បរទេស៖ យោងតាមប្រភពព័ត៌មានពីនីគីអាស៊ី បានរាយការណ៍ថា ធនាគារកណ្តាលនៅតាមបណ្តាប្រទេសនានា ហាក់កំពុងចៀងឆ្ងាយពីប្រាក់ដុល្លារអាម៉េរិក និងប្រាក់យ័នចិន ខណៈពេលដែលកំពុងផ្ទុកទុនបម្រុងប្តូរប្រាក់បរទេសរបស់ពួកគេក្នុងទម្រង់ជាមាស ដោយសារភាពតានតឹងផ្នែកភូមិសាស្ត្រនយោបាយ និងភាពមិនច្បាស់លាស់នៃសេដ្ឋកិច្ចពិភពលោក។

ឥឡូវនេះ ប្រទេសនានាកំពុងធ្វើពិពិធកម្មទុនបម្រុងរបស់ពួកគេ តាមរយៈការទិញមាស ដោយសារវាជាទ្រព្យសម្បត្តិមានសុវត្ថិភាព និងឯករាជ្យភាពពីហានិភ័យឥណទានជាតិ។ នៅក្នុងឆ្នាំ២០២៣ ធនាគារកណ្តាលទាំងអស់របស់ពិភពលោកបានទិញមាសចំនួនសរុបប្រហែល ១ ០៣០ តោន បន្ទាប់ពីមានកំណត់ត្រាទិញ ១០៨២ តោន ក្នុងឆ្នាំ២០២២ និងជាឆ្នាំទីពីរ ជាប់ៗគ្នាដែលការទិញមាសលើសពី ១០០០ តោន។

យោងតាមស្ថិតិពីក្រុមប្រឹក្សាមាសពិភពលោក (WGC) បង្ហាញថា នៅក្នុងត្រីមាសទី២ នៃឆ្នាំ២០២៤ ការទិញសុទ្ធមានប្រហែល ១៨៣ តោន ដែលកើនឡើង ៦ ភាគរយធៀបនឹងរយៈពេលដូចគ្នាកាលពីឆ្នាំមុន។

ធនាគារកណ្តាលចិន បានរាយការណ៍ថា ខ្លួនមានទុនបម្រុងមាសប្រហែល  ២ ២៦៤ តោននៅក្នុងខែកក្កដា ហើយរក្សាកម្រិតនេះសម្រាប់រយៈពេល ២ខែជាប់ៗគ្នា ដោយសារតែតម្លៃមាសនៅលើទីផ្សារអន្តរជាតិខ្ពស់បន្ទាប់ពីទុនបម្រុងរបស់ខ្លួនបានកើនឡើង ១៦,៣ ភាគរយក្នុងរយៈពេល ១៨ ខែជាប់ៗគ្នាគិតចាប់តាំងពីខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២២។ ទន្ទឹមនឹងនេះដែរ ធនាគារកណ្តាល ប្រេស៊ីល បានរាយការណ៍ថា ចំណែកមាសនៅក្នុងទុនបម្រុងរបស់ខ្លួនមាន ២,៦ ភាគរយនៅចុងឆ្នាំ២០២៣ ខណៈដែលចំណែកប្រាក់យ័នបានធ្លាក់ចុះសល់ត្រឹម ៤,៨ ភាគរយ។ លើសពីនេះ ទុនបម្រុងមាសរបស់ឥណ្ឌាក៏កំពុងកើនឡើងផងដែរ ដែលកើនឡើង ៣០ ភាគរយពីឆ្នាំមុន ឬ មានតម្លៃ ៥៧,៦ ពាន់លានដុល្លារ។ ក្រៅពីនេះ សិង្ហបុរី ហ្វីលីពីន និង​ប្រទេស​ផ្សេង​ទៀតកំពុងជំរុញ​ការ​កាន់​កាប់​មាស​របស់​ខ្លួនដូចគ្នា។

ទន្ទឹមនឹងនេះ ចំណែកនៃរូបិយប័ណ្ណអាមេរិកនៅក្នុងទុនបម្រុងបរទេសសកលបានធ្លាក់ចុះយ៉ាងខ្លាំងតាំងពីដើមទសវត្សរ៍ឆ្នាំ២០០០ ជាង ៧០ ភាគរយ។ បច្ចុប្បន្ននេះ ចំណែកប្រាក់ដុល្លារនៅក្នុងទុនបម្រុងបរទេសដែលកាន់កាប់ដោយធនាគារកណ្តាល និងរដ្ឋាភិបាលនានាទូទាំងពិភពលោក កំពុងស្ថិតក្នុងកម្រិតទាបជាប្រវត្តិសាស្ត្រ ខណៈដែលរូបិយប័ណ្ណយ័នចិនកំពុងធ្លាក់ចុះផងដែរ។ ការឈ្លានពានរបស់រុស្ស៊ី លើ អ៊ុយក្រែន បានធ្វើឱ្យសហរដ្ឋអាមេរិកដាក់ទណ្ឌកម្មដ៏តឹងរ៉ឹង ដោយហាមឃាត់ទីក្រុងម៉ូស្គូចេញពីប្រព័ន្ធហិរញ្ញវត្ថុសកល ដែលផ្អែកលើប្រាក់ដុល្លារ និងបញ្ចុះបញ្ចូលប្រទេសដែលមានសេដ្ឋកិច្ចកំពុងរីកចម្រើនឱ្យទិញមាស ដោយសារវាមិនជាប់ពាក់ព័ន្ធនឹងប្រទេសជាក់លាក់ណាមួយឡើយ។

យ៉ាងណាមិញ ការផ្លាស់ប្តូរពីការកាន់កាប់រូបិយប័ណ្ណមកជាមាសកំពុងឆ្លុះបញ្ចាំងពីការបែងចែកជាសកល។ គួរឲ្យបញ្ជាក់ដែរថា​ ទុនបម្រុងបរទេស គឺជាទ្រព្យសកម្មដែលធនាគារកណ្តាលកាន់កាប់ដើម្បីទូទាត់បំណុលបរទេស និងគ្របដណ្តប់លើការចំណាយសម្រាប់ការនាំចូលក្នុងគ្រាមានអាសន្ន។ ជាទូទៅ មួយភាគធំនៃទុនបម្រុងទាំងនេះត្រូវបានរក្សាទុកក្នុងទ្រព្យសកម្មជាប្រាក់ដុល្លារ ដែលជារឿយៗអាចបំប្លែងបានយ៉ាងងាយស្រួលដោយរតនាគារសហរដ្ឋអាមេរិក។ យោងតាមមូលនិធិរូបិយវត្ថុអន្តរជាតិ (IMF) បានឲ្យដឹងថា គិតត្រឹមខែមីនា ឆ្នាំ២០២៤ សមតុល្យសរុបនៃទុនបម្រុងបរទេសសកលមានចំនួន ១២,៣៤៩៩ ទ្រីលានដុល្លារ ដោយប្រាក់ដុល្លារមានចំណែក ៥៨,៩ ភាគរយ ប៉ុន្តែវាបានធ្លាក់ចុះពី ៧០ ភាគរយធៀបនឹងទសវត្សរ៍ឆ្នាំ២០០០។  កាលពីខែមីនា រូបិយប័ណ្ណយ័នមានចំណែក ២,២ ភាគរយនៃទុនបម្រុងបរទេសរបស់ពិភពលោក ដែលបានធ្លាក់ចុះ ០,៧ ភាគរយពីខែមីនា ឆ្នាំ ២០២២។ ក្នុងឆ្នាំ២០២៣ តម្លៃនៃប្រាក់យ័នធ្លាក់ចុះប្រហែល ៣ ភាគរយធៀបនឹងប្រាក់ដុល្លារ។

ជាការឆ្លើយតបទៅនឹងការឈ្លានពានរបស់រុស្ស៊ីមកលើអ៊ុយក្រែន សហរដ្ឋអាមេរិក អឺរ៉ុប និងជប៉ុនបានដករុស្ស៊ីចេញពីបណ្តាញទូទាត់ប្រាក់ដុល្លារ ហើយបានបង្កកប្រាក់បម្រុងបរទេសរបស់ធនាគារកណ្តាលរុស្ស៊ីដែលដាក់នៅក្នុងធនាគារកណ្តាលនៃប្រទេសដទៃទៀត។ យ៉ាងណាមិញ ការរឹតបន្តឹងនេះបាននាំឱ្យប្រទេសនានាទូទាំងពិភពលោកផ្លាស់ប្តូរទុនបម្រុងរបស់ពួកគេឱ្យឆ្ងាយពីប្រាក់ដុល្លារ និងប្រាក់យ័ន។ របាយការណ៍ខែមេសារបស់ Goldman Sachs បានបង្ហាញថា អ៊ុយក្រែន ន័រវេស ប្រេស៊ីល និងប្រទេសចំនួន ៧ ផ្សេងទៀត ដែលបង្ហាញពីសមាសភាពនៃទុនបម្រុងរូបិយប័ណ្ណបរទេសរបស់ពួកគេជាប្រាក់យ័នបានថយចុះចាប់តាំងពីឆ្នាំ២០២២៕