​​វៀតណាម​ និង​ហ្វីលីពីន ​ទើបតែ​ទទួលបាន​ការ​ដំឡើង​ចំណាត់ថ្នាក់​ថ្មី​ពី​ធនាគារ​ពិភពលោក​ ​World​ ​Bank​ ​ជា​ប្រទេស​អ្នក​មាន​ចំណូល​មធ្យម​កម្រិត​ខ្ពស់ ​ឬ​ ​Upper​ ​Middle​ ​Income​ ​ប៉ុន្តែ​បើ​យើង​ក្រឡេក​ទៅ​មើល​កិច្ចខិតខំ​របស់​ប្រទេស​អាស៊ាន​ទាំង​ពីរ​នេះ​ ​គឺ​មិន​មែន​ជា​រឿង​ងាយស្រួល​ពេក ​និង​ឆាប់រហ័ស​នោះ​ឡើយ​។

​ជា​ការ​ពិត​ណាស់​ ​ទម្រាំតែ​ទិន្នន័យ​ចំណូល​ជាតិ​សរុប​ម្នាក់​ៗ​ ​ឬ​ ​GNI​ ​per​ ​capita​ ​កើនឡើង​ដល់​កម្រិត​ដែល​ធនាគារ​ពិភពលោក​កំណត់​ ​ប្រទេស​ទាំង​ពីរ​បាន​ឆ្លងកាត់​ការ​រៀបចំ​រចនាសម្ព័ន្ធ​សេដ្ឋកិច្ច​យ៉ាង​ស្វិតស្វាញ​។​

​មេរៀន​ដ៏​ធំ​បំផុត​គឺជា​យុទ្ធសាស្ត្រ​រយៈពេល​វែង​របស់​ពួកគេ​ដែល​បាន​បង្ហាញ​ ​គឺជា​សសរ​ស្ដម្ភ​ទី ​១​ ​ក្នុង​ចំណោម​សសរ​ស្ដម្ភ​ចំនួន​ ​៦​ ក្នុង​ការ​បង្កើន​ការ​អភិវឌ្ឍ​សេដ្ឋកិច្ច​ដ៏​ខ្លាំងក្លា​រយៈពេល​ប៉ុន្មាន​ទសវត្ស​ចុងក្រោយ​នេះ​។​

វៀតណាម​ និង​ហ្វីលីពីន ​បាន​ចំណាយ​កាយ​ចិត្ត​ក្នុង​ការ​ធ្វើ​ទំនើបកម្ម​រចនាសម្ព័ន្ធ​សេដ្ឋកិច្ច​ ​(​Modernizing​ ​the​ ​Economic​ ​Structure​) ​។ ​វា​គឺ​ភាព​ក្លាហាន​ ​និង​ហ៊ាន​ក្នុង​ផ្លាស់ប្តូរ​ប្រទេស​ទាំងមូល​ចេញ​ពី​ទម្រង់​សេដ្ឋកិច្ច​ចាស់​បុរាណ​ ​ដែល​ពឹងផ្អែក​លើ​តែ​កម្លាំង​ពលកម្ម​ថោក​ ​និង​កសិកម្ម​បែប​ប្រពៃណី​ ​ទៅជា​សេដ្ឋកិច្ច​ដែល​មាន​តម្លៃ​បន្ថែម​ខ្ពស់​ជាង​មុន​។

​ទោះបីជា​គោលដៅ​ចុងក្រោយ​ដូចគ្នា​ ​ប៉ុន្តែ​វិធីសាស្ត្រ​ក្នុង​ការ​ធ្វើ​ទំនើបកម្ម​រចនាសម្ព័ន្ធ​សេដ្ឋកិច្ច​របស់​វៀតណាម​ និង​ហ្វីលីពីន ​មាន​លក្ខណៈ​ខុសប្លែក​គ្នា​ ​តែ​វា​បាន​ផ្តល់​ជា​គំរូ​យ៉ាង​សម្បូរបែប​សម្រាប់​បណ្តា​ប្រទេស​កំពុង​អភិវឌ្ឍន៍​ដទៃទៀត​ក្នុង​ការ​រៀនសូត្រ​បន្ថែម​។

​World​ ​Bank​ ​នៅ​វៀតណាម​ ​បញ្ជាក់​ថា​ ​ការ​ចាប់ផ្តើម​របស់​គេ​ចាប់​ចេញដំណើរ​ដំបូង​គឺ​ផ្លាស់ប្ដូរ​ពី​រោងចក្រវាយន​ភណ្ឌ ​ទៅជា​មជ្ឈមណ្ឌល​បច្ចេកវិទ្យា​ខ្ពស់​។

រ​បត់​សេដ្ឋកិច្ច​ដ៏​ធំ​បំផុត​របស់​វៀតណាម​បាន​ចាប់ផ្តើម​ពី​គោលនយោបាយ​កែទម្រង់​ដ៏​ល្បី ​ដូយ​ម៉ូយ ​ឬ​Doi​ ​Moi​ ​ក្នុង​ឆ្នាំ​១៩៨៦​។ ​កាល​នោះ​ វៀតណាម​ជា​ប្រទេស​កសិកម្ម​ដ៏​ក្រីក្រ​មួយ​ ប៉ុន្តែ​រដ្ឋាភិបាល​បាន​មើលឃើញ​វែងឆ្ងាយ​ថា​ ​ប្រសិនបើ​បន្ត​ពឹងផ្អែក​លើ​តែ​វិស័យ​កសិកម្ម​ ​និង​ឧស្សាហកម្ម​កាត់ដេរ​កម្លាំង​ពលកម្ម​ថោក​ ​នោះ​សេដ្ឋកិច្ច​មិន​អាច​ហក់​លោត​ខ្លាំង​បាន​ឡើយ​។

​យុទ្ធសាស្ត្រ​ចាកចេញ​ពី​ពលកម្ម​ថោក ​ដោយ​វៀតណាម​បាន​រុញ​ច្រាន​កម្លាំង​ពលកម្ម​ពី​ផ្នែក​កសិកម្ម​ ​ឱ្យ​ចូល​ទៅក្នុង​ផ្នែក​ឧស្សាហកម្ម​ផលិតកម្ម ​(​Manufacturing​)​។ ​កាលពី​មុន​ ​កម្លាំង​ពលកម្ម​ភាគ​ច្រើន​លើសលប់​ស្ថិត​ក្នុង​ស្រែ​ចម្ការ​ ​ប៉ុន្តែ​បច្ចុប្បន្ន ​ចំនួន​ពលកម្ម​កសិកម្ម​បាន​ធ្លាក់ចុះ​មក​ក្រោម​ពាក់កណ្ដាល​ ​ដោយ​ជំនួស​មកវិញ​នូវ​ការងារ​ក្នុង​វិស័យ​ឯកជន ​ដែល​មាន​ផលិតភាព​ខ្ពស់​។

​ជា​លទ្ធផល​ជាក់ស្ដែង​ ​សេដ្ឋកិច្ច​វៀតណាម​បច្ចុប្បន្ន ​បាន​ក្លាយជា​ដង្ហើម​ដ៏​សំខាន់​នៃ​ខ្សែ​ច្រវាក់​ផ្គត់ផ្គង់​គ្រឿង​អេឡិចត្រូនិក​សកល​។ ​វៀតណាម​លែង​នាំចេញ​តែ​សម្លៀកបំពាក់​ទៀត​ហើយ​ ប៉ុន្តែ​ជា​អ្នកនាំចេញ​ស្មាតហ្វូន​ ​កុំព្យូទ័រ​ និង​គ្រឿង​បង្គុំ​បច្ចេកវិទ្យា​ខ្ពស់​ទៅកាន់​ទីផ្សារ​ធំ​ៗ​ ​ដូចជា​ ​សហរដ្ឋ​អាម៉េរិក ​ដែល​ជំរុញ​ឱ្យ​កំណើន​ ​GDP​ ​ពិតប្រាកដ​របស់​ខ្លួន​កើនឡើង​យ៉ាង​ខ្លាំងក្លា ​រហូតដល់​ប្រមាណ​ ​៨​ ​ភាគរយ​ក្នុង​មួយ​ឆ្នាំ​។​

ងាក​ទៅ​ហ្វីលីពីន​វិញ​ របាយការណ៍​ដោយ​ធនាគារ​អភិវឌ្ឍ​អាស៊ី​ ​ADB​ ​បាន​រកឃើញ​ថា​ ​ការ​ឆ្ពោះ​ទៅរក​សេដ្ឋកិច្ច​ខ្លាំង​របស់​ក្រុង​ម៉ានីល​បាន​ដាក់​ទំនុកចិត្ត​ធំ​ទៅ​លើ​វិស័យ​សេវាកម្ម ​គឺ​ផ្ទុយ​ពី​ផ្លូវ​ដែល​វៀតណាម​បាន​ដើរ​។​ ហ្វីលីពីន​បាន​ដើរ​តាម​គន្លង​មួយ​ដែល​ខុសពី​ទម្លាប់​ធម្មតា​។​

​ជំនួស​ឱ្យ​ការ​ឆ្លងកាត់​ដំណាក់កាល​ធ្វើ​ឧស្សាហកម្ម​ធុន​ធ្ងន់​ ​(​Manufacturing​) ​ហ្វីលីពីន​បាន​ ហក់​រំលង​ពី​វិស័យ​កសិកម្ម​ ​ទៅ​ចាប់​យក​វិស័យ​សេវាកម្ម​ ​(​Services​-​driven​ ​economy​) ​ដោយ​ផ្ទាល់​តែ​ម្តង ​ចាប់តាំងពី​ពាក់កណ្ដាល​ទសវត្សរ៍​ឆ្នាំ​ ​១៩៨០​ មក​។

​យុទ្ធសាស្ត្រ​ទាញយក​ប្រយោជន៍​ពី​ភាសា ​និង​បច្ចេកវិទ្យា​គឺជា​កិច្ចការងារ​គោល​។ ​រដ្ឋាភិបាល​ហ្វីលីពីន​បាន​មើលឃើញ​ពី​ចំណុច​ខ្លាំង​នៃ​ធនធាន​មនុស្ស​របស់​ខ្លួន​ ​ដែល​អាច​និយាយ​ភាសា​អង់គ្លេស​បាន​ល្អ​។​

​ពួកគេ​បាន​ធ្វើ​ទំនើបកម្ម​ដោយ​ការ​បង្កើត​ ​និង​គាំទ្រ​វិស័យ​ប្រគល់​ការងារ​ក្រៅ​ភារកិច្ច​ផ្នែក​ព័ត៌មានវិទ្យា​ ​និង​អាជីវកម្ម​ ​(​IT​-​BPO​) ​ឬ​ដែល​យើង​ស្គាល់​ថា​ជា​ឧស្សាហកម្ម​ ​Call​ ​Center​ ​និង​សេវាកម្ម​បច្ចេកវិទ្យា​។​

បច្ចុប្បន្ន​ទិន្នន័យ​ផ្លូវការ​បង្ហាញ​ថា​ វិស័យ​សេវាកម្ម​បាន​រីកលូតលាស់​ហួស​ពី​វិស័យ​ឧស្សាហកម្ម​តាំងពី​ពាក់កណ្ដាល​ទសវត្សរ៍​ឆ្នាំ​ ​១៩៨០​ ​ហើយ​បច្ចុប្បន្ន​វា​គ្របដណ្ដប់​រហូតដល់​ជាង​ ​៥៧​ ​ភាគរយ​ ​នៃ​ ​GDP​ ​សរុប​របស់​ប្រទេស​ហ្វីលីពីន​។ ​ការ​ធ្វើ​ទំនើបកម្ម​បែប​នេះ​ ​បាន​បង្កើត​ការងារ​ដែល​មាន​ប្រាក់​បៀវត្សរ៍​ខ្ពស់​រាប់​លាន​កន្លែង​ជូន​ដល់​ប្រជាពលរដ្ឋ​របស់​គេ​។​

ក្រៅពី​សសរ​ស្ដម្ភ​កំណែទម្រង់​សេដ្ឋកិច្ច​ ​Modernizing​ ​the​ ​Economic​ ​Structure​ ​យើង​ក៏​នឹង​អាច​ស្រាវជ្រាវ​បន្ថែម​ដែរ​ថា​ ​ការ​កែទម្រង់​សសរ​ស្តម្ភ ​៥​ ​ផ្សេង​ទៀត​ ​ក៏​មាន​សកម្មភាព​លេចធ្លោ​ខ្លាំង​ជាង​បណ្តា​ប្រទេស​ក្នុង​តំបន់​ផងដែរ​។​

​ក្នុង​នោះ​យើង​ឃើញ​មាន​ដូចជា​ ​ការ​អភិវឌ្ឍ​មូលធន​មនុស្ស​ ​ឬ​ ​Human​ ​Capital​ ​ការ​បង្កើន​ប្រសិទ្ធភាព​នៅក្នុង​វិស័យ​ឯកជន ​ឬ​ ​Private​ ​Sector​ ​Jobs​ &​ ​Capacity​ ​ការ​ធ្វើ​ពិពិធកម្ម​ពាណិជ្ជកម្ម​ ​និង​ការ​នាំចេញ​ ​ឬ​ ​Trade​ ​and​ ​Export​ ​ការ​បង្កើន​គុណភាព​ស្ថាប័ន​ និង​បទប្បញ្ញត្តិ ​ឬ​ ​Institutional​ ​and​ ​Regulatory​ ​Quality​ ​និង​ ​ចុងក្រោយ​ ​គឺ​ការ​បង្កើន​ភាព​ធន់​នឹង​ការ​ប៉ះទង្គិច ​ឬ​ ​Resilience​ ​to​ ​Shocks​។

​ខាងលើ​នេះ​គឺ​មេរៀន​គន្លឹះ​សម្រាប់​បណ្ដា​ប្រទេស​កំពុង​អភិវឌ្ឍ ​ពីព្រោះថា​ការ​ទទួលបាន​ឋានៈ​ជា​ប្រទេស​ចំណូល​មធ្យម​កម្រិត​ខ្ពស់​ ​មិន​មែន​ជា​ការ​រង់ចាំ​ឱ្យ​លេខ​ទិន្នន័យ​កើនឡើង​ដោយ​ឯកឯង​នោះ​ទេ​ ​តែ​វា​ជា​លទ្ធផល​នៃ​ការ​សម្រេចចិត្ត​ដ៏​ម៉ឺងម៉ាត់​ក្នុង​ការ​ រុះរើ ​និង​ធ្វើ​ទំនើបកម្ម​រចនាសម្ព័ន្ធ​សេដ្ឋកិច្ច​ រដ្ឋ​ វិស័យ​ឯកជន ​និង​ជំនាញ​បច្ចេកទេស​សំខាន់​ៗ​ផ្សេង​ទៀត​ដូច​ដែរ​បាន​រៀបរាប់​៕

​

​