ត្រួសៗអំពីវិបតិ្តថាមពលកាលពីទសវត្សរ៍ឆ្នាំ៧០ និងការកកើតឡើងនៃទីភ្នាក់ងារថាមពលអន្តរជាតិ IEA

បើទោះបីជាបច្ចុប្បន្ន ការកើនឡើងនៃតម្លៃថាមពលបានប៉ះពាល់ទៅដល់ស្ទើរគ្រប់ទីកន្លែងនៅទូទាំងពិភពលោកក្តី ប៉ុន្តែយោងតាមអ្នកជំនាញបានធ្វើការប្រៀបធៀបទំហំនេះហាក់ដូចជាមិនទាន់អាចអាក្រក់ដូចទៅនឹងវិបត្តិថាមពលកាលពីទសវត្សឆ្នាំ១៩៧៣នៅឡើយនោះទេ។

The WEFORUM បានសរសេរថា ហេតុការណ៍រាំងខ្ទប់ការផលិតប្រេងកាលពីទសវត្សឆ្នាំ៧០ មិនត្រឹមតែបានធ្វើឲ្យសកលលោកបានជួបប្រទះទៅនឹងវិបត្តិនៃការកើនឡើងនៃតម្លៃប្រេងសាំងជាលើកដំបូងក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រនោះទេ វាថែមទាំងបានកើតឡើងផ្ទួនៗជាប់គ្នា២ដងត្រឹមរយៈពេល៦ឆ្នាំ ហើយមិនត្រឹមតែប៉ុណ្ណោះក៏បានបង្កឲ្យកើតចេញទៅជាវិបតិ្តសេដ្ឋកិច្ចសកលដ៏ធ្ងន់ធ្ងរផងដែរ។

ជាលទ្ធផលដែលបានមកពីបទពិសោធដ៏ជូរចត់នេះ ពិភពលោកបានបង្កើតបានទៅជាអង្គភាពជំនាញមួយដែលប្រើប្រាស់សម្រាប់កិច្ចការងារការពារ និងទប់ទល់ទៅនឹងបញ្ហាផលិតកម្មបញ្ហាកើនឡើងនៃតម្លៃថាមពលព្រមទាំងបញ្ហាផ្សេងទៀតផងដែលមានឈ្មោះថាទីភ្នាក់ងារថាមពលអន្តរជាតិ ឬហៅកាត់ថា IEA (International Energy Agency)។

សូមរំលឹកឡើងវិញខ្លះៗអំពីវិបត្តិប្រេងកាលពីឆ្នាំ១៩៧៣ ដែលបានចាប់ផ្តើមភ្លាម និងបានបង្កទៅជាបញ្ហាវិបត្តិសេដ្ឋកិច្ចសកលភា្លមតែម្តង។ផលិតផលសរុបនៃបណ្តាប្រទេសសេដ្ឋកិច្ចលើលោកបានដាំក្បាលចុះ ជាពិសេសប្រទេសមហាអំណាចសេដ្ឋកិច្ចដូចជា ជប៉ុន ធ្លាក់ចុះ៧ភាគរយ អាមេរិកធ្លាក់ចុះ៤,៧ភាគរយ និងនៅអឺរ៉ុបដល់ទៅ២,៥ភាគរយ។

ឥទ្ធិពលនៃវិបត្តិបានធ្វើឲ្យមានការខ្វះខាតថាមពលអគ្គិសនីស្ទើរគ្រប់ប្រទេសទាំងអស់ក្នុងនោះសូម្បីសហរដ្ឋអាមេរិកបានចេញការកំណត់ការប្រើប្រាស់ប្រេងសាំងឲ្យនៅកម្រិតទាបបំផុត ខណៈនៅបារាំងការិយាល័យនានាត្រូវបិទអគ្គិសនីទាំងអស់ចាប់ពីម៉ោង១០យប់ ហើយនៅអង់គ្លេសឯណោះវិញ រដ្ឋាភិបាលប្រកាសកាត់បន្ថយថ្ងៃធ្វើការងារមកត្រឹមតែ៣ថ្ងៃក្នុងមួយសប្តាហ៍ និងកាត់បន្ថយការប្រើប្រាស់អគ្គិសនីដែលមិនចាំបាច់។

តម្លៃប្រេងនៅគ្រានោះបានកើនឡើងស្ទើរគុណនឹង៤ដង ចន្លោះពីខែតុលាឆ្នាំ១៩៧៣ ទៅដល់ខែមករា ឆ្នាំ១៩៧៤ ពោលគឺពីតម្លៃប្រមាណជា ២,៩ដុល្លារក្នុងមួយបារ៉ែលទៅដល់១១,៦៥ដុល្លារក្នុងមួយបារ៉ែល។

គួរឲ្យដឹងដែរថា វិបត្តិប្រេងកាតឆ្នាំ១៩៧៣ គឺបានចាប់ផ្តើមឡើងភ្លាមៗនៅក្នុងពេលដែលសង្គ្រាមរវាងបណ្តាប្រទេសនៅអារ៉ាប់ជាមួយនឹងអ៊ីស្រាអ៊ែរកាលពីខែតុលាឆ្នាំ១៩៧៣។ បណ្តាប្រទេសក្នុងតំបន់អារ៉ាប់ដែលជាអ្នកផលិតប្រេងច្រើនជាងគេបំផុតនោះបានសម្រេចរាំងខ្ទប់ការផលិតប្រេងចេញរហូតដល់ខែមីនាឆ្នាំ១៩៧៤ ដើម្បីប្រឆាំងទៅនឹងអាមេរិក និងបណ្តាប្រទេសលោកខាងលិចដែលនាំគ្នាគាំទ្រអ៊ីស្រាអ៊ែរ។

មកដល់ឆ្នាំ១៩៧៩ វិបត្តិប្រេងបានកើតឡើងសាជាថ្មីដោយសារតែព្រឹត្តិការណ៍ធ្វើបដិវត្តនៅក្នុងប្រទេសអ៊ីរ៉ង់លប់បំបាត់ចោលការគ្រប់គ្រងដោយព្រះមហាក្សត្រដែលវាបានធ្វើឲ្យមានភាពវឹកវរយ៉ាងខ្លាំងនៅក្នុងប្រទេសផលិតប្រេងដ៏សំខាន់មួយនេះ។ ហេតុការណ៍នេះបានរុញឲ្យផលិតកម្មផលិតប្រេងបាត់បង់កម្លាំងដល់ទៅ៧ភាគរយនៃចំណែកទីផ្សារសកល ហើយនៅពេលនោះតម្លៃប្រេងបានកើនឡើងដល់ទៅទ្វេដងក្នុងរយៈពេលត្រឹមតែមួយឆ្នាំនេះ ឬប្រមាណជា៤០ដុល្លារក្នងមួយបារ៉ែល។

តើ IEA កើតឡើងក្នុងពេលណានិងដើម្បីអ្វី?

វិបត្តិឆ្នាំ១៩៧៣-១៩៧៤  ពិភពលោក តាមរយៈរដ្ឋាភិបាលទាំងឡាយបានឈានទៅដល់ការយល់ព្រមសហការគ្នាបង្កើតបានទៅជាទីភ្នាក់ងារថាមពលអន្តរជាតិហៅកាត់ថា IEA កាលពីខែវិច្ឆិកាឆ្នាំ១៩៧៤។ អង្គការនេះមានតួនាទីសំខាន់ក្នុងការថែរក្សាសន្តិសុខនៃការផ្គត់ផ្គង់ប្រេងក្នុងទីផ្សារសកលលោក ព្រមទាំងជាទីកន្លែងសម្រាប់គ្រប់គ្រងទៅលើបញ្ហាជាច្រើនទៀតដែលពាក់ព័ន្ធរួមមានទាំងសន្តិសុខថាមពលអគ្គិសនីរហូតទៅដល់សន្តិសុខនៃការវិនិយោគលើវិស័យថាមពល ដែលក្នុងនោះក៏មានរួមទាំងបញ្ហាបម្រែបម្រួលអាកាសធាតុ និងការបំពុលបរិយាកាសផងដែរ។

មានទីស្នាក់ការកណ្តាលនៅក្នុងទីក្រុងប៉ារីស បច្ចុប្បន្ន IEA មានសមាជិកសរុប ៣១ប្រទេសដែលក្នុងនោះមានទាំងមហាអំណាចសេដ្ឋកិច្ចដូចជា អាល្លឺម៉ង់ ជប៉ុន កាណា ដាន័រវេស ញូវស៊ីឡេន អង់គ្លេស និងសហរដ្ឋអាមេរិក។ គិតមកដល់ទល់បច្ចុប្បន្ននាយកប្រតិបត្តិរបស់ IEA បានផ្លាស់ប្តូរមេដឹកនាំចំនួន៧រូបរួចមកហើយដែលមានដូចជាលោក Ulf Lantzke ជនជាតិអាល្លឺម៉ង់ ពីឆ្នាំ១៩៧៥-១៩៨៤); លោកស្រី​ Helga Steeg ជនជាតិអាល្លឺម៉ង់ ពីឆ្នាំ១៩៨៤-១៩៩៤​ លោក Robert Priddle ជនជាតិអង់គ្លេស ពីឆ្នាំ១៩៩៤-២០០៣ លោក Claude Mandil ជនជាតិបារាំង ពីឆ្នាំ២០០៣-២០០៧ លោក Nobuo Tanaka ជនជាតិជប៉ុន ពីឆ្នាំ២០០៧-២០១១ លោកស្រី Maria van der Hoeven ជនជាតិហូឡង់ ពីឆ្នាំ២០១១-២០១៥ និងលោកសាស្ត្រាចារ្យ Dr Fatih Birol ជនជាតិតួកគីចាប់តាំងពីឆ្នាំ២០១៥ មកទល់បច្ចុប្បន្ន៕



របាយការណ៍ថ្មីៗ

មើលទាំងអស់ ➧

ព័ត៌មានទូទៅ

មើលទាំងអស់ ➧

ប្រទេសអ៊ីស្លង់​ សម្រេច​ធ្វើ​ប្រជា​មតិ​មិន​ចរចា​ដើម្បី​ចូល​ជា​សមាជិក​អឺរ៉ុប​ឡើយ​

ព្រឹត្តិការណ៍, អាជីវកម្មថ្មី និងនវានុវត្ត

• 31/08/2026

ប្រជាជន​អ៊ីស្លង់​ បាន​ធ្វើ​ការ​បោះឆ្នោត​បដិសេធ​ទៅ​នឹង​ផែនការ​ដ៏​សំខាន់​មួយ​រប់​ស​ប្រទេស​កាលពី​ពេល​ថ្មី​ៗ​នេះ​ ​ចំពោះ​កិច្ច​ខិតខំ​ប្រឹងប្រែង​របស់​រដ្ឋាភិបាល​​ក្នុង​ការ​ស្តារ​កិច្ចចរចា​ឡើង​វិញ​ដើម្បីអាច​ចូលរួម​ជា​សមាជិក​របស់​សហ​ភាព​អឺរ៉ុប​

មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់រុស្ស៊ីអះអាងថា អឺរ៉ុប​បង្កើត​រូបភាព​យករុស្ស៊ី​ធ្វើជា​សត្រូវ ជា​លេស​បង្កើន​ការ​យកពន្ធ​បន្ថែម​ពីពលរដ្ឋ​

ព្រឹត្តិការណ៍, អាជីវកម្មថ្មី និងនវានុវត្ត

• 31/08/2026

អ្នក​នាំពាក្យ​វិមាន​ក្រឹម​ឡាំង ​លោក​ Dmitry Peskov អះអាងថា ​អឺរ៉ុប​បានបង្កើត​រូបភាព​យករុស្ស៊ី​ធ្វើជា​សត្រូវ ដើម្បីគ្រាន់តែជា​លេស​បង្កើន​ការ​យកពន្ធ​បន្ថែម​ពីពលរដ្ឋ​តែប៉ុណ្ណោះ

ទេសចរណ៍សាសនា និងវប្បធម៌ ជាចលករជំរុញយុទ្ធនាការ «រដូវកាលបៃតង» និងសេដ្ឋកិច្ចទេសចរណ៍ផ្ទៃក្នុង

ព្រឹត្តិការណ៍, សេដ្ឋកិច្ច

• 31/08/2026

ក្រសួងទេសចរណ៍ បានពង្រីកវិសាលភាពនៃការផ្សព្វផ្សាយឱ្យកាន់តែទូលាយដើម្បីជំរុញយុទ្ធនាការ «ទស្សនាកម្ពុជារដូវកាលបៃតង» តាមរយៈការលើកកម្ពស់សក្តានុពលទេសចរណ៍បែបសាសនា និងវប្បធម៌ ដើម្បីបន្តកសាងទំនុកចិត្ត ទាក់ទាញទេសចរក្នុងស្រុក

មេដឹកនាំរុស្ស៊ី ចិន និងអ៊ីរ៉ង់ ត្រៀមជួបជុំគ្នាក្នុងកិច្ចប្រជុំកំពូល SCO ដើម្បីទប់ទល់ឥទ្ធិពលលោកខាងលិច

ព្រឹត្តិការណ៍, អាជីវកម្មថ្មី និងនវានុវត្ត

• 31/08/2026

ប្រធានាធិបតីរុស្ស៊ី លោក Vladimir Putin និងប្រធានាធិបតីចិន លោក Xi Jinping មានផែនការជួបគ្នាដើម្បីពិភាក្សារកយុទ្ធសាស្ត្រទប់ទល់ឥទ្ធិពលលោកខាងលិច

អភិបាលខេត្ត​​ជាប់​ព្រែកជីក​ហ្វូណន​ពីររូប បង្ហាញពីសក្ដានុពល​ និងឱកាស​វិនិយោគក្នុងខេត្តរបស់ខ្លួនទៅកាន់បរទេស​ក្នុង​វេទិកា​ធំមួយ​នៅប្រទេស​ចិន​

ព្រឹត្តិការណ៍, សេដ្ឋកិច្ច

• 31/08/2026

អភិបាលខេត្ត​​ជាប់​ព្រែកជីក​ហ្វូណន​ពីររូប បង្ហាញពីសក្ដានុពល​ និងឱកាស​វិនិយោគក្នុងខេត្តរបស់ខ្លួនទៅកាន់បរទេស​ក្នុង​វេទិកា​ធំមួយ​នៅប្រទេស​ចិន​

តម្លៃប្រេងឆៅឡើងថ្លៃដល់ ៩០ ដុល្លារក្នុងមួយបារ៉ែល ក្រោយអាម៉េរិក និងអ៊ីរ៉ង់ វាយប្រហារគ្នាសាជាថ្មីដោយយោធា

ព្រឹត្តិការណ៍, សេដ្ឋកិច្ច

• 31/08/2026

តម្លៃប្រេងឆៅនាព្រឹកថ្ងៃចន្ទ​ដើមសប្ដាហ៍នេះបានឡើងថ្លៃរហូតដល់ ៩០ដុល្លារក្នុងមួយបារ៉ែល បន្ទាប់ពីអាមេរិក បានបើកការវាយប្រហារសាជាថ្មីទៅលើមូលដ្ឋានទ័ពរបស់អ៊ីរ៉ង

Chery Cambodia នាំមកនូវបទពិសោធន៍រស់នៅបែបស៊ីវិល័យនៅក្នុងព្រឹត្តិការណ៍ពិព័រណ៍រថយន្ត iCAUR Lifestyle Auto Show 829

ព្រឹត្តិការណ៍, អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម

• 31/08/2026

Chery Cambodia នាំមកនូវបទពិសោធន៍រស់នៅបែបស៊ីវិល័យនៅក្នុងព្រឹត្តិការណ៍ពិព័រណ៍រថយន្ត iCAUR Lifestyle Auto Show 829

សង្គ្រាម​នៅ​អ៊ីរ៉ង់ ​កំពុង​បង្កវិបត្តិ​យ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ​បំផុត​មិន​ធ្លាប់​មាន​ដល់​កសិករ​អា​មេរិក​

ព្រឹត្តិការណ៍, អាជីវកម្មថ្មី និងនវានុវត្ត

• 28/08/2026

ដោយសារតែភ្លើងសង្គ្រាមនៅអ៊ីរ៉ង់ ក្រុមកសិករ​ជនជាតិ​អាមេរិក​​ដែល​ជា​​អ្នក​ផលិតសម្រាប់ផ្គត់ផ្គង់​ទីផ្សារ​គ្រាប់​ធញ្ញជាតិ​បាន​ធ្លាក់​ចូល​ទៅក្នុង​វិបត្តិ​ហិរញ្ញវត្ថុ​យ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ​បំផុត​មិន​ធ្លាប់​មាន

ឆ្នាំ២០២៦​ សមាគមលើកកម្ពស់ម្រេច​កំពត​រំពឹងទទួលបាន​ទិន្នផល ១២០តោន ​ខណៈតម្លៃបានកើនឡើង ៥ដុល្លារ​បន្ថែមទៀត​

ព្រឹត្តិការណ៍, សេដ្ឋកិច្ច

• 28/08/2026

នៅក្នុងឆ្នាំ២០២៦​ សមាគមលើកកម្ពស់ម្រេច​កំពត​រំពឹងទទួលបាន​ទិន្នផល ១២០តោន ​ខណៈតម្លៃបានកើនឡើង ៥ដុល្លារ​បន្ថែមទៀត​

វិស័យ​ឥណទាន​ជនបទ រួម​ចំណែក​ពង្រីក​លទ្ធភាព​ទទួល​បាន​សេវា​ហិរញ្ញវត្ថុ​ដល់​ពលរដ្ឋ​ជាង​ ៣​ ​ម៉ឺន​នាក់​

ព្រឹត្តិការណ៍, ហិរញ្ញវត្ថុ

• 28/08/2026

វិស័យ​ឥណទាន​ជនបទ​នៅ​កម្ពុជា​ ​បាន​បន្ត​ចូលរួម​ពង្រីក​លទ្ធភាព​ទទួល​បាន​ហិរញ្ញប្បទាន​សម្រាប់​សហគ្រាស​ធុន​មីក្រូ ​តូច ​និង​មធ្យម ​ដោយ​គ្រឹះស្ថាន​ឥណទាន​ជនបទបាន​ផ្តល់​ឥណទាន​ជាង​ ​២៨​ ​លាន​ដុល្លារ​អាមេរិក​ ​ដល់​ប្រជា​ពលរដ្ឋ​ជាង​ ៣ ​ម៉ឺន​នាក់​ ​គិត​ត្រឹម​ដំណាច់​ឆ្នាំ​២០២៥​