំចេញទៅបាន ៩៥,០០០ តោន

ចិនចំណាយ ៦៥ ពាន់លានដុល្លារ ពង្រីកបណ្តាញផ្លូវដែកជាតិ ក្នុង ៧ ខែដំបូងឆ្នាំនេះ

ព្រឹត្តិការណ៍, អាជីវកម្មថ្មី និងនវានុវត្ត

• 18/08/2026

ប្រទេសចិនបានបង្កើនការវិនិយោគលើការពង្រីកបណ្តាញផ្លូវដែកជាតិរបស់ខ្លួន ដោយចំណាយប្រមាណ ៤៤០,៦ ពាន់លានយ័ន ឬប្រហែល ៦៥ ពាន់លានដុល្លារអាម៉េរិក ក្នុងរយៈពេល ៧ ខែដំបូងឆ្នាំ ២០២៦ ស្របពេលដែលទីក្រុងប៉េកាំងបន្តផ្តោតលើការតភ្ជាប់ទីក្រុង និងសមាហរណកម្មសេដ្ឋកិច្ចតំបន់