រតនគិរី ៖ ជនជាតិដើម​ភាគតិចនៅតំបន់​ភូមិភាគឦសាននៃប្រទេស​កម្ពុជា​ បានបង្ហាញអារម្មណ៍សប្បាយរីក​រាយ កក់ក្ដៅ និងសុវត្ថិភាព ក្នុង​ការ​បង្កបង្កើនផលលើដីធ្លីរបស់ខ្លួន ដោយលែង​បារម្ភ​ និងភ័យខ្លាច​មានអ្នកណាមកបំពាន​យកដីរបស់ពួកគេទៀតហើយបន្ទាប់ពី​ក្រសួង​រៀបចំដែនដី នគរូប​នីយកម្ម និងសំណង់​ បានចុះបញ្ជី និងចេញបណ្ណកម្មសិទ្ធិសមូហភាពជូន​​ជា​បន្ត​បន្ទាប់ ។

លោក ​មួង វេត ជនជាតិដើម​ភាគតិច​គ្រឹង រស់នៅភូមិខ្មែង ឃុំ​ប៉ូយ ស្រុកអូរជុំ​ ខេត្តរតនគិរី បានប្រាប់ AMS ឱ្យដឹងថា មុនពេល​មានយុទ្ធនាការចុះបញ្ជីដីធ្លី និងចេញបណ្ណសម្គាល់ម្ចាស់កម្មសិទ្ធិដីធ្លី ប្រជាពលរដ្ឋ​នៅក្នុងសហគមន៍​មានក្ដីព្រួយបារម្ភ និង​ភ័យខ្លាច ចំពោះ​បុគ្គលមាន​ទ្រព្យសម្បត្តិ​មួយ​ចំនួន​មកទន្ទ្រាន និង​រំលោភយកដីរបស់ពួកគាត់ ពីព្រោះថា​ ដីធ្លីដែលបងប្អូនជនជាតិដើម​ភាគតិច​អាស្រ័យ​ផល ភាគច្រើនមិនមានអ្វីជា​អំណះអំណាងថា ​ដីនោះជា​ដីកម្មសិទ្ធិរបស់ពួកគាត់ឡើយ ។ ប៉ុន្តែនៅក្រោយពេលដែលរដ្ឋាភិបាល​បានវាស់វែង ចុះបញ្ជី​ និងចេញ​បណ្ណសម្គាល់ម្ចាស់កម្មសិទ្ធិ​សមូហភាព​ជូនបងប្អូន​ជនជាតិដើម​ភាគតិចក្នុងសហគមន៍ដូចពេលនេះ គឺ​អស់បារម្ភ និងភ័យខ្លាចដូចមុនទៀត​ហើយ ។​

លោកបន្តថា​​ ៖

«កន្លងមក​នៅក្នុង​សហគមន៍​ជនជាតិដើមភាគតិច​ក្នុងភូមិ​ខ្មែរ​ ឃុំប៉ូយ ក៏មាន​បញ្ហា​ទំនាស់ទាស់ទែង​រឿងព្រំប្រទល់​ដី​ដែរ ហើយមេភូមិ មេឃុំ​ ក៏បានដោះស្រាយជា​បន្ត​បន្ទាប់ ។ ដោយឡែក នៅពេលដែល​ពួកគាត់​ទទួលបាន​បណ្ណកម្មសិទ្ធិគ្រប់គ្នា​ និងបញ្ជាក់ពីព្រំដីច្បាស់លាស់ បញ្ហា​នេះ​នឹងលែង​មាន​ ហើយពួកយើង​នឹងរស់នៅកាន់តែសុខសាន្តត្រាណជាមួយ​គ្នា»។

ស្រដៀងគ្នានេះដែរ លោក​ ញឿក ហឿ ជនជាតិដើម​ភាគតិចគ្រឹង រស់នៅ​ក្នុងភូមិ​/ឃុំ ជាមួយគ្នា​​ក៏បាននិយាយរៀបរាប់ថា កន្លងមក​មានបុគ្គលមួយចំនួន​ដែលមានប្រភពមិនច្បាស់លាស់ ឬមកពីណាផងនោះបាន​ចូល​ក្នុងសហគមន៍ និងមានចេតនាចង់ទន្ទ្រា​នយកដីធ្លី​ដែលពួកគាត់​កំពុងអា​ស្រ័យផល ហើយបង្កើតជាទំនាស់ ប៉ុន្តែបន្ទាប់ពី​ក្រសួងរៀបចំដែនដី ​នគរូបនីយកម្ម និងសំណង់ បានគិតគូរ ជាពិសេស​ ឯកឧត្តម​ឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី​ សាយ សំអាល់​ ចុះដល់មូលដ្ឋានផ្ទាល់ បានធ្វើឱ្យពួកគាត់មានភាពកក់​ក្តៅ និងឈប់បារម្ភខ្លាច​មានអ្នកណាមករំលោភយកដីធ្លីទៀត​ហើយ ។​

លោក​ ញឿក ហឿ បានថ្លែងថា​ ៖

«ការដែលពួកខ្ញុំមានបណ្ណកម្មសិទ្ធិនេះ គឺប្រៀបដូចជា​មានរបងការពារទ្រព្យសម្បត្តិ ឬអាច​ដូច​ជាយានយន្ត​ដែល​មានកាតគ្រីត្រឹមត្រូវ ដោយ​គ្មានអ្នកណាមក​បន្លំ​យក​បានឡើយ ។ ក្រោយទទួលបានបណ្ណនេះហើយ ខ្ញុំប្ដេជ្ញា​ថា នឹងថែរក្សាទុក​ដាក់ឱ្យបានត្រឹមត្រូវ​សម្រាប់តកូនចៅជំនាន់​ក្រោយ»។

សូម​រម្លឹកដែរថា​ កាលពីដើមសប្ដាហ៍កន្លងទៅនេះ ក្នុងដំណើរបេសកកម្ម​រយៈពេល២ថ្ងៃរបស់​ឯកឧត្ត​មឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី សាយ សំអាល់ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងរៀបចំដែនដី នគរូបនីយកម្ម និងសំណង់​ នៅតាមបណ្តាខេត្ត​ក្នុងភូមិភាគឦសាន​ បានចុះទៅពិនិត្យ​ស្ថានភាពរស់នៅ​របស់ពលរដ្ឋ​ក្នុងសហគមន៍​ជនជាតិដើមភាគតិចដោយផ្ទាល់ និង​បាន​ប្រគល់​វិញ្ញា​បន​បត្រ​សម្គាល់​ម្ចាស់​កម្មសិទ្ធិអចលនវត្ថុ​សមូហភាពជូនផងដែរ ដែលក្នុងនោះរួមមានបងប្អូន​ជនជាតិដើមភាគតិច​នៅក្នុង​ខេត្តក្រចេះ ខេត្តរតនគិរី និងខេត្តមណ្ឌលគិរី ។​

នៅក្នុងឱកាសចុះជួបជាមួយបងប្អូនពលរដ្ឋជនជាតិដើមភាគតិច ឯកឧត្តមឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី សាយ សំអាល់ បានមានប្រសាសន៍ថា ការរៀបចំឱ្យមានប័ណ្ណសម្គាល់កម្មសិទ្ធិដីធ្លីនាពេលនេះ ជាការបញ្ចប់ភាពមិនប្រាកដប្រជាលើការកាន់កាប់អចលនទ្រព្យរវាងដីឯកជន និងសមូហភាពរបស់បងប្អូនជនជាតិដើមភាគតិច ព្រមទាំងបញ្ចប់មន្ទិល និងកង្វល់ភ្នាក់ងាររបស់អង្គការសហប្រជាជាតិ ក៏ដូចជាធនាគារពិភពលោកពីសុវត្ថិភាពក្នុងការកាន់កាប់ដីធ្លីរបស់បងប្អូនជនជាតិដើមភាគតិច។ ជាមួយគ្នានេះ ក៏ជាការបង្កើនភាពជឿជាក់ និងងាយស្រួលទៅដល់ធនាគារ និងមីក្រូហិរញ្ញវត្ថុ ក្នុងការវាយតម្លៃអចលទ្រព្យរបស់ជនជាតិដើមភាគតិច ឬដីសមូហភាពរបស់បងប្អូនជនជាតិដើមភាគតិច។

ឯកឧត្តមបន្តថា ទៅមុខទៀត សូមបងប្អូនចូលរួមជាមួយគ្នាងាកមកគិតគូរលើការកសាងខឿនសេដ្ឋកិច្ច មុខងារសេដ្ឋកិច្ច ផ្តោតលើមុខរបរ និងប្រាក់ចំណូល ការដាំដុះ ការចិញ្ចឹមសត្វ អភិវឌ្ឍន៍សហគមន៍ រៀបចំហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធចាំបាច់នានា និងរៀបចំភូមិឋានឱ្យកាន់តែប្រសើរឡើង ដើម្បីលើកស្ទួយជីវភាពពលរដ្ឋ និងកែប្រែសង្គមជាតិឱ្យកាន់តែរីកចម្រើនទៅមុខ ហើយ​ថាការ​ចុះមកប្រគល់ប័ណ្ណ​ និង​ពិនិត្យស្ថានភាពភូមិ/ឃុំ​នាពេលនេះ មិនមែនចប់ត្រឹមនេះនោះទេ ប៉ុន្តែឯកឧត្តម​បានជំរុញឱ្យ​អាជ្ញាធរ ភូមិ/ឃុំ ស្រុក/ខេត្ត​ ត្រូវយកចិត្តទុកដាក់​អភិវឌ្ឍន៍ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធបន្ថែម ធ្វើយ៉ាងណាឱ្យការ​រស់នៅរបស់បងប្អូនជនជាតិដើមភាគតិច​កាន់តែមានភាពងាយស្រួល​ និងរីកចម្រើន ដោយការតភ្ជាប់ពីសហគមន៍មួយទៅសហគមន៍មួយ និងពី​តំបន់មួយទៅតំបន់​មួយទៀតនៅទូទាំងប្រទេស​៕