ស្វែងយល់ពីឧបករណ៍ធ្វើបដិវត្តសេដ្ឋកិច្ចពិភពលោក Algorithm ដែលមានអាយុកាលជាង៩០០ឆ្នាំ

Algorithims គឺជាប្រព័ន្ធគណនា និងក្បួនដោះស្រាយដ៏មានប្រសិទ្ធភាពបំផុត និងត្រូវបានប្រើប្រាស់ស្ទើរគ្រប់ទីកន្លែង គ្រប់កិច្ចការងាររបស់មនុស្សទូទៅ បើទោះបីជាមនុស្សភាគច្រើនមានភាពលំបាកដើម្បីយល់ពីអត្ថន័យរបស់វាក៏ដោយ។ សម្រាប់ក្រុមមនុស្សរកលុយតាមហ្វេសប៊ុក យូធូប ឬបណ្តាញសង្គមនានា បច្ចេកវិទ្យា Algorithms ត្រូវបានប្រើប្រាស់យ៉ាងទូលាយដើម្បីឲ្យពួកគេអាចរកចំណូលដល់ទៅរាប់លានដុល្លារជារៀងរាល់ខែពីវីដេអូដែលពួកគេបានផលិត។ នេះគ្រាន់តែជាផ្នែកមួយនៃសកម្មភាព សេដ្ឋកិច្ច និងពាណិជ្ជកម្ម ដែល Algorithms អាចទាញយកចំណូលប៉ុណ្ណោះ ពីព្រោះថា Algorithms បានជួយសេដ្ឋកិច្ចពិភពលោកដំណើរការបានយ៉ាងរលូននាពេលបច្ចុប្បន្ននេះធៀបទៅនឹងសេដ្ឋកិច្ចពិភពលោកកាលពីសម័យបុរាណកាល។

តើ Algorithms កើតឡើងតាំងពីពេលណា ហើយវាគឺជាអ្វីឲ្យពិតប្រាកដ?

អត្ថន័យរបស់ Algorithm ដែលអាចពន្យល់ឲ្យងាយស្រួលនោះគឺថាការរៀបចំនៃប្រព័ន្ធប្រតិបត្តិ ឬរបៀបគណនាមួយជាគំរូដែលអាចយកទៅដោះស្រាយបញ្ហា និងបញ្ចប់ការងារណាមួយឲ្យបានជោគជ័យ ហើយអាចប្រើប្រាស់ដោយអ្នកផ្សេងទៀតតាមរយៈគំរូដូចគ្នានេះ។

ពាក្យនេះមិនមែនកើតឡើងក្នុងសម័យកាលទំនើបនេះឡើយ ពោលគឺវាបានកើតឡើងតាំងតែពី៩០០ឆ្នាំមុន នេះបើយោងតាមការស្រាវជ្រាវមួយដោយទូរទស្សន៍ BBC ។ ពាក្យ Algorithm គឺជាពាក្យក្លាយដែលកើតចេញដំបូងពីឈ្មោះរបស់កំពូលអ្នកប្រាជ្ញគណិតវិទ្យាជនជាតិពែរ្សម្នាក់ដែលមានឈ្មោះថា Muhammad ibn Musa al-Khwarizmi។ គាត់បានចាប់កំណើតនៅអំឡុងឆ្នាំ៧៨០នៃគ្រឹស្តសករាជនៅក្នុងតំបន់មួយដែលបច្ចុប្បន្នគឺជាប្រទេសឧបេគីស្ថាន។

ក្រោយមកគាត់ត្រូវបានគេហៅឈ្មោះត្រឹមតែ Al-Khwarizmi ក្នុងពេលដែលគាត់មានតំណែងដ៏ខ្ពស់មួយនៅក្នុងវិទ្យាស្ថានអ្នកប្រាជ្ញអំឡុងសតវត្សរ៍ទី៩នៅក្នុងទីក្រុងបាដាដ ហើយជាទីកន្លែងដែលគាត់បានសិក្សាស្រាវជ្រាវ និងចែករំលែកនូវរបៀបគណនាតាមបែបគណិតវិទ្យាតារាសាស្ត្រ ភូមិសាស្ត្រ​ ព្រមទាំងរបៀបនៃការធ្វើគំនូសតាងទៅកាន់ក្រុមអ្នកប្រាជ្ញផ្សេងទៀត ហើយជាពិសេសគាត់ក៏បានសរសេរនិងផលិតសៀវភៅមួយដែលត្រូវបានគេហៅថា Concerning the Hindu Art of Reckoning។

ប៉ុន្តែអស់រយៈកាល ៣០០ឆ្នាំក្រោយមកទើបសៀវភៅមួយក្បាលនេះត្រូវបានគេប្រទះឃើញឡើងវិញ ហើយត្រូវបានបកប្រែទៅជាភាសាឡាតាំងព្រមទាំងភាសាហិណ្ឌូ និងអារ៉ាប់ផងដែរ សម្រាប់បណ្តាប្រទេសលោកខាងលិចអាចអានយល់បានដែលក្រោយមកវាត្រូវបានប្រើប្រាស់ជំនួសឲ្យលេខរ៉ូម៉ាំងរបស់ក្រិកដែលមិនសូវទទួលបានការទទួលស្គាល់ខ្លាំងក្លានៅឡើយនោះផង។

ប្រព័ន្ធលេខរបស់ហិណ្ឌូ និងអារ៉ាប់បញ្ចូលគ្នានេះត្រូវបានពណ៌នាយ៉ាងលំអិតនៅក្នុងក្បួនមូលដ្ឋានគ្រិះរបស់លោក Al-Khwarizmi ដែលក្នុងនោះក៏មានតួលេខដែលយើងកំពុងប្រើប្រាស់បច្ចុប្បន្នផងដែរ។ សៀវភៅដែលបានបកប្រែជាភាសាឡាតាំងក្រោយមកត្រូវបានប្តូរឈ្មោះទៅជាឈ្មោះរបស់លោក Al-Khwarizmi ប៉ុន្តែត្រូវបានសរសេរជា Algoritmi ជាភាសាឡាតាំង ដែលនេះជាពាក្យដើមដំបូងបំផុតដែលបានប្រែក្លាយទៅជាពាក្យ Algorithm។

សៀវភៅរបស់គាត់បានធ្វើក្លាយឧបករណ៍កែប្រែ និងបដិវត្តដ៏សំខាន់នៃមុខវិជ្ជាគណិតវិទ្យាទៅកាន់ពិភពលោកខាងលិចដោយវាបានបង្ហាញពីរបៀបនៃការដោះស្រាយបញ្ហាស្មុគស្មាញតាមរយៈវិធីសាស្ត្រសាមញ្ញបំបែកជាផ្នែកតូចៗ និងដោះស្រាយវាម្តងមួយៗ។

នៅសតវត្សរ៍ទី១៣ពាក្យ Algorithm បានក្លាយជាពាក្យផ្លូវការរបស់អង់គ្លេស ប៉ុន្តែរហូតដល់ចុងសតវត្សរ៍ទី១៩ ទើបពាក្យនេះត្រូវបានគេដាក់និយមន័យ ឬហៅថាវាថាជាវិធីសាស្ត្រដោះស្រាយបញ្ហាតាមគោលករណ៍ពីមួយជំហ៊ានទៅមួយជំហ៊ាន ហើយឈានមកដល់ដើមសតវត្សរ៍ទី២០ អ្នកប្រាជ្ញគណិតវិទ្យាអង់គ្លេសលោក Alan Turing បានទាញយកទ្រឹស្តីរបស់ Algorithm ទាំងអស់មកបញ្ចូលនៅក្នុងការប្រើប្រាស់របស់ប្រព័ន្ធម៉ាស៊ីនមួយដែលអាចគណនាលេខក្នុងកម្រិតលំបាកខ្លាំង និងមានប្រសិទ្ធភាព ដែលគ្រានោះហើយម៉ាស៊ីនឆ្លាតវ៉ៃនេះបានក្លាយទៅជាដើមកំណើតដំបូងនៃប្រព័ន្ធកំព្យូទ័រដែលយើងប្រើប្រាស់សព្វថ្ងៃ។ បច្ចុប្បន្ននេះ Algorithm ត្រូវបានប្រើប្រាស់នៅស្ទើរគ្រប់កិច្ចការងារស្ទើរតែទាំងអស់នៅក្នុងជីវិតរស់នៅរបស់យើងសព្វថ្ងៃដូចដែលបានរៀបរាប់ខាងលើចាប់រាប់ពីរបៀបនៃការរៀបចំភោជនីយដ្ឋានរបៀបនៃការរៀបចំប្រតិបត្តិការខាងក្នុងការស្វែងរកព័ត៌មានលើអនឡាញការស្វែងរកផែនទីកម្មវិធីទូរស័ព្ទ និងការផ្សព្វផ្សាយអាជីវកម្មនៅលើបណ្តាញអនឡាញព្រមទាំងអ្វីៗជាច្រើនទៀតស្ទើររាប់មិនអស់៕


របាយការណ៍ថ្មីៗ

មើលទាំងអស់ ➧

ព័ត៌មានទូទៅ

មើលទាំងអស់ ➧

ឥណ្ឌា បង្កើនអំណាចទ័ពជើងទឹក តាមរយៈការដាក់ឱ្យដំណើរការនាវាចម្បាំងថ្មីចំនួន ៣ គ្រឿងព្រមគ្នា

ព្រឹត្តិការណ៍, អាជីវកម្មថ្មី និងនវានុវត្ត

• 24/06/2026

ប្រទេសឥណ្ឌា កាលពីចុងសប្តាហ៍កន្លងទៅនេះ បានប្រកាសដាក់ឱ្យដំណើរការជាផ្លូវការនូវនាវាចម្បាំសម្រាប់ទ័ពជើងទឹកដែលផលិតឡើងនៅក្នុងស្រុកចំនួន ៣ គ្រឿងបន្ថែមទៀត

កម្ចីអនឡាញខុសច្បាប់ នៅតែបង្កហានិភ័យ និងផលប៉ះពាល់អវិជ្ជមានដល់សង្គម

ព្រឹត្តិការណ៍, ហិរញ្ញវត្ថុ

• 24/06/2026

អ្នកជំនាញក្នុងវិស័យហិរញ្ញវត្ថុ បានព្រមានថា ការប្រើប្រាស់កម្ចីអនឡាញខុសច្បាប់ នៅតែបន្តបង្កផលប៉ះពាល់អវិជ្ជមានដល់សង្គម ខណៈកម្ចីអនឡាញខុសច្បាប់នេះទៀតសោត មានប្រាក់ខ្ពស់កប់ពពក ហើយពេលខ្លះ គឺឈានដល់ការប្រើប្រាស់អំពើហិង្សា និងគំរាមកំហែងជំេរិតទារប្រាក់អ្នកប្រើប្រាស់ថែមទៀតផង។

តម្លៃមាស និង ប្រេងឆៅធ្លាក់ចុះ ខណៈដែលតម្លៃប្រាក់ដុល្លារអាម៉េរិកហក់ឡើងដល់កម្រិតខ្ពស់បំផុតក្នុងរយៈពេលមួយឆ្នាំចុងក្រោយ

ព្រឹត្តិការណ៍, សេដ្ឋកិច្ច

• 24/06/2026

តម្លៃជួញដូរមាសបានធ្លាក់ចុះ ១,៤ ភាគរយមកនៅត្រឹម ៤,១៣១ ដុល្លារក្នុងមួយអោននៅលើទីផ្សារអន្តរជាតិ ខណៈនៅលើទីផ្សារកម្ពុជា តម្លៃមាសធ្លាក់ចុះនៅត្រឹម ៤ ៨៩៣ ដុល្លារក្នុងមួយតម្លឹង និង ៤៨៩ ដុល្លារក្នុងមួយជី

ព្រឹទ្ធសភាអាម៉េរិក បោះឆ្នោតបិទអំណាចធ្វើសង្រ្គាមរបស់ លោក Trump នៅអ៊ីរ៉ង់

ព្រឹត្តិការណ៍, អាជីវកម្មថ្មី និងនវានុវត្ត

• 24/06/2026

ព្រឹទ្ធសភាសហរដ្ឋអាម៉េរិកបានអនុម័តសេចក្តីសម្រេចមួយ ដោយបង្គាប់ឱ្យប្រធានាធិបតី លោក Donald Trump ដកកងកម្លាំងយោធាអាម៉េរិកចេញពីជម្លោះទាំងឡាយណាដែលពាក់ព័ន្ធនឹងប្រទេសអ៊ីរ៉ង់

ADB អនុម័តហិរញ្ញប្បទានជាង ៦៣ លានដុល្លារ សម្រាប់សាងសង់ប្រព័ន្ធផ្ទុកថាមពលថ្ម

ព្រឹត្តិការណ៍, សេដ្ឋកិច្ច

• 24/06/2026

ធនាគារអភិវឌ្ឍន៍អាស៊ី (ADB) បានអនុម័តកញ្ចប់ហិរញ្ញប្បទានចំនួន ៦៣,៤៤ លានដុល្លារ ដើម្បីពន្លឿនការធ្វើសមាហរណកម្មថាមពលកកើតឡើងវិញទៅក្នុងប្រព័ន្ធថាមពលរបស់កម្ពុជា

ក្រសួងរ៉ែ ប្រមូលចំណូលមិនមែនសារពើពន្ធ ៧០ លានដុល្លារក្នុងរយៈពេល៥ខែ

ព្រឹត្តិការណ៍, សេដ្ឋកិច្ច

• 24/06/2026

ក្រសួងរ៉ែ និង ថាមពល ប្រមូលចំណូលមិនមែនសារពើពន្ធក្នុងទំហំទឹកប្រាក់បាន ៧០ លានដុល្លារអាម៉េរិក ក្នុងរយៈពេល៥ខែនៃឆ្នាំ២០២៦ ។

ផែនការខ្ចីប្រាក់ ១២ ពាន់លានដុល្លាររបស់រដ្ឋាភិបាលថៃ កំពុងជួបឧបសគ្គផ្លូវច្បាប់

ព្រឹត្តិការណ៍, សេដ្ឋកិច្ច

• 24/06/2026

ផែនការរបស់រដ្ឋាភិបាលថៃក្នុងការខ្ចីលុយចំនួន ៤០០ ពាន់លានបាត (ប្រហែល ១២,២ ពាន់លានដុល្លារអាម៉េរិក) ដើម្បីទប់ទល់នឹងផលប៉ះពាល់នៃការឡើងថ្លៃតម្លៃប្រេងមកលើសេដ្ឋកិច្ច កំពុងតែជួបឧបសគ្គផ្លូវច្បាប់

អិលអូអិលស៊ី បន្តដាក់ដំណើរការ «ឥណទានមាសកើនទ្រព្យ» នៅតាមបណ្តាសាខាក្នុងរាជធានីភ្នំពេញ និងឈានទៅតាមបណ្តាខេត្ត

ព្រឹត្តិការណ៍, អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម

• 24/06/2026

អិលអូអិលស៊ី ដាក់ដំណើរការ «ឥណទានមាសកើនទ្រព្យ» នៅសាខាខណ្ឌ៧មករា -​ សង្កាត់បឹងព្រលឹតជាសាខាទី៧ និងគ្រោងពង្រីកឥណទានថ្មីនេះទៅកាន់សាខានៅតាមបណ្ដាខេត្ត-ក្រុងទូទាំងប្រទេស

វិបត្តិសេដ្ឋកិច្ចក្នុងស្រុករុញនាយករដ្ឋមន្ត្រីអង់គ្លេសឱ្យធ្លាក់ពីតំណែងម្នាក់ម្តងៗដល់ទៅ​ ៥ រូបត្រឹមរយៈពេល ១០ ឆ្នាំ

ព្រឹត្តិការណ៍, សេដ្ឋកិច្ច

• 23/06/2026

ក្នុងរយៈពេលប្រហែលមួយទសវត្សរ៍ចុងក្រោយនេះ ចក្រភពអង់គ្លេសផ្លាស់ប្តូរនាយករដ្ឋមន្ត្រីជាញឹកញាប់ដល់ទៅ ៥ រូប ដែលសុទ្ធតែលាលែងពីតំណែងមុនពេលបញ្ចប់អាណត្តិពេញលេញអតិបរមា ៥ ឆ្នាំ

រាជរដ្ឋាភិបាល បន្ត​លើកទឹកចិត្ត​ផ្នែកពន្ធដារ​លើផលិតផល​ស៊ីម៉ង់ត៍​ដែល​ផលិតក្នុងស្រុក​រយៈពេល​២ឆ្នាំបន្ថែមទៀត​

ព្រឹត្តិការណ៍, សេដ្ឋកិច្ច

• 23/06/2026

រាជរដ្ឋាភិបាលបានសម្រេច​បន្ត​លើកទឹកចិត្ត​ផ្នែកពន្ធដារលើផលិតផល​ស៊ីម៉ង់ត៍​ដែល​ផលិតក្នុងស្រុករយៈពេល២ឆ្នាំបន្ថែមទៀត ពោលគឺរហូតដល់​ដំណាច់ឆ្នាំ២០២៨ ដើម្បីជំរុញឱ្យ​វិនិយោគិនក្នុងស្រុក​ពង្រីកការផលិត​បន្ថែម