ភ្នំពេញ៖ ខណៈពេលនេះកសិករដាំស្វាយចន្ទីកំពុងប្រយុទ្ធនឹងភាពប្រឈមក្នុងការថែទាំស្វាយចន្ទីឱ្យទទួលបានផលល្អ ដែលបង្កមកពីការទទួលរងនូវឥទ្ធិពលបម្រែបម្រួលអាកាសធាតុតិចតួច (បញ្ហាបាតុភូតអែលនីណូ) ។

ចំពោះកសិផលស្វាយចន្ទី ត្រូវបាន​រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា តាមរយៈក្រសួងកសិកម្ម រុក្ខាប្រមាញ់ និងនេ​សាទ​ កំណត់ជាដំណាំមួយប្រភេទដែលមានសក្ដានុពលខ្ពស់សម្រាប់លើកស្ទួយជីវភាពប្រជាកសិករ និងរួមចំណែក​ជួយដល់កំណើនសេដ្ឋកិច្ចជាតិ។ ប៉ុន្តែដូចគ្នាទៅនឹងដំណាំផ្សេងៗទៀតដែរ តម្លៃរបស់ស្វាយ​ចន្ទីអាចប្រែប្រួលឡើងចុះ អាស្រ័យលើបរិមាណនៃការផ្គត់ផ្គង់ និងតម្រូវការទីផ្សារ ហើយតម្លៃគ្រាប់ស្វាយចន្ទីក៏លក់បានថ្លៃខុសគ្នាដែរ ទៅតាមទំហំ គុណភាព​ សំណើម និងប្រភេទពូជស្វាយចន្ទីដែរ។​​

ឯកឧត្តម ឃឹម ហ្វីណង់ អនុរដ្ឋលេខាធិការ និងជាអ្នកនាំពាក្យក្រសួងកសិកម្ម បានលើកយកបញ្ហា និងដំណោះស្រាយពាក់ព័ន្ធនឹងគ្រាប់ស្វាយចន្ទី មកសាកល្បងវិភាគលើចំណុចមួយចំនួន មុននឹងស្វែងរកដំណោះស្រាយជូនអ្នកដាំស្វាយចន្ទី តាមរយៈការចងក្រងគ្នាជាសហគមន៍។

ឯកឧត្តម បានលើកឡើងថា នៅដើមរដូវនៃការប្រមូលផលស្វាយចន្ទីនាឆ្នាំនេះ តម្លៃគ្រាប់ស្វាយចន្ទីស្រស់បានធ្លាក់ចុះជាងឆ្នាំមុន ធ្វើឱ្យកសិករខ្នាតតូចខាតបង់ ខណៈដែលពួកគាត់គ្មានលទ្ធភាពក្នុងការហាលគ្រាប់ចន្ទីស្តុករង់ចាំលក់ពេលឡើងថ្លៃវិញ។

ឯកឧត្តម ឃឹម ហ្វីណង់ បានព្យល់ថា អ្នកដាំស្វាយចន្ទីមួយចំនួន ដែលមានដីតូចៗជាលក្ខណៈគ្រួសារ អាចប្រឈមមុខនឹងការខាតបង់ ដោយពួកគាត់ខ្សោយបច្ចេកទេស ចំណាយថ្លៃដើមខ្ពស់ ទទួលទិន្នផលទាប និងខ្វះខាតទុន(គ្មានទុនបង្វិល) ទើបបង្ខំចិត្តទទួលកម្ចីមានការប្រាក់ខ្ពស់ ។

ឯកឧត្តម បានបន្ថែមថា ៖ 

«បើបូកផ្សំកត្តាទាំងអស់នេះចូលគ្នា ប្រាកដណាស់ដែលថាពួកគាត់ពិតជាកំពុងស្ថិតនៅកៀកនឹងបន្ទាត់ចំណេញខាត នៅក្នុងបន្ទាត់តម្លៃបច្ចុប្បន្ន៤៥០០រៀលក្នុងមួយគីឡូក្រាម​ ហើយកត្តាថ្លៃតែមួយមុខពុំទាន់អាចធានាប្រាក់ចំណេញដល់កសិករបាននៅឡើយ ។​ តាមបទពិសោធនៃឆ្នាំកន្លងមក ថ្លៃអាចនឹងបន្តធ្លាក់ចុះបន្ថែមទៀតរហូតដល់ផុតខែឧសភា បន្ទាប់មកវានឹងហក់ឡើងល្អជាធម្មតាវិញក៏មាន»។

ទាក់ទងនឹងការធ្លាក់ចុះនៃតម្លៃស្វាយចន្ទីនៅដើមរដូវនេះដែរ ប្រធានសមាគមស្វាយចន្ទីកម្ពុជា បានអំពាវនាវដល់កសិករ ដែលកំពុងប្រមូលគ្រាប់ស្វាយចន្ទីឱ្យហាលគ្រាប់ទុកសិន រង់ចាំលក់ពេលតម្លៃប្រសើរឡើងនៅខែកក្កដា ឬខែកញ្ញាខាងមុខនេះ។

លោក អួន ស៊ីឡុត ប្រធានសមាគមស្វាយចន្ទីកម្ពុជា បានឱ្យដឹងថា តម្លៃគ្រាប់ស្វាយចន្ទី បច្ចុប្បន្នបានធ្លាក់ពី ១០%ទៅ ១៥% ខណៈទិន្នផលវិញ សមាគមស្វាយចន្ទីកម្ពុជា បានព្យាករណ៍ថានឹងថយចុះចន្លោះពី ១០% ទៅ ៣០% បើធៀបនឹងឆ្នាំ២០២៣។

ជំទាវ អ៊ឹម រចនា អនុរដ្ឋលេខាធិការ ក្រសួងកសិកម្ម បានលើកឡើងពីបញ្ហានេះថា គ្រាប់ស្វាយចន្ទីលក់ចំណេញច្រើននៅពេលចាប់ផ្ដើមប្រមូលផលនាដើមរដូវ និងចំណេញតិចនៅពេលដែលការប្រមូលផលធ្វើឡើងព្រមៗគ្នា ទាំងនៅកម្ពុជា និងនៅប្រទេស ដែលបានទិញគ្រាប់ស្វាយចន្ទីពីកម្ពុជា។ ផលចំណេញតិច ឬច្រើនរបស់កសិករដាំស្វាយចន្ទី ក៏ខុសគ្នាដែរ អាស្រ័យលើបច្ចេកទេសនៃការដាំដុះ ការបាញ់ថ្នាំ ការដាក់ជី កម្លាំងពលកម្មថែទាំស្វាយចន្ទី របៀបប្រមូលផល សុទ្ធសឹងតែជាការចំណាយ ដែលជះឥទ្ធិពលទៅលើផលចំណេញ​របស់បងប្អូនប្រជាកសិករ។ នេះគេនៅមិនទាន់និយាយដល់ការយល់ដឹងអំពីទីផ្សារ និងផែនការយុទ្ធសាស្ត្រនៃការលក់ដើម្បីទទួលបានថ្លៃខ្ពស់ផងនោះទេ។

ជំទាវ អ៊ឹម រចនា ក៏បានគូសបញ្ជាក់ថា ដោយកំណត់បានពីកត្តាប្រឈមរបស់បងប្អូនប្រជាកសិករដែលដាំដុះដំណាំស្វាយចន្ទី រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាបានដាក់ចេញនូវគោលនយោបាយជាតិស្តីពីស្វាយចន្ទី ឆ្នាំ២០២២-២០២៧ ដើម្បីជួយប្រជាកសិករ ទាំងបញ្ហាបច្ចេកទេស ការផ្ដល់ឥណទានតាមករណីចាំបាច់ ដោះស្រាយមធ្យោ​បាយផលិត ការពារថ្លៃកសិផល និងជួយរកទីផ្សារលក់ជូនកសិករ។ ដោយឡែក ការចងក្រងជាសហគមន៍កសិកម្មទំនើប ជាដំណោះស្រាយមួយសម្រាប់ប្រជាកសិករដែលត្រូវការការគាំទ្រ ទាំងក្នុងបញ្ហាបច្ចេកទេស ទុន ទីផ្សារ និងបញ្ហាប្រឈមផ្សេងៗទៀត។ ចំណែក ប្រជាកសិករដែលមានចំណេះជំនាញ ក្រសួងនៅតែផ្ដល់ការគាំទ្រតាមរយៈមន្ដ្រីកសិកម្មឃុំដែលនឹងដាក់ពង្រាយនៅទូទាំងប្រទេស ត្រឹមឆ្នាំ២០២៥។

ក្នុងករណី ដែលប្រជាកសិករគិតថា ធ្វើខ្លួនឯងចំណេញ អាចបន្តធ្វើដាច់ដោយឡែកមិនបាច់ចូលរួមនៅក្នុងសហគមន៍កសិកម្មទំនើបក៏បាន ប៉ុន្តែក្រសួងតាមរយៈ កម្មវិធីគោលនយោបាយអាទិភាពទី៥ និងទី៦ ក្នុងនោះការដាក់ពង្រាយមន្ត្រីកសិកម្មឃុំ នៅតែបន្តផ្តល់ការគាំទ្រផ្នែកបច្ចេកទេស ការផ្សារភ្ជាប់ទីផ្សារទៅដល់កសិករដដែល ដើម្បីឱ្យកសិករអាចយកជម្រើសណាមួយស្របទៅតាមការវិនិច្ឆ័យផ្ទាល់ខ្លួន៕