ម្ទេស ជារុក្ខជាតិមួយប្រភេទដែលត្រូវបានគេស្គាល់ជាទូទៅដោយសារតែវាមានរសជាតិហឹរ ហើយគេអាចច្នៃ ចម្អិន ឬទទួលទានបានច្រើនបែបច្រើនយ៉ាងទាំងឆ្អិន និងស្រស់ ខណៈដែលទាំងកសិករ ក៏ដូចជាពលរដ្ឋភាគច្រើននិយមដាំដុះជាលក្ខណៈចំការ និងលក្ខណៈគ្រួសារ។ ក្រៅពីនេះ ទិន្នផលម្ទេសក៏ត្រូវបានធ្វើការនាំចេញទៅកាន់ប្រទេសជិតខាងជាច្រើនតោនក្នុងមួយឆ្នាំៗ ជាពិសេសប្រទេសថៃដែលនិយមទទួលទានច្រើន។

ម្ទេស ត្បិតថាជារុក្ខជាតិដែលបងប្អូនអាចដាំដុះនៅជុំវិញផ្ទះក៏ពិតមែន ប៉ុន្តែរបៀបនៃការដាំឱ្យត្រឹមត្រូវតាមបច្ចេកទេស វាក៏មិនងាយស្រួលប៉ុន្មានដែរ ដែលកសិករត្រូវយល់ដឹងច្បាស់ពីបច្ចេកទេសនៃការរៀបចំដី ការគ្រប់គ្រងទឹក និងការថែទាំជាច្រើនទៀតទើបទទួលបានជោគជ័យ។

ចំណុចដំបូងដែលអ្នកដាំដុះគួរគិតមុនគេគឺការជ្រើសរើសពូជ ដែលគេត្រូវជ្រើសពូជណាដែលសុទ្ធល្អ មានប្រភពច្បាស់លាស់ មានអាយុកាលត្រឹមត្រូវ និងមិនប្រកាន់រដូវ។ បន្ថែមលើនេះ គេក៏ត្រូវពិនិត្យមើលពូជណាដែលធន់នឹងអាកាសធាតុ ជំងឺ ឬសត្វល្អិតផ្សេងៗ ទើបធ្វើឱ្យការដាំដុះមានលក្ខណៈល្អប្រសើរ និងអាចទទួលបានទិន្នផលខ្ពស់។

បន្ទាប់មក គេត្រូវរៀបចំដីគឺត្រូវសម្អាតដីចំការ រើសស្មៅចេញ និងភ្ជួរដីឱ្យបាន ២-៣ដងក្នុងជម្រៅពី ២០-៣០សង់ទីម៉ែត្រ ហើយរាស់បំបែកដីឱ្យម៉ដ្ឋល្អ និងហាលដីចន្លោះពី ១០-១៥ថ្ងៃ។ បន្ទាប់ពីសម្អាតដីរួចហើយ កសិករអាចលើករងដែលមានទទឹង ១ម៉ែត្រ និងបណ្ដោយទៅតាមទំហំដីជាក់ស្ដែង ចំណែកឯកម្ពស់រង ត្រូវលើកប្រមាណ ២០-៣០សង់ទីម៉ែត្រនៅរដូវប្រាំង និង ៣០-៥០សង់ទីម៉ែត្រនៅរដូវវស្សា ទើបបន្ថែមជីលាមកសត្វស្ងួត ឬជីកំប៉ុស្តិ៍ ជី អិនប៉េកា លាយច្របល់ជាមួយដី និងគ្របរងទុកដោយប្រើថង់ប្លាស្ទិកដើម្បីការសំណើមដី និងកាត់បន្ថយការដុះស្មៅ។

ក្រៅពីរងសម្រាប់ដាំ កសិករក៏ត្រូវធ្វើរោងបណ្ដុះកូនម្ទេសដើម្បីឱ្យគ្រាប់ដុះបានល្អ កាត់បន្ថយការរលួយកូន និងការពារកូនដំណាំពីការឆ្លងជំងឺ ក៏ដូចជាការបំផ្លាញពីសត្វចង្រៃ។ សម្រាប់ទំហំរោង គេអាចធ្វើដំបូលកម្ពស់ ១.៨-២ម៉ែត្រ ដើម្បីងាយចេញចូល និងការពារកម្ដៅ ឯកម្ពស់រានដំណាំពី ០.៥-០.៧ម៉ែត្រ និងទទឹងពី ០.៨-១ម៉ែត្រ។

ការដាំម្ទេស គេត្រូវរើសយកកូនណាដែលមានដើមរឹកមាំល្អ អាយុពី ២២-២៥ថ្ងៃ ហើយត្រូវដាក់វាហាលពី ៣-៥ថ្ងៃដើម្បីពង្រឹងកូនមុនពេលដាំ។ មុនពេលដាំ គេត្រូវបញ្ចូលទឹកតាមរងនៅពេលព្រឹក ទើបគេដកកូនម្ទេសថ្មមៗចេញពីថាសបណ្ដុះយកទៅដាំនៅតាមរងនីមួយៗ។

សម្រាប់ការថែទាំដំណាំម្ទេសក៏មិនខុសពីការថែទាំដំណាំផ្សេងទៀតដែរ ដែលកសិករត្រូវស្រោចទឹក ដាក់ជីឱ្យបានទៀតទាត់ដើម្បីឱ្យដំណាំផ្ដល់ផ្លែបានច្រើន។ ឯការដាក់ជីក៏អាស្រ័យលើប្រភេទដី និងរយៈពេលដាំផងដែរដូចជា ត្រូវដាក់ជីឱ្យបានទៀងទាត់ចន្លោះពេលពី ៧-១៥ថ្ងៃម្ដងបន្ទាប់ពីដាំកូនម្ទេស ឯប្រភេទដីខ្សាច់ច្រើនក៏ត្រូវបន្ថែមបរិមាណជីឱ្យច្រើនដូចគ្នា។

ក្នុងការដាំដំណាំម្ទេស គេត្រូវដោតទ្រើងឱ្យរួចរាល់បន្ទាប់ពីដាំកូនម្ទេសរយៈពេល ២សប្ដាហ៍ ហើយការដោតទ្រើងនេះគេអាចដោយដើម្បីទប់ដើម ឬមែក ដែលធ្លាក់លើដី ឯខ្នែងខាងក្រោមកសិករត្រូវកាត់ចេញដើម្បីឱ្យមានខ្យល់ និងពន្លឺចេញចូលគ្រប់គ្រាន់។ ចំណែការស្រោចស្រព អ្នកដាំត្រូវស្រោចទឹកឱ្យបានគ្រប់គ្រាន់ ពិសេសត្រូវស្រោចរាល់ថ្ងៃបន្ទាប់ពីដាំកូនលើរង ២សប្ដាហ៍។

ដំណាំម្ទេសក៏អាចជួបនឹងកត្តាប្រឈមផងដែរដូចជា ជំងឺអង់ត្រាក់ណូស ជំងឺបាក់តេរីអុចឬជំងឺច្រេះ ជំងឺស្រពោន និងអាចរងការបំផ្លាញពីសត្វចង្រៃដូចជា រុយស ដែលអាចធ្វើឱ្យស្លឹករុក្ខជាតិឡើងលឿង ដើមបាត់បង់កម្លាំងលូតលាស់ផងដែរ។

ចុងក្រោយគឺការប្រមូលផល ដែលកសិករអាចបេះបានទៅតាមតម្រូវការទីផ្សារ ហើយត្រូវបេះនៅពេលព្រឹក ដោយរើសម្ទេសណាដែលល្អទុកដោយឡែកពីម្ទេសដែលមានជំងឺឬសត្វល្អិតបំផ្លាញ។​ ការបេះត្រូវសម្អាតសម្ភារនិងរក្សាទុកឱ្យបានល្អ មុននិងក្រោយពេលប្រមូលផល ហើយត្រូវប្រមូលផលដោយប្រុងប្រយ័ត្នជៀសវាងការប៉ះទង្គិចនាំ​ឱ្យមានស្នាមជាំ ឬខូចផ្លែម្ទេស៕