បរទេស៖ យោងតាមប្រភពពី Conversation  បានរាយការណ៍ថា បន្ទាប់ពីកើតមានសង្គ្រាមរយៈពេល ១១ ខែ អ៊ីស្រាអែល កំពុងជួបផលលំបាកទៅលើបញ្ហាសេដ្ឋកិច្ចដ៏ធំបំផុតរបស់ខ្លួន ហើយអាចប្រឈមមុខនឹងការដួលរលំ ប្រសិនបើសង្គ្រាមនៅតែបន្ត។

យោងតាមទិន្នន័យពីអង្គការសម្រាប់កិច្ចសហប្រតិបត្តិការ និងអភិវឌ្ឍន៍សេដ្ឋកិច្ច (OECD) បានបង្ហាញថា សេដ្ឋកិច្ចរបស់អ៊ីស្រាអែលកំពុងជួបប្រទះនឹងការយឺតយ៉ាវបំផុតក្នុងចំណោមប្រទេសអ្នកមាន។ ជាការកត់សម្គាល់ ចាប់តាំងពីមានការវាយប្រហារកាលពីខែតុលា មក GDP របស់​អ៊ីស្រាអែល​បាន​ធ្លាក់​ចុះនៅត្រឹម ៤,១ ភាគរយ ហើយបន្តធ្លាក់ចុះរហូតដល់ឆ្នាំ ២០២៤។

ធនាគារកណ្តាលអ៊ីស្រាអែលបានកែសម្រួលការព្យាករណ៍កំណើនរបស់ខ្លួនពី ២,៨ កាលពីដើមឆ្នាំមកត្រឹម ១,៥ ភាគរយនាពេលថ្មីៗនេះ។ កាលពីថ្ងៃទី ១ ខែកញ្ញា កូដកម្មទូទាំងប្រទេសបានធ្វើឱ្យសេដ្ឋកិច្ចរបស់ប្រទេសស្ទើរតែដួលរលំ ដោយសារការផ្ទុះកំហឹងជាសាធារណៈជុំវិញការដោះស្រាយសង្គ្រាមរបស់រដ្ឋាភិបាល។​ ជាមួយគ្នានេះ ស្របពេលដែល​សង្រ្គាមកំពុងបន្ត វា​បាន​ប៉ះពាល់​ដល់​ហិរញ្ញវត្ថុ​អ៊ីស្រាអែល ការវិនិយោគ​អាជីវកម្ម រួមជាមួយនឹង​ទំនុកចិត្ត​អ្នកប្រើប្រាស់។ មុនពេលមានសង្រ្គាម សេដ្ឋកិច្ច​របស់​អ៊ីស្រាអែល​មាន​ការ​រីក​ចម្រើន​យ៉ាង​ឆាប់​រហ័ស ​ដោយ​សារ​តែ​វិស័យ​បច្ចេកវិទ្យា​របស់​ខ្លួន។ GDP ប្រចាំឆ្នាំសម្រាប់មនុស្សម្នាក់បានកើនឡើង ៦,៨ ភាគរយក្នុងឆ្នាំ ២០២១ និង ៤,៨ ភាគរយក្នុងឆ្នាំ ២០២២ ច្រើនជាងប្រទេសលោកខាងលិចភាគច្រើន។

ទោះយ៉ាងណា ការប្រយុទ្ធគ្នានៅតំបន់ហ្គាហ្សា មិនមានសញ្ញាបង្ហាញពីការបញ្ឈប់នោះទេ ខណៈដែលជម្លោះជាមួយក្រុមហេសបូឡានៅព្រំដែនលីបង់កាន់តែតានតឹង។ ធនាគារអ៊ីស្រាអែលបានប៉ាន់ប្រមាណថា ការចំណាយនៃសង្គ្រាមអាចនឹងកើនឡើងដល់ ៦៧ ពាន់លានដុល្លារនៅឆ្នាំ២០២៥។ ជាមួយគ្នានេះ ទោះបីជាមានកញ្ចប់ជំនួយយោធាចំនួន ១៤,៥ ពាន់លានដុល្លារពីសហរដ្ឋអាមេរិកក៏ដោយ ប៉ុន្តែហិរញ្ញវត្ថុរបស់អ៊ីស្រាអែលប្រហែលជាមិនគ្រប់គ្រាន់ក្នុងការចំណាយនោះទេ មានន័យថា អ៊ីស្រាអែលនឹងពិបាកក្នុងការបែងចែកធនធានរបស់ខ្លួន។ ជាឧទាហរណ៍ អ៊ីស្រាអែលចាំបាច់ត្រូវកាត់បន្ថយការចំណាយក្នុងផ្នែកខ្លះនៃសេដ្ឋកិច្ច ឬខ្ចីបំណុលបន្ថែមទៀត ដែលធ្វើឲ្យការប្រាក់កាន់តែខ្ពស់ និងការសងប្រាក់កម្ចីកាន់តែធំ។

មិនត្រឹមតែប៉ុណ្ណោះ ស្ថានភាពសារពើពន្ធកាន់តែយ៉ាប់យ៉ឺនរបស់អ៊ីស្រាអែលបានជំរុញឱ្យទីភ្នាក់ងារវាយតម្លៃឥណទានធំ ៗទម្លាក់ចំណាត់ថ្នាក់ប្រទេសនេះ។ ជាក់ស្ដែង កាលពីខែសីហា Fitch បានទម្លាក់ពិន្ទុឥណទានរបស់អ៊ីស្រាអែលពី A+ ដល់ A ដោយហេតុផលថាការកើនឡើងនៃការចំណាយយោធាបានរួមចំណែកដល់ការពង្រីកឱនភាពសារពើពន្ធដល់ ៧,៨ ភាគរយនៃផលិតផលក្នុងស្រុកសរុបក្នុងឆ្នាំ ២០២៤ ដែលកើនឡើងពី ៤,‌១ ភាគរយឆ្នាំមុន។ បញ្ហានេះក៏អាចប៉ះពាល់ដល់សមត្ថភាពរបស់អ៊ីស្រាអែលក្នុងការរក្សាយុទ្ធសាស្ត្រយោធាបច្ចុប្បន្នរបស់ខ្លួនផងដែរ ដោយសារវាទាមទារឲ្យមានអាវុធទំនើបៗ និងការគាំទ្រផ្នែកភស្តុភារឥតឈប់ឈរ។

ក្រៅពីនេះ វិស័យសំណង់ក៏បានធ្លាក់ចុះជិត ១ ភាគ ៣ ក្នុងរយៈពេល ២ខែដំបូងនៃសង្រ្គាម ហើយ​វិស័យ​កសិកម្ម​ក៏​បាន​ទទួល​រង​ផល​ប៉ះ​ពាល់​ផង​ដែរ ជាមួយនឹងការធ្លាក់ចុះ​ផលិត​កម្ម​។ ទោះបីជារដ្ឋាភិបាល​អ៊ីស្រាអែល​បាន​ព្យាយាម​នាំ​ពលករ​មក​ពី​ប្រទេស​ឥណ្ឌា និង​ស្រីលង្កាក៏ដោយ ប៉ុន្តែការងារសំខាន់ៗជាច្រើននៅតែខ្វះធនាធានមនុស្ស។ គេប៉ាន់ប្រមាណថា ក្រុមហ៊ុនអ៊ីស្រាអែលរហូតដល់ ៦ ម៉ឺនត្រូវបានបិទទ្វារនៅឆ្នាំ ២០២៤ ដោយសារតែកង្វះបុគ្គលិក ការរំខាននៃខ្សែសង្វាក់ផ្គត់ផ្គង់ និងការធ្លាក់ចុះទំនុកចិត្តអាជីវកម្ម។ លើសពីនេះ វិស័យទេសចរណ៍ក៏ត្រូវបានរងផលប៉ះពាល់យ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរផងដែរ ទោះបីមិនមែនជាផ្នែកសំខាន់នៃសេដ្ឋកិច្ចរបស់អ៊ីស្រាអែលក៏ដោយ ហើយសណ្ឋាគារជាច្រើនប្រឈមមុខនឹងការបិទទ្វារ។

យ៉ាងណាមិញ សង្គ្រាម​អាច​នឹង​បំផ្លាញ​សេដ្ឋកិច្ច​​អ៊ីស្រាអែលធ្ងន់ធ្ងរ ប៉ុន្តែ​ឥទ្ធិពល​លើ​សេដ្ឋកិច្ច​ប៉ាឡេស្ទីន​កាន់តែ​អាក្រក់​ទៅៗ ហើយ​នឹង​ត្រូវ​ចំណាយ​ពេល​ជាច្រើន​ឆ្នាំ​ដើម្បីស្តារឡើងវិញ។ ប្រជាជនប៉ាឡេស្ទីនជាច្រើននាក់បានបាត់បង់ការងារ ខណៈដែលអាជ្ញាធរ​ប៉ាឡេស្ទីន​ជួបបញ្ហា​ជាប់គាំង​សាច់ប្រាក់។ សព្វថ្ងៃនេះ ប៉ាឡេស្ទីន​ពឹង​ផ្អែក​លើ​ជំនួយទាំងស្រុង ខណៈដែលបណ្តាញទំនាក់ទំនងសំខាន់ៗត្រូវបានកាត់ផ្តាច់ ហើយហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធសំខាន់ៗត្រូវបានបំផ្លាញ៕