ត្រួសៗអំពីវិបតិ្តថាមពលកាលពីទសវត្សរ៍ឆ្នាំ៧០ និងការកកើតឡើងនៃទីភ្នាក់ងារថាមពលអន្តរជាតិ IEA

បើទោះបីជាបច្ចុប្បន្ន ការកើនឡើងនៃតម្លៃថាមពលបានប៉ះពាល់ទៅដល់ស្ទើរគ្រប់ទីកន្លែងនៅទូទាំងពិភពលោកក្តី ប៉ុន្តែយោងតាមអ្នកជំនាញបានធ្វើការប្រៀបធៀបទំហំនេះហាក់ដូចជាមិនទាន់អាចអាក្រក់ដូចទៅនឹងវិបត្តិថាមពលកាលពីទសវត្សឆ្នាំ១៩៧៣នៅឡើយនោះទេ។

The WEFORUM បានសរសេរថា ហេតុការណ៍រាំងខ្ទប់ការផលិតប្រេងកាលពីទសវត្សឆ្នាំ៧០ មិនត្រឹមតែបានធ្វើឲ្យសកលលោកបានជួបប្រទះទៅនឹងវិបត្តិនៃការកើនឡើងនៃតម្លៃប្រេងសាំងជាលើកដំបូងក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រនោះទេ វាថែមទាំងបានកើតឡើងផ្ទួនៗជាប់គ្នា២ដងត្រឹមរយៈពេល៦ឆ្នាំ ហើយមិនត្រឹមតែប៉ុណ្ណោះក៏បានបង្កឲ្យកើតចេញទៅជាវិបតិ្តសេដ្ឋកិច្ចសកលដ៏ធ្ងន់ធ្ងរផងដែរ។

ជាលទ្ធផលដែលបានមកពីបទពិសោធដ៏ជូរចត់នេះ ពិភពលោកបានបង្កើតបានទៅជាអង្គភាពជំនាញមួយដែលប្រើប្រាស់សម្រាប់កិច្ចការងារការពារ និងទប់ទល់ទៅនឹងបញ្ហាផលិតកម្មបញ្ហាកើនឡើងនៃតម្លៃថាមពលព្រមទាំងបញ្ហាផ្សេងទៀតផងដែលមានឈ្មោះថាទីភ្នាក់ងារថាមពលអន្តរជាតិ ឬហៅកាត់ថា IEA (International Energy Agency)។

សូមរំលឹកឡើងវិញខ្លះៗអំពីវិបត្តិប្រេងកាលពីឆ្នាំ១៩៧៣ ដែលបានចាប់ផ្តើមភ្លាម និងបានបង្កទៅជាបញ្ហាវិបត្តិសេដ្ឋកិច្ចសកលភា្លមតែម្តង។ផលិតផលសរុបនៃបណ្តាប្រទេសសេដ្ឋកិច្ចលើលោកបានដាំក្បាលចុះ ជាពិសេសប្រទេសមហាអំណាចសេដ្ឋកិច្ចដូចជា ជប៉ុន ធ្លាក់ចុះ៧ភាគរយ អាមេរិកធ្លាក់ចុះ៤,៧ភាគរយ និងនៅអឺរ៉ុបដល់ទៅ២,៥ភាគរយ។

ឥទ្ធិពលនៃវិបត្តិបានធ្វើឲ្យមានការខ្វះខាតថាមពលអគ្គិសនីស្ទើរគ្រប់ប្រទេសទាំងអស់ក្នុងនោះសូម្បីសហរដ្ឋអាមេរិកបានចេញការកំណត់ការប្រើប្រាស់ប្រេងសាំងឲ្យនៅកម្រិតទាបបំផុត ខណៈនៅបារាំងការិយាល័យនានាត្រូវបិទអគ្គិសនីទាំងអស់ចាប់ពីម៉ោង១០យប់ ហើយនៅអង់គ្លេសឯណោះវិញ រដ្ឋាភិបាលប្រកាសកាត់បន្ថយថ្ងៃធ្វើការងារមកត្រឹមតែ៣ថ្ងៃក្នុងមួយសប្តាហ៍ និងកាត់បន្ថយការប្រើប្រាស់អគ្គិសនីដែលមិនចាំបាច់។

តម្លៃប្រេងនៅគ្រានោះបានកើនឡើងស្ទើរគុណនឹង៤ដង ចន្លោះពីខែតុលាឆ្នាំ១៩៧៣ ទៅដល់ខែមករា ឆ្នាំ១៩៧៤ ពោលគឺពីតម្លៃប្រមាណជា ២,៩ដុល្លារក្នុងមួយបារ៉ែលទៅដល់១១,៦៥ដុល្លារក្នុងមួយបារ៉ែល។

គួរឲ្យដឹងដែរថា វិបត្តិប្រេងកាតឆ្នាំ១៩៧៣ គឺបានចាប់ផ្តើមឡើងភ្លាមៗនៅក្នុងពេលដែលសង្គ្រាមរវាងបណ្តាប្រទេសនៅអារ៉ាប់ជាមួយនឹងអ៊ីស្រាអ៊ែរកាលពីខែតុលាឆ្នាំ១៩៧៣។ បណ្តាប្រទេសក្នុងតំបន់អារ៉ាប់ដែលជាអ្នកផលិតប្រេងច្រើនជាងគេបំផុតនោះបានសម្រេចរាំងខ្ទប់ការផលិតប្រេងចេញរហូតដល់ខែមីនាឆ្នាំ១៩៧៤ ដើម្បីប្រឆាំងទៅនឹងអាមេរិក និងបណ្តាប្រទេសលោកខាងលិចដែលនាំគ្នាគាំទ្រអ៊ីស្រាអ៊ែរ។

មកដល់ឆ្នាំ១៩៧៩ វិបត្តិប្រេងបានកើតឡើងសាជាថ្មីដោយសារតែព្រឹត្តិការណ៍ធ្វើបដិវត្តនៅក្នុងប្រទេសអ៊ីរ៉ង់លប់បំបាត់ចោលការគ្រប់គ្រងដោយព្រះមហាក្សត្រដែលវាបានធ្វើឲ្យមានភាពវឹកវរយ៉ាងខ្លាំងនៅក្នុងប្រទេសផលិតប្រេងដ៏សំខាន់មួយនេះ។ ហេតុការណ៍នេះបានរុញឲ្យផលិតកម្មផលិតប្រេងបាត់បង់កម្លាំងដល់ទៅ៧ភាគរយនៃចំណែកទីផ្សារសកល ហើយនៅពេលនោះតម្លៃប្រេងបានកើនឡើងដល់ទៅទ្វេដងក្នុងរយៈពេលត្រឹមតែមួយឆ្នាំនេះ ឬប្រមាណជា៤០ដុល្លារក្នងមួយបារ៉ែល។

តើ IEA កើតឡើងក្នុងពេលណានិងដើម្បីអ្វី?

វិបត្តិឆ្នាំ១៩៧៣-១៩៧៤  ពិភពលោក តាមរយៈរដ្ឋាភិបាលទាំងឡាយបានឈានទៅដល់ការយល់ព្រមសហការគ្នាបង្កើតបានទៅជាទីភ្នាក់ងារថាមពលអន្តរជាតិហៅកាត់ថា IEA កាលពីខែវិច្ឆិកាឆ្នាំ១៩៧៤។ អង្គការនេះមានតួនាទីសំខាន់ក្នុងការថែរក្សាសន្តិសុខនៃការផ្គត់ផ្គង់ប្រេងក្នុងទីផ្សារសកលលោក ព្រមទាំងជាទីកន្លែងសម្រាប់គ្រប់គ្រងទៅលើបញ្ហាជាច្រើនទៀតដែលពាក់ព័ន្ធរួមមានទាំងសន្តិសុខថាមពលអគ្គិសនីរហូតទៅដល់សន្តិសុខនៃការវិនិយោគលើវិស័យថាមពល ដែលក្នុងនោះក៏មានរួមទាំងបញ្ហាបម្រែបម្រួលអាកាសធាតុ និងការបំពុលបរិយាកាសផងដែរ។

មានទីស្នាក់ការកណ្តាលនៅក្នុងទីក្រុងប៉ារីស បច្ចុប្បន្ន IEA មានសមាជិកសរុប ៣១ប្រទេសដែលក្នុងនោះមានទាំងមហាអំណាចសេដ្ឋកិច្ចដូចជា អាល្លឺម៉ង់ ជប៉ុន កាណា ដាន័រវេស ញូវស៊ីឡេន អង់គ្លេស និងសហរដ្ឋអាមេរិក។ គិតមកដល់ទល់បច្ចុប្បន្ននាយកប្រតិបត្តិរបស់ IEA បានផ្លាស់ប្តូរមេដឹកនាំចំនួន៧រូបរួចមកហើយដែលមានដូចជាលោក Ulf Lantzke ជនជាតិអាល្លឺម៉ង់ ពីឆ្នាំ១៩៧៥-១៩៨៤); លោកស្រី​ Helga Steeg ជនជាតិអាល្លឺម៉ង់ ពីឆ្នាំ១៩៨៤-១៩៩៤​ លោក Robert Priddle ជនជាតិអង់គ្លេស ពីឆ្នាំ១៩៩៤-២០០៣ លោក Claude Mandil ជនជាតិបារាំង ពីឆ្នាំ២០០៣-២០០៧ លោក Nobuo Tanaka ជនជាតិជប៉ុន ពីឆ្នាំ២០០៧-២០១១ លោកស្រី Maria van der Hoeven ជនជាតិហូឡង់ ពីឆ្នាំ២០១១-២០១៥ និងលោកសាស្ត្រាចារ្យ Dr Fatih Birol ជនជាតិតួកគីចាប់តាំងពីឆ្នាំ២០១៥ មកទល់បច្ចុប្បន្ន៕


របាយការណ៍ថ្មីៗ

មើលទាំងអស់ ➧

ព័ត៌មានទូទៅ

មើលទាំងអស់ ➧

អ្នកជំនាញ ​មើលឃើញ​សេដ្ឋកិច្ច​កម្ពុជាបន្តរឹងមាំ ទោះស្ថិត​ក្នុងវិបត្តិសេដ្ឋកិច្ចសកលក៏ដោយ

ព្រឹត្តិការណ៍, សេដ្ឋកិច្ច

• 12/06/2026

អគ្គនាយកដ្ឋានគយ និងរដ្ឋាករកម្ពុជា បង្ហាញថាទិន្នន័យពាណិជ្ជកម្មអន្តរជាតិរយៈ​ពេល​ប្រាំខែដំបូង​នៃ​ឆ្នាំ ២០២៦ បានឈានដល់ ៣០ពាន់លានដុល្លារ

កម្ពុជា បញ្ជាក់ពីយុទ្ធសាស្រ្តថ្មី ៦ ចំណុច​ ដល់សាព័ត៌មានលំដាប់ពិភពលោក ដើម្បីបង្កើនទំនុកចិត្តវិនិយោគិនអន្តរជាតិយ៉ាងមានប្រសិទ្ធភាព

ព្រឹត្តិការណ៍, សេដ្ឋកិច្ច

• 12/06/2026

រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ​បានដាក់ចេញនូវយុទ្ធសាស្ត្រអាទិភាពថ្មីចំនួន ៦ចំណុច ដែលមានសារៈសំខាន់ និងសំដៅកសាងទំនុកចិត្ត ទាក់ទាញវិនិយោគិនលំដាប់ខ្ពស់ពីអន្តរជាតិមកកាន់កម្ពុជា

ចិន លុបចោលកិច្ចប្រជុំការទូតជាមួយសហភាពអឺរ៉ុបភ្លាមៗ ២លើក ដោយគ្មានការបកស្រាយអំពីមូលហេតុ

ព្រឹត្តិការណ៍, សេដ្ឋកិច្ច

• 12/06/2026

នៅក្នុងខែមិថុនានេះ ចិន បានលុបចោលកិច្ចប្រជុំការទូតភ្លាមៗចំនួន ២លើក ជាមួយសហភាពអឺរ៉ុបដោយមិនមានការបញ្ជាក់ពីហេតុផលម្អិតច្បាស់នោះទេ

មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់កម្ពុជាបង្ហាញពីកាលានុវត្តភាព និងបរិយាកាសវិនិយោគនៅកម្ពុជា ដល់វិនិយោគិននៅប្រទេសជប៉ុន

ព្រឹត្តិការណ៍, សេដ្ឋកិច្ច

• 12/06/2026

មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់នៃរាជរដ្ឋាភិបាល បានបង្ហាញពីបរិយាកាស សក្ដានុពល និងកាលានុវត្តភាពនៃការវិនិ​យោគនៅកម្ពុជានាពេលបច្ចុប្បន្ន ក៏ដូចជានាពេលអនាគត ទៅដល់បណ្តាអ្នកវិនិយោគនៅក្នុងប្រទេសជប៉ុន

អគ្គបណ្ឌិតសភាចារ្យ អូន ព័ន្ធមុនីរ័ត្ន ៖ SME ជាអាទិភាពដ៏សំខាន់ជំរុញផលិតកម្មក្នុងស្រុក និងគាំទ្រកំណើនសេដ្ឋកិច្ចជាតិ

ព្រឹត្តិការណ៍, សេដ្ឋកិច្ច

• 12/06/2026

រាជរដ្ឋាភិបាលតែងចាត់ទុកថា សហគ្រាសធុនតូច និងមធ្យម ជាអាទិភាពដ៏សំខាន់មួយក្នុងការបង្កើតការងារ ជំរុញផលិតកម្មក្នុងស្រុក និងគាំទ្រដល់កំណើនសេដ្ឋកិច្ចជាតិ

World Bank ព្រមានថា ជម្លោះនៅមជ្ឈិមបូព៌ានឹងទាញទម្លាក់សេដ្ឋកិច្ចពិភពលោកឱ្យធ្លាក់ចុះខ្លាំងដូចសម័យ COVID-19

ព្រឹត្តិការណ៍, សេដ្ឋកិច្ច

• 12/06/2026

World Bank បានព្រមានថា ជម្លោះនៅមជ្ឈិមបូព៌ាអាចនឹងទាញទម្លាក់កំណើនសេដ្ឋកិច្ចពិភពលោកឱ្យធ្លាក់ចុះដល់កម្រិតទាបបំផុតដូចគ្នាទៅនឹងសម័យរាតត្បាត COVID-19 យ៉ាងដូច្នោះ​ប្រសិនបើនៅតែអូសបន្លាយបន្តទៀត

អាល្លឺម៉ង់បើកបង្ហាញដ្រូន “Cobra 600” មានសមត្ថភាពប្រយុទ្ធខ្ពស់

ព្រឹត្តិការណ៍, អាជីវកម្មថ្មី និងនវានុវត្ត

• 12/06/2026

ក្រុមហ៊ុនការពារជាតិអាល្លឺម៉ង់ Diehl Defence និង Polaris បានសហការគ្នាប្រកាសបើកបង្ហាញគម្រោងថ្មីចុងក្រោយបង្អស់របស់ពួកគេ នោះគឺដ្រូន Cobra 600

អាម៉េរិក បាត់បង់យន្តហោះយោធាទំនើបៗ និងថ្លៃបំផុត ៤២ គ្រឿង មានតម្លៃ ២៩ ពាន់លានដុល្លារ ក្នុងសង្គ្រាម អ៊ីរ៉ង់

ព្រឹត្តិការណ៍, អាជីវកម្មថ្មី និងនវានុវត្ត

• 12/06/2026

អាម៉េរិក បានបាត់បង់ និងខូចខាតយន្តហោះចម្បាំងទំនើបៗ និងមានតម្លៃថ្លៃចំនួន ៤២គ្រឿង ដែលមានតម្លសសរុបប្រហែល ២៩ ពាន់លានដុល្លារ នៅក្នុងភ្លើងសង្គ្រាមប្រឆាំងអ៊ីរ៉ង់

ទំហំពាណិជ្ជកម្មអន្តរជាតិ-កម្ពុជា កើនលើស ៣០ពាន់លានដុល្លារ ខណៈ ចិន ជាដៃគូឈានមុខគេ

ព្រឹត្តិការណ៍, សេដ្ឋកិច្ច

• 12/06/2026

ទំហំពាណិជ្ជកម្មអន្តរជាតិសរុបរបស់កម្ពុជា បានឈានដល់ ៣០ពាន់លានដុល្លារ ក្នុងរយៈពេល ៥ខែដំបូងនៃឆ្នាំ២០២៦ កើនឡើងជិត ១៩ភាគរយ បើប្រៀបធៀបទៅនឹងរយៈពេលដូចគ្នាកាលពីឆ្នាំមុន

តម្លៃដុល្លារអាម៉េរិក និងមាសធ្លាក់ចុះខ្លាំង ដោយសារភាពតានតឹងរវាងអាម៉េរិក និងអ៊ីរ៉ង់ឡើងកំដៅ

ព្រឹត្តិការណ៍, សេដ្ឋកិច្ច

• 12/06/2026

តម្លៃប្រាក់ដុល្លារអាម៉េរិក និងតម្លៃទីផ្សារមាសបានធ្លាក់ចុះយ៉ាងខ្លាំង ដោយសារភាពតានតឹងកើតមានថ្មីៗនៅមជ្ឈិមបូព៌ារវាងអាម៉េរិក ជាមួយនឹង អ៊ីរ៉ង់ បានធ្វើឱ្យមានការកើនឡើងនៃក្ដីព្រួយបារម្ភកាន់តែខ្លាំង