ភ្នំពេញ ៖ កម្មវិធីភាពជាដៃគូកម្ពុជា-អូស្ត្រាលី សម្រាប់ការអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ចប្រកបដោយភាពធន់(CAPRED)ស្តីពីគម្រោងអភិវឌ្ឍសួនកសិ-ឧស្សាហកម្មនៅកម្ពុជា (Agri-Food Industrial Park) បានឈានមួយជំហានទៀតហើយ គឺអ្នកជំនាញនៃប្រទេសទាំងពីរបានជួបពិភាក្សាគ្នាដើម្បីប្រមូលធាតុចូលសម្រាប់ឈានទៅបង្កើតសួនកសិ-ឧស្សាហកម្មនៅពេលខាងមុខ។

យោងតាមស្ថានទូតអូស្រ្តាលីប្រចាំកម្ពុជា តាមរយៈសួនកសិ-ឧស្សាហកម្មដែលនឹងលេចចេញរូបរាងនាពេលខាងមុខនេះ កសិផលកម្ពុជាប្រមាណ ៩៥ភាគរយ ត្រូវបានលក់ចេញទៅតាមបណ្ដាប្រទេសអាស៊ានទាំងមិនទាន់កែច្នៃ។ ក្រោយទិញកសិផលពីកម្ពុជា ប្រទេសទាំងនោះបានកែច្នៃទៅជាផលិតផលសម្រេចមានតម្លៃដែលប្រភពមកពីកម្ពុជា។ ជាក់ស្ដែង កសិផលមួយចំនួនត្រូវបានគេកែច្នៃទៅជាដំណាប់ និងទឹកផ្លែឈើ នំស្រួយ អាហារទារក ម្សៅ និងជីវឥន្ធនៈជាដើម។

ឯកឧត្តម នុត អ៊ុនវ័ណរ៉ា អគ្គលេខាធិការរងគណៈកម្មាធិការវិនិយោគកម្ពុជានៃក្រុមប្រឹក្សាអភិវឌ្ឍន៍កម្ពុជា និងសហការី នារសៀលថ្ងៃពុធ ទី១៥ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៤ បានពិភាក្សាការងារជាមួយមន្ត្រីជំនាញការនៃកម្មវិធីភាពជាដៃគូកម្ពុជា-អូស្ត្រាលីសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ចប្រកបដោយភាពធន់(CAPRED)ស្តីពីគំរោងអភិវឌ្ឍសួនកសិ-ឧស្សាហកម្មនៅកម្ពុជា (Agri-Food Indu​stri​al​ Park)។

យោងតាមក្រុមប្រឹក្សាអភិវឌ្ឍន៍កម្ពុជា កិច្ចពិភាក្សាបានផ្តោតជាចម្បងលើវឌ្ឍនភាពនៃការរៀបចំអភិវឌ្ឍគម្រោង, ទិដ្ឋភាពគន្លឹះនៃគម្រោង, ដំណើរការកិច្ចលទ្ធកម្ម, យន្តការស្ថាប័នសម្រាប់គ្រប់គ្រងគម្រោង, ដំណើរការវាយតម្លៃ និងធាតុចូលពាក់ព័ន្ធផ្សេងៗទៀតដើម្បីឲ្យការអនុវត្តគំរោងនេះមានភាពគ្រប់ជ្រុងជ្រោយ ក្រោមការដឹកនាំរបស់គណៈកម្មាធិការសួនកសិ-ឧស្សាហកម្មនៅកម្ពុជា។

គួរជម្រាបថា គម្រោងបង្កើតសួនកសិ-ឧស្សាហកម្មនៅកម្ពុជានេះពាក់ព័ន្ធក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច និងហិរញ្ញវត្ថុ, ក្រសួងកសិកម្ម រុក្ខាប្រមាញ់ និងនេសាទ, ស្ថានទូតអូស្ត្រាលី,  វិស័យឯកជន និងដៃគូអភិវឌ្ឍន៍ ។ កិច្ចប្រជុំគណៈ​កម្មការ​សួនកសិ-ឧស្សាហកម្ម​ (AIP) នាពេលកន្លងមកបានជជែកគ្នាអំពីយុទ្ធសាស្ត្រអាទិភាព និងសមិទ្ធផលសំខាន់ៗរបស់ CAPRED ក៏ដូចជាយុទ្ធសាស្ត្រអាទិភាពស្របទៅនឹងយុទ្ធសាស្ត្របញ្ចកោណរបស់រាជរដ្ឋាភិបាល ដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាប្រឈមនានាក្នុងការអភិវឌ្ឍរបស់ប្រទេសកម្ពុជា។ ការពិភាក្សាក៏បានផ្តោតផងដែរទៅលើភាពធន់នឹងអាកាសធាតុ និងការកសាងសេដ្ឋកិច្ចប្រកបដោយបរិយាបន្ន។

ឯកឧត្តម នុត អ៊ុនវ័ណរ៉ា បានបញ្ជាក់ថា៖

«នៅពេលសួនកសិ-ឧស្សាហកម្មនេះដំណើរការ វានឹងទាក់ទាញវិនិយោគិនក្នុងស្រុក និងបរទេស មកសាងសង់សួនកសិ-ឧស្សាហកម្ម ដើម្បីកែច្នៃ និងជំរុញការនាំចេញផលិតផលកសិកម្មគន្លឹះរបស់កម្ពុជា»។

តើសួនកសិ-ឧស្សាហកម្ម មានសារៈសំខាន់យ៉ាងណាខ្លះសម្រាប់វិស័យកសិកម្មនៅកម្ពុជា ?

បើតាមការចេញផ្សាយលើបណ្តាញទំនាក់ទំនងអេឡិចត្រូនិកផ្លូវការរបស់ស្ថានទូតអូស្រ្តាលីប្រចាំកម្ពុជា​ កសិផលកម្ពុជាប្រមាណ ៩៥ភាគរយ ត្រូវបានលក់ចេញទៅតាមបណ្ដាប្រទេសអាស៊ានទាំងមិនទាន់កែច្នៃ។ ក្រោយទិញកសិផលពីកម្ពុជា ប្រទេសទាំងនោះបានកែច្នៃទៅជាផលិតផលសម្រេចមានតម្លៃដែលប្រភពមកពីកម្ពុជា។ជាក់ស្ដែង កសិផលមួយចំនួនត្រូវបានគេកែច្នៃទៅជាដំណា​ប់ និងទឹកផ្លែឈើ នំស្រួយ អាហារទារក ម្សៅ និងជីវឥន្ធនៈជាដើម។ក្នុងន័យនេះ ដើម្បីបង្កើនការប្រកួតប្រជែងកែច្នៃ និងបន្ថែមតម្លៃដល់ដំណាំសំខាន់ៗរបស់ខ្លួន ដូចជា ស្វាយចន្ទី ដំឡូងមី អង្ករ ស្វាយ ចេក និងបន្លែ សម្រាប់ទីផ្សារទាំងក្នុងស្រុកនិងនាំចេញកម្ពុជាចាំបាច់ត្រូវវិនិយោគឱ្យមានកន្លែងកែច្នៃកសិផលផ្ទាល់ខ្លួន។

សួនកសិ-ឧស្សាហកម្មនេះ នឹងផ្តល់នូវកន្លែងកែច្នៃកសិ-អាហារ ការស្រាវជ្រាវ និងអភិវឌ្ឍន៍ ការកសាងសមត្ថភាព ព្រមទាំងកន្លែងធ្វើការ និងបរិស្ថានប្រកបដោយសុវត្ថិភាព និងបរិយាបន្ន ជាពិសេសសម្រាប់បុគ្គលិកជាស្ត្រី និងបុគ្គលិកដែលខ្វះខាត។ ស្ថានទូតអូស្រ្តាលី បានអះអាងថា សួនកសិ-ឧស្សាហកម្ម មានសក្តានុពលជាខ្លាំងសម្រាប់កម្ពុជា។

យោងតាមការសិក្សាលទ្ធភាពឆ្នាំ ២០២២ របស់រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា សួនកសិ-ឧស្សាហកម្ម ត្រូវបានគេរំពឹងថា នឹងរួមចំណែកចំនួន ៥,១ពាន់លានដុល្លារ ដល់សេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជានៅឆ្នាំ២០៤៥ និងបង្កើតការងារថ្មីរហូតដល់ ១០ម៉ឺនកន្លែង ដែលជាងពាក់កណ្តាលការងារនេះចូលរួមដោយស្ត្រី។

ទាក់ទងនឹងសួនកសិ-ឧស្សាហកម្មនេះ ឧកញ៉ា ហ៊ុន ឡាក់ អ្នកជំនួញផ្នែកកសិកម្ម បានអះអាងថា ផលិតផលកសិកម្មកែច្នៃ គឺជាបញ្ហាដែលចោទខ្លាំងនៅក្នុងវិស័យកសិកម្ម ដែលទាមទារឱ្យកម្ពុជាជំរុញទាំងផលិតភាព និងការកែច្នៃ ដើម្បីនាំចេញ។ ក្នុងនាមជាប្រទេសកសិកម្មមិនអាចចាំតែផលិតនោះទេ ពោលគឺត្រូវមានការកែច្នៃ វេចខ្ចប់ ដើម្បីនាំចេញដោយផ្ទាល់ផងដែរ។

តាមរយៈយុទ្ធសាស្ត្របញ្ចកោណដំណាក់កាលទី១ របស់រាជរដ្ឋាភិបាលសម្រាប់នីតិកាលទី៧នេះ ការបង្កើតសួនកសិ-ឧស្សាហកម្មក៏ស្ថិតក្នុងចំណុចអាទិភាពមួយរបស់រាជរដ្ឋាភិបាលផងដែរ។ ស្ថិតក្នុងគោលនយោបាយអាទិភាពរបស់រាជរដ្ឋាភិបាល ដោយសារតែកម្ពុជាជាប្រទេសកសិកម្មស្រាប់ ហើយដែលកន្លងទៅនេះកម្ពុជាច្រើនតែនាំចេញវត្ថុធាតុដើមទៅទីផ្សារខាងក្រៅនោះ ពេលនេះកម្ពុជាបានត្រៀមខ្លួនរួចជាស្រេចក្នុងការកែច្នៃជាផលិតផលពាក់កណ្តាលសម្រេច និងផលិតផលសម្រេចមុនពេលនាំចេញនៅក្នុងតំបន់សួនកសិ-ឧស្សាហកម្ម៕